# Haydar Hilmi Vaner

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Haydar_Hilmi_Vaner
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Haydar Hilmi Vaner, https://tr.wikipedia.org/wiki/Haydar_Hilmi_Vaner (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d3/Haydar_Bey_Vaner.jpg)
* (public-domain)*

- **Makam:** Türkiye Büyük Millet Meclisi; 1. Dönem Milletvekili; Meclis-i Mebûsan; 6. Dönem Mebusu
- **Dönembaşı:** 23 Nisan 1920; 12 Ocak 1920
- **Dönemsonu:** 16 Nisan 1923; 18 Mart 1920
- **Seçim bölgesi:** 1920 – Van; 1919 – Van
- **Doğum tarihi:** 1875
- **Doğum yeri:** Podgorica, Osmanlı Devleti
- **Ölüm yeri:** İstanbul
- **Yattığı yer:** Sahrayıcedid Mezarlığı, İstanbul
- **Öğrenim:** Mülkiye Mektebi

**Haydar Hilmi Vaner** (d. 5 Mayıs 1873,[^1] [Podgorica](https://turkipedia.org/tr/wiki/Podgorica) - ö. 26 Mart 1954), Türk bürokrat ve siyasetçidir.

Mülkiye Mektebi mezunudur. Van Vilâyeti Maiyet Memurluğu, Van Mektupçu Vekilliği, Resmî Gazete Muharrirliği, Çölemerik, Adilcevaz, Gevar, Çatak, Metroviçe Kaymakamlıkları, Mülkiye Müfettişliği, Denizli, Kırkkilise (Kırklareli), Maraş ve Urfa Mutasarrıflığı, Musul Vali Vekilliği ve Valiliği, Bitlis, Diyarbekir, Van Valiliği, Elaziz Vali Vekilliği, Osmanlı [Meclis-i Mebûsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan) IV. Dönem Van Mebusluğu, [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) I. Dönem Van Milletvekilliği, Milletvekilliğini koruyarak bir süre Konya Valiliği yapmıştır. [Kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rm%C4%B1z%C4%B1-ye%C5%9Fil_%C5%9Feritli_%C4%B0stikl%C3%A2l_Madalyas%C4%B1_sahipleri_listesi) sahibidir. Evli ve beş çocuk babasıdır[^2]

## Devlet görevi

1899 yılında Mülkiye'den mezun oldu. Bundan sonra çeşitli kaymakamlık, mutasarrıflık görevlerinde bulundu. Haydar Bey, mutasarrıflık vazifelerinden sonra, 24 Şubat 1915'te Musul Valiliği'ne, 12 Eylül 1917'de Bitlis Valiliği'ne, 31 Aralık 1917'de de Diyarbakır Valiliği'ne ve nihayet 17 Mart 1918 tarihinde Van Vilayeti'ne tayin edilmiştir.

## Kurtuluş Savaşı dönemi

Van valisi görevindeyken [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye) yanlısı olmak suçlamasıyla [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Hükûmeti tarafından 1919 Ağustos ayında görevden alındı. [Son Osmanlı Meclisine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_6._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi) [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van) milletvekili olarak katıldı. Meclisin 16 Mart 1920 günü İngiliz askerleri tarafından dağıtılması üzerine [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya geçerek [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)na katılır.

[Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'in çağrısıyla 4-11 Eylül 1919 tarihleri arasında toplanan [Sivas Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas_Kongresi)'ne katılır. Sonrasında 23 Nisan 1920 günü toplanan [Türkiye Büyük Millet Meclisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi)nde Van milletvekili olarak yer alır. Temmuz 1920'de Konya valisi olur.

## Görevden alınışı

1920 yılı Ekim - Kasım aylarında patlak veren [Konya Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya_Ayaklanmas%C4%B1) sonrasında kentte validir. Ayaklanmacılarla uzlaşma görüşmeleri yürütmeye çalışsa da başarılı olamaz. İsyanın bastırılmasından sonra görevinde yetersiz olduğu gerekçesiyle görevden alınır. Bundan sonra İstanbul'a yerleşecek ve devlet görev almayacaktır.

## Geleneği

Soyadı kanunundan sonra Vaner soyadını alacaktır. Ayrıca Kurtuluş Savaşında gösterdiği yararlılıktan dolayı 1925 yılında [Kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rm%C4%B1z%C4%B1-ye%C5%9Fil_%C5%9Feritli_%C4%B0stikl%C3%A2l_Madalyas%C4%B1_sahipleri_listesi) ile ödüllendirilmiştir.

[^1]: Türk Tarih Kurumu Arşivi, Bilge Kitabevi Koleksiyonu, Dosya Numarası: 2 Belge Numarası: 119 Sayfa: 3
[^2]: TBMM Albümü. 31 Ekim 2012. <http://www.tbmm.gov.tr/TBMM_Album/Cilt1/index.html>
