# Hasan Kâfî el-Akhisârî

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_K%C3%A2f%C3%AE_el-Akhis%C3%A2r%C3%AE
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hasan Kâfî el-Akhisârî, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hasan_K%C3%A2f%C3%AE_el-Akhis%C3%A2r%C3%AE (CC-BY-SA-4.0)

- **Adı:** Hasan Kâfî el-Akhisârî
- **Doğum tarihi:** 1544
- **Doğum yeri:** Prusac, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 9. Ekim 1615
- **Ölüm yeri:** Prusac, Osmanlı İmparatorluğu
- **Meslek:** Yazar
- **Milliyet:** Boşnak

**Hasan Kâfî el-Akhisârî** olarak da bilinen **Hasan Kâfî Pruščak** (d. 1544 - ö. 1616) [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Boşnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C5%9Fnaklar) [yazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yazar) ve [sosyal bilimci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sosyal_bilimler)si; özellikle [mantık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mant%C4%B1k) ve [kelam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kel%C3%A2m) ([İslam teolojisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lahiyat)) konularında birçok eser vermiştir. Siyaset bilimi üzerine görüşleriyle de tanınan Hasan Kâfî el-Akhisârî siyasi düşüncede pragmatist ve gerçekçi bir bakış açısına sahipti.

Önde gelen eserlerinden biri bir [siyasetname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siy%C3%A2setn%C3%A2me) veya [ıslahatname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Islahatname) olan [*Usûl el-Hikem fî Nizâm el-'Âlem*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Us%C3%BBl_el-Hikem_f%C3%AE_Niz%C3%A2m_el-%27%C3%82lem) isimli siyaset bilimi ve sosyoloji konulu eseridir. Eser toplumsal ve siyasi sorunları ele almakta, sorunların kaynağına dair varsayımlar sunmakta ve çeşitli çözüm yolları önermektedir. 1596'da yazılan eserde, eserden önce yazılmış farklı yazarların çeşitli siyasi ve toplumsal konulu eserlerinden de yararlanılmıştır. Yararlanılan kaynaklara örnek vermek gerekirse; [Kâdî Beyzâvî](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2d%C3%AE_Beyz%C3%A2v%C3%AE) tarafından yazılmış ve *Envâr el-Tenzîl ve Esrâr el-Te'vîl* ismini taşıyan [tefsir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tefsir) ile [Zemahşerî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zemah%C5%9Fer%C3%AE) tarafından kaleme alınmış *Rebî' el-Ebrâr* ismini taşıyan [nasihatname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nasihatname) örnek verilebilir. Hasan Kâfî *Usûl el-Hikem fî Nizâm el-'Âlem* eseriyle, Osmanlı siyaset tarihinde yeni bir siyasetname ve ıslahatname akımına ("Usûl el-Hikem" geleneği) yol açmıştır. Örneğin kendisinden sonra [Hasan Beyzâde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_Beyz%C3%A2de) *Usûl el-Hikem fî Nizâm el-'Âlem* isimli eserini yazarken, tanınmış Osmanlı yayımcı ve yazarı [İbrahim Müteferrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_M%C3%BCteferrika) da *Usûl el-Hikem fî Nizâm el-Ümem* isimli eserini kaleme almıştır.[^1]

## Dış bağlantılar

- [Hasan Kâfî el-Akhisârî (Pruščak)](http://www.camo.ch/pruscak.htm)

[^1]: Hasan Kâfî el-Akhisârî (Pruščak) Biyografisi. <http://majkaidijete.ba/edukacija-2/velikani-bosne-i-hercegovine/item/1346-hasan-kafi-pru%C5%A1%C4%8Dak>
