# Hasekiler > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasekiler > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hasekiler, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hasekiler (CC-BY-SA-4.0) **Hasekiler**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda [padişah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Padi%C5%9Fah)ların hizmetindeki kişilere verilen isim. Haseki olarak adlandırılan bu kesim, [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) devletleri arasında sadece Osmanlılar ile [Memlûkluler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)de mevcuttu. Padişahın gittiği her yerde bulunan hasekilerin sayısı ilk zamanlar 20'yi aşmazken daha sonraları 1000'i geçmiştir. Hasekiler düzenli maaşlarının yanı sıra sultandan hediye alırlardı. Saraydaki diğer hizmetlilerden farklı olarak sırmalı elbise giyerler ve taç takıp [kılıç](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7) taşırlardı. Osmanlı devlet teşkilatında hasekiler üç gruba ayrılmaktaydı. Bunlar; [harem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harem)de bulunan [cariye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cariye) kadınlardan, [bostancı ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bostanc%C4%B1_Oca%C4%9F%C4%B1)ndan ve [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) ortalarından oluşmaktaydı.[^1] ## Kadın hasekiler Haremde padişahın yakın hizmetindeki cariye kadınlara "hünkâr hasekisi" denmekteydi. Padişahtan erkek çocuk ([şehzade](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade)) dünyaya getiren hünkar hasekilerine ise [haseki sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haseki_sultan) denirdi. En seçkin hasekiye [kadınefendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1nefendi) denmekteydi.[^2] Haremde hiçbir kadınefendi [Valide sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_sultan)'ın yerine geçemez ve onun emrine karşı çıkamazdı. Padişahın boşaması durumunda ise kadınefendi unvanlarını da kaybederlerdi. ## Bostancı hasekileri [18. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/18._y%C3%BCzy%C4%B1l)da sayıları 300 kadar olan küçük bostancı zabiti rütbesinde ve haseki isminde bir sınıf vardı. Bu sınıftakiler kırmızı renkte çuhadan bir elbise giyerlerdi. [Gümüş](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCm%C3%BC%C5%9F)ten yapılan "gaddare" isminde bir bıçak taşıyan bu kişiler yaka ve kemerleri ile diğer bostancılardan ayırt edilebilmekteydi.[^3] Bostancılardan haseki olanlar için merasim yapılır ve asası verilirdi. Haseki olan bostancı ise kendi eliyle [kurban](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam%27da_kurban) keserdi. 60 kadar bostancı hasekisi padişahın yanında görevliydi. Bunlar [Paşakapısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pa%C5%9Fakap%C4%B1s%C4%B1)'ndaki [telhis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Telhis)leri saraya götürüp, kapı ağasına teslim ederdi. Kapı ağası ise bu telhisi padişaha takdim ederdi. Bunun yanında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'dan taşraya giden gizli haberleri de bostancı hasekileri götürürdü. [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)ın yanında devamlı olarak bostancı hasekisi bulunmaktaydı. Padişahın kayık gezintilerinde de kayığın baş kısmında devamlı [haseki ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haseki_a%C4%9Fa) otururdu. Bostancı hasekilerinin on iki tanesi "tedbil hasekisi" olarak, padişahın tedbil-i kıyafet saray dışına çıktığı zamanlarda onun beraberinde bulunurlardı. 1829 yılında bostancı hasekileri kaldırıldı. Bu sınıfta yer alan yaşlılar emekli edilirken, gençler ise sarayın korunmasında görevlendirilmek üzere, Nizamiye Taburu'na alındılar.[^4] ## Yeniçeri hasekileri [Yeniçeri ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)nın 14, 49, 66 ve 67. ortalarına mensup olan yeniçerilere verilen isimdir. Yeniçeri hasekiliği [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) (1451-1481) devrinde kuruldu. Ayrıca bu ortalara haseki ortaları da denmekteydi. Bu orta mensupları, yeniçeriler arasında ağa unvanına sahip olan saygın askerlerdi.[^5] Yeniçeri hasekileri, padişahla birlikte [ava](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avc%C4%B1l%C4%B1k) çıkarlardı ve [av köpeği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Av_k%C3%B6pe%C4%9Fi) beslerlerdi. Padişahın saray dışına çıktığı zamanlarda, padişah atının sağ ve solunda ikişer haseki kumandanı bulunurdu. Haseki bölükleri atlı ve yaya olarak iki sınıfa ayrılmaktaydı. [Baş haseki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9F_haseki), haseki ortalarının en kıdemli kumandanı sayılırdı ve terfi ettiğinde [turnacıbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turnac%C4%B1ba%C5%9F%C4%B1) unvanına sahip olurdu.[^6] ## Ayrıca bakınız - [Harem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harem) - [Haseki sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haseki_sultan) - [Kadınefendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1nefendi) [^1]: Osmanlı Devlet Teşkilâtı 1. Türkiye Gazetesi Yayınları, 2006, s. 334. [^2]: Osmanlı Devlet Teşkilâtı 1. Türkiye Gazetesi Yayınları, 2006, s. 334. [^3]: Osmanlı Devlet Teşkilâtı 1. Türkiye Gazetesi Yayınları, 2006, s. 334. [^4]: Bostancı ocağı. [^5]: Osmanlı Devlet Teşkilâtı 1. Türkiye Gazetesi Yayınları, 2006, s. 334. [^6]: Osmanlı Devlet Teşkilâtı 1. Türkiye Gazetesi Yayınları, 2006, s. 334.