# Hatice Sultan (III. Mustafa'nın kızı)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatice_Sultan_(III._Mustafa'n%C4%B1n_k%C4%B1z%C4%B1)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hatice Sultan (III. Mustafa'nın kızı), https://tr.wikipedia.org/wiki/Hatice_Sultan_%28III._Mustafa%27n%C4%B1n_k%C4%B1z%C4%B1%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Eşi:** Seyyid Ahmed Paşa
- **Babası:** III. Mustafa
- **Annesi:** Adilşah Kadın
- **Doğum tarihi:** 14 Haziran 1768
- **Doğum yeri:** Topkapı Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Defin yeri:** Mihrişah Sultan Türbesi, Eyüpsultan
- **Dini:** İslam

**Hatice Sultan** (d. 14 Haziran 1768 - ö. 17 Temmuz 1822, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), Osmanlı Padişahı [III. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mustafa)'nın kızı, [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in kızkardeşiydi.[^1]

## İlk yılları

Hatice Sultan 14 Haziran 1768'da [Topkapı Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1)'da doğdu. Babası Sultan [III. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mustafa) ve annesi Adilşah Kadın idi. Kendisinden iki yaş büyük [Beyhan Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyhan_Sultan_%28III._Mustafa%27n%C4%B1n_k%C4%B1z%C4%B1%29) adında bir kız kardeşi vardı. 1774 yılında babasının ölümünden sonra altı yaşındayken annesi ve kız kardeşini Eski Saray'a kadar takip etti.

İzole ortam nedeniyle hem Hatice'de hem de kız kardeşinde depresyon, endişe ve diğer rahatsız edici davranışlar ortaya çıktı. Annesi Adilşah Kadın, daha sonra III. Mustafa'nın üvey kardeşi, yeni padişah I. Abdülhamid'e, kızlarının evlenmelerine izin vermesi için bir mektup yazdı. Evlenmeleri kızlarının Saray'daki hapisten çıkmalarına izin verecekti. Padişah Adilşah Kadın'ın isteğini kabul etti ve iki prensese koca buldu.

## Evlilik

3 Kasım 1786'te, amcası Sultan [I. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abd%C3%BClhamid) onu Hotin'in koruyucusu Vezir Seyyid Ahmed Paşa ile nişanladı. Eşinin yaşı elli yaşından fazlaydı ve zaten birçok çocuğun da babasıydı. Altı gün sonra 9 Kasım'da gerçekleşen nikahla, aynı gün Hatice Sultan çeyiziyle birlikte Arnavutköyü'ndeki sarayına götürüldü.

Hatice'nin kocasından Sultanzade Alaeddin Paşa (1788/1789 - 1812) adında bir oğlu oldu. Eşi İzmit'e sürgün edildiğinde ona eşlik etmesine izin verildi. Ancak üç yıl sonra Mısır valiliğine atanınca İstanbul'a dönmek zorunda kaldı.

1798'de kocası öldüğünde dul kaldı, ve neslinin çoğu prensesi gibi yeniden evlenmedi.[^2] Damad Seyyid Ahmed Paşa'nın oğlu Alaeddin Paşa, [I. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abd%C3%BClhamid)'in kızı olan kuzeni [Hibetullah Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hibetullah_Sultan) ile evlendi.

## Mimarinin koruyucusu

![Hatice Sultan'ın Ortaköy'de Melling tarafından restore edilen sarayı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b2/Hatice_Sultan_saray_Melling.jpg)
*Hatice Sultan'ın Ortaköy'de Melling tarafından restore edilen sarayı (Antoine Ignace Melling, public-domain)*

Mimar ve tasarımcı [Antoine Ignace Melling](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antoine_Ignace_Melling), 1790'larda onun için çalışmaya başladı. [Karlsruhe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karlsruhe) doğumlu Melling, [Lorraine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Loren)'deki Saint-Avold'dan bir aileye mensup olup 1784 ile 1802 yılları arasında 18 yıl İstanbul'da yaşadı.

Çok yetenekli sanatçı, prensesin dikkatini Büyükdere'deki villasında ziyaret ettiği Danimarkalı maslahatgüzarı Friedrich Hübsch için çalışırken çekmişti. Hatice Sultan koleksiyonerdi ve [Saksonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saksonya), [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana) ve [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'dan porselen kaplamaları geliştirmişti.

Hatice Sultan'a Boğaz'ın Avrupa kıyısındaki Defterdarburnu'nda 1791 yılında Neşatabad Sarayı tahsis edilmiştir. Sarayının üç yıl süren yeniden inşası 1794 yılında tamamlandı. Sarayının dekorasyonuna büyük bir ilgi gösterdi. Ölümünden sonra sarayı Sultan [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'un kızı [Adile Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82dile_Sultan)'a tahsis edilmiş, 1845'te evlendikten sonra kışlarını 1866'ya kadar Neşatabad Sarayı'nda geçirmiştir.

Mektuplar, Hatice'nin sarayının dekorasyonuna duyduğu doyumsuz ilgisinin yanı sıra, bazı sandalyelere, belki de (taklitleri) Fransız krallarının [XV. Louis](https://turkipedia.org/tr/wiki/XV._Louis) ve [XVI. Louis](https://turkipedia.org/tr/wiki/XVI._Louis) tarzı buna bir örnektir. O zamanlar sandalye ve koltuklar Osmanlı iç mekanlarında önemli bir yenilikti.

Hatice'nin 1796'dan 1800'e kadar Melling ile yakın bir ilişkisi olduğu iddia edildi ve Melling'i sarayına davet etmesi skandala yol açtı, ardından Selim ondan uzaklaştı. 1800'de görünüşe göre Melling hizmetinden ayrılmak zorunda kaldı ve 1802'nin ortalarında İstanbul'u temelli olarak terk etti. Hemen ardından Selim onu ziyaretlerine yeniden başladı.

1806 yılında Hatice, İstanbul Mısır Çarşısı çevresinde kendi adına bir çeşme yaptırdı. 1805 yılında Hatice Sultan, annesinin anısına Adilşah Kadın Camii Şişehane Camiini yaptırdı.

## Ölümü

![Hatice Sultan'ın Mihrişah Valide Sultan Türbesi'nde bulunan kabri (Mart 2022)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Grave_of_Hatice_Sultan_%281768-1822%29.jpg/1280px-Grave_of_Hatice_Sultan_%281768-1822%29.jpg)
*Hatice Sultan'ın Mihrişah Valide Sultan Türbesi'nde bulunan kabri (Mart 2022) (Sureta, CC-BY-SA-4.0)*

Hatice Sultan 17 Temmuz 1822'te elli dört yaşında öldü ve Eyüp'teki [Mihrişah Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihri%C5%9Fah_Sultan)'ın türbesine defnedildi. Ölümünden sonra, eşyaları kız kardeşi Beyhan'a devredildi, vasiyet envanterlerinde sarayının üç farklı bölümünde saklandığı anlaşılan beş yüzden fazla Avrupa porseleni vardı. Borçları kuzeni [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) tarafından karşılandı.

[^1]: Sicil-i Osmani, Mehmet Süreyya Bey, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, ISBN 975-333-038-3 İstanbul, 1996.
[^2]: Panzac, Daniel. Histoire économique et sociale de l'Empire ottoman et de la Turquie (1326-1960): actes du sixième congrès international tenu à Aix-en-Provence du 1er au 4 juillet 1992. Peeters Publishers, 1995, s. 574 n. 5.
