# Hatvan Kuşatması (1594)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatvan_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_(1594)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hatvan Kuşatması (1594), https://tr.wikipedia.org/wiki/Hatvan_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281594%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Hatvan_G_Hoefnagel.jpg/1280px-Hatvan_G_Hoefnagel.jpg)
* (Joris Hoefnagel, public-domain)*

- **Çatışma:** Hatvan Kuşatması
- **Parçası:** 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı
- **Tarih:** 20 Nisan-2 Temmuz 1594
- **Yer:** Hatvan
- **Bölge:** Macaristan
- **Sonuç:** Osmanlı zaferi
- **Coğrafi değişiklikler:** Hatvan kalesi Osmanlıların elinde kaldı
- **Savaşan:** 25px Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu; 25px Avusturya Arşidüklüğü; 20px Macaristan Krallığı; Osmanlı İmparatorluğu
- **Komutan:** Christoph von Teuffenbach; 20px Adam Forgaş; Sinanpaşazade Mehmet Paşa; Sokolluzade Hasan Paşa; Sarıalioğlu Arslan Bey
- **Güç:** 25-30.000 asker; ?? top; 1.500-2.000 asker (garnizon); 10-13.000 asker (destek birliği)
- **Kayıp:** 3-4.000; bütün toplar; 3-4.000

**Hatvan Kuşatması**, [1593-1606 Osmanlı-Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1593-1606_Osmanl%C4%B1-Avusturya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda evre.

[Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Stirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Steiermark) Valisi Christoph von Teuffenbach komutasındaki [Alman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ordusu 20 Nisan-2 Temmuz 1594 tarihleri arasında kuşattığı [Hatvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatvan) önünde yenilgiye uğrayarak kuşatmayı kaldırdı.

## Kuşatma öncesi

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında 1593 yılında başlayan savaşın ilk yılında taraflar karşılıklı olarak bazı küçük kaleler işgal ederken 1594 yılının ilkbaharında iki [Alman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ordusu önemli Osmanlı kaleleri [Estergon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Estergon) ve [Hatvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatvan)'ı kuşattı.[^1] Hatvan'ı kuşatan orduya [Stirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Steiermark) Genel Valisi Christoph von Teuffenbach, Estergon'u ise İmparator [II. Rudolf](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Rudolf_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29)'un kardeşi Arşidük [Matthias](https://turkipedia.org/tr/wiki/Matthias_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29) (müstakbel Kutsal Roma Cermen İmparatoru) komuta ediyordu.[^2]

## Kuşatma

Alman ordusu 20 Nisan 1594'te Hatvan kalesi önlerine geldi.[^3] 5 Mayıs'ta ise [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) [Estergon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Estergon) ve [Hatvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatvan)'ı kurtarmak amacıyla ordusunun başında [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'dan hareket etti. Ordu [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin)'e varınca Sinan Paşa (oğlu) [Rumeli Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) [Sinanpaşazade Mehmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinanpa%C5%9Faz%C3%A2de_Mehmed_Pa%C5%9Fa) ile [Budin Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_%28eyalet%29) [Sokolluzade Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokolluz%C3%A2de_Hasan_Pa%C5%9Fa) komutasındaki 10 ilâ 13.000 askerlik[^4] bir kolorduyu [Hatvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatvan)'a sevketti.[^5]

Alman ordusu ise [Hatvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatvan)'ı kuşatırken kaleyi şiddetli bir top ateşine tutuyor, günde 500 ilâ 1.000, hatta 1.300 mermi yağdırıyordu. Osmanlıların yardım ordusunun Hatvan önlerine yaklaşması üzerine ordusunu ikiye bölen General von Teuffenbach, [Adam Forgaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adam_Forga%C5%9F) komutasındaki Macar süvarilerinin yanına Alman piyadelerini katarak hücuma kaldırdı. [Sokolluzade Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokolluz%C3%A2de_Hasan_Pa%C5%9Fa) komutasındaki öncü birlik Alman ordusunun sayısal üstünlüğüne karşı sahte bir geri çekilme harekâtıyla Alman ve Macar askerlerini top menzili içine soktu. Ancak geriden gelen [Sinanpaşazade Mehmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinanpa%C5%9Faz%C3%A2de_Mehmed_Pa%C5%9Fa) bu harekâtı öncü birliklerinin bozulduğuna yorarak [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin)'e geri çekildi. Muharebede Osmanlı ordusu 3 ilâ 4.000,[^6] Alman ordusu ise 1 ilâ 2.000 kayıp[^7] verdi.

Buna mukabil, General von Teuffenbach'ın kuşatmayı sürdürmek için kale önünde daha zayıf bir birlik bıraktığını gören Hatvan Dizdarı [Sarıalioğlu Tiryaki Arslan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1alio%C4%9Flu_Tiryaki_Arslan_Bey) [huruç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huru%C3%A7) harekâtı başlattı. General von Teuffenbach iki ateş arasında kalma endişesiyle kuşatmayı kaldırarak ağır kayıplarla ve tüm toplarınıo geride bırakarak düzensiz bir şekilde çekildi.[^8]

## Kuşatma sonrası

[Hatvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatvan) önündeki zaferi Hatvan Dizdarı [Sarıalioğlu Tiryaki Arslan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1alio%C4%9Flu_Tiryaki_Arslan_Bey) kazandırdıysa da [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gönderdiği [zafername](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zafername)de oğlu [Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinanpa%C5%9Faz%C3%A2de_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'yı öne çıkardı. Bunun üzerine Mehmed Paşa'ya [Vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir) rütbesi de verildi.[^9]

[Hatvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatvan) ve [Estergon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Estergon)'u kuşatmadan kurtaran [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) ileri harekâtını sürdürerek 17 Temmuz 1594'te Tata, 29 Temmuz'da ise St. Marton kalelerini zaptetti ve 31 Temmuz'da [kuşattığı Yanıkkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yan%C4%B1kkale_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281594%29)'yi (9-10 Eylül'deki [muharebedeki zafer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yan%C4%B1kkale_Muharebesi)in ardından) 27 Eylül'de fethetti.

[^1]: mohacsi-csata.hu "Estergon Kuşatması" (Macarca). <https://mohacsi-csata.hu/index.php?q=content/1594-esztergom-ostrom%C3%A1nak-kezdete>
[^2]: "Naima Tarihi", Naima Mustafa, çev.Zuhuri Danişment, Bahar Basımevi, İstanbul (1967), c.I, s.87-88
[^3]: Hatvan Müzesi resmî sitesi (Macarca). <https://hatvanymuzeum.net/index.php/hirek-rendezvenyek/569-gyoztes-csata-turanal-es-egy-sikertelen-ostrom-hatvannal>
[^4]: Hatvan Müzesi resmî sitesi (Macarca). <https://hatvanymuzeum.net/index.php/hirek-rendezvenyek/569-gyoztes-csata-turanal-es-egy-sikertelen-ostrom-hatvannal>
[^5]: "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi - Osmanlı Devri - Osmanlı-Avusturya Harbi 1593-1606", Ankara Genelkurmay Basımevi (1985), s.81
[^6]: "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi - Osmanlı Devri - Osmanlı-Avusturya Harbi 1593-1606", Ankara Genelkurmay Basımevi (1985), s.81
[^7]: Hatvan Müzesi resmî sitesi (Macarca). <https://hatvanymuzeum.net/index.php/hirek-rendezvenyek/569-gyoztes-csata-turanal-es-egy-sikertelen-ostrom-hatvannal>
[^8]: "Türkiye Tarihi", Yılmaz Öztuna, Hayat Kitapları, İstanbul (1965), c.8, s.26
[^9]: "Peçevî Tarihi", İbrahim Peçevî Efendi, c.II, s.42-43
