# Hasan (Yeniçeri kâtibi)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_(Yeni%C3%A7eri_k%C3%A2tibi)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hasan (Yeniçeri kâtibi), https://tr.wikipedia.org/wiki/Hasan_%28Yeni%C3%A7eri_k%C3%A2tibi%29 (CC-BY-SA-4.0)

**Hasan**, [Prut Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prut_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında yaşadığı deneyimleri aktaran bir [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) [kâtibiydi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2tip).

## Hayatı

Hasan muhtemelen 1640'larda Osmanlı sınırları içerisinde doğmuştur. *Kurdi* —Kurdî, [Klasik Türk müziği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Klasik_T%C3%BCrk_m%C3%BCzi%C4%9Fi)nde si bemol notasını andıran perde ve [dügah](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCg%C3%A2h) perdesindeki bir [makam—](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makam_%28m%C3%BCzik%29) sıfatını kullanmasına rağmen kökeni bilinmeyen Hristiyan bir [devşirme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dev%C5%9Firme)nin oğluydu. Babasının takiben 1656 yılında [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) ocağına katıldı ve çeşitli seferlere katıldı. 20 yıl askeri görevden sonra, 1674'te [Podolya'ya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Podolya) (şimdi [Ukrayna'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukrayna)) yaptığı bir seferden sonra memurluğa geçiş yaptı. 1682'de, o zamanlar bir Osmanlı toprağı olan [Girit'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit) atandı ve burada [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya), [Resmo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resmo) ve [Kandiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandiye) şehirlerinde görev yaptı. 1694'te [Midilli'de](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29) ve 1697'de [Euboea'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz) görev yaptı. 1704'te ordunun en yüksek sivil görevlerinden biri olan Yeniçeri Ocağı kâtipliğine terfi etti. 1711'de [Prut Seferinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prut_Sava%C5%9F%C4%B1) yer aldı. Sefer sırasındaki günlüğü, bu sefer ve dönemin Osmanlı ordusu için değerli bir bilgi kaynağıdır.[^1]

## Prut Seferi

[Deli Petro](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Petro) ve [Rus ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_%C3%87arl%C4%B1%C4%9F%C4%B1); [Demirbaş Şarl](https://turkipedia.org/tr/wiki/XII._Karl) ve [İsveç ordusunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sve%C3%A7_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), Osmanlı sınırını ihlal edecek biçimde, takip edince [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li) sınır ihlallerine müdahale etmeye karar verdi. Sadrazam [Baltacı Mehmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baltac%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa), Osmanlı topraklarında ilerlemekte olan Rus ordusunu [Prut Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prut) vadisinde sıkıştırıp kuşattı ve Petro'nun, Osmanlı İmparatorluğu ve İsveç'e karşı planlarından vazgeçtiği [Prut Antlaşması'nı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prut_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) imzalamayı kabul etmesi karşılığında kuşatmayı kaldırdı.

## Prut Seferini Beyanımdır

Oryantalist [Franz Babinger'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Franz_Babinger) göre, Hasan'ın günlüğü (*Rusya Tarihi* de denir) günümüze birincisi [Topkapı Sarayı'nda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1), ikincisi [St Petersburg'ta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg) bulunan Doğu Enstitüsü'nde ve sonuncusu [Münih'teki](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnih) Bayerische Staatsbibliothek'te olmak üzere üç nüsha halinde ulaşmıştır. [Osmanlı Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca) ile yazılmıştır. 2008 yılında [İş Bankası Yayınları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_%C4%B0%C5%9F_Bankas%C4%B1) tarafından [günümüz Türkçesiyle](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) (Hakan Yıldız editörlüğünde) *Prut Seferi'ni Beyanımdır* adıyla yayımlanmıştır. 37 bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm "Sözünü tutmayan fesat sahibi Rus kralı" başlığını taşıyor. Kitapta yer verilen ekstra iki bölüm daha var. Biri Hasan'ın otobiyografisi, diğeri ise savaşın incelemesi. Ancak incelemenin ifadesi günlüğün geri kalanından çok farklı. Örneğin 37. bölümde olaylar askeri bir dille anlatılıyor; ama bunun aksine inceleme mitolojiyle dolu. Hasan'ın günlüğünün editörü Hakan Yıldız, bu çelişkiyi ikinci bir kişinin sonradan eklemesi olarak yorumluyor.[^2]

[^1]: Prut Seferi’ni Beyanımdır. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 29 Mayıs 2008. <https://www.iskultur.com.tr/prut-seferini-beyanimdir.aspx>
[^2]: Hakan Yıldız:Prut Seferini Beyanımdır,Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul,2008
