# Has Murad Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Has_Murad_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Has Murad Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Has_Murad_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/Murat_Pasha_Mosque_DSCF3699.jpg/1280px-Murat_Pasha_Mosque_DSCF3699.jpg) * (R Prazeres, CC-BY-SA-4.0)* - **İlişkiler:** Mesih Paşa (Kardeşi); XI. Konstantinos (Amcası/Tartışmalı) - **Ölüm tarihi:** 4 Ağustos 1473 - **Makam:** Rumeli Beylerbeyi - **Dönembaşı:** 1468 - **Dönemsonu:** 1473 - **Doğum yeri:** Bizans İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** Fırat Nehri **Has Murad Paşa** (ö. 4 Ağustos 1473, [Fırat Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rat)), [vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir) ve [beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) görevlerinde bulunmuş [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır. [Paleologos Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paleologos_Hanedan%C4%B1)'ndan olup sadrazamlık yapmış [Mesih Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mesih_Pa%C5%9Fa)'nın da abisidir. Kardeşi Mesih Paşa hakkında bilgi veren 16. yüzyıldan kalma Ecthesis Chronica adlı eserde babasının ismi Gidos Palaiologos olarak belirtilmiştir. Yine aynı yüzyılda Venedikli seyyah [Giovanni Maria Angiolello](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giovanni_Maria_Angiolello) tarafından kaleme alınan Historia Turchesca (Türk Tarihi) adlı eserde de Mesih Paşa, son Bizans İmparatoru [XI. Konstantinos](https://turkipedia.org/tr/wiki/XI._Konstantinos) kardeşinin oğlu olarak belirtilmiştir.[^1] 15. yüzyıl kronikçisi [George Sphrantzes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Georgios_Francis) ise Murad Paşa'dan bahsederken babasının adını Thomas Paleologos Gidos olarak belirtmiştir. 19. yüzyıl Rumen tarihçi ve siyasetçisi [Nicolae Iorga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nicolae_Iorga), Osmanlı'nın 1460 yılında gerçekleştirdiği [Mora Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Seferi_%281460%29)'nde Murad Paşa'nın devşirilmeden önceki isminin Gidos olduğunu ifade etmiştir. Has Murad Paşa’nın annesinin de [Cenevizli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) soylu bir aileden olan Caterina Zaccaria olduğu yönünde görüş bulunmaktadır. 1453 yılında [İstanbul'un Fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi) sonucu kardeşi Mesih Paşa ile birlikte esir düşmüş ve [devşirilerek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dev%C5%9Firme) sarayda eğitim görmüşlerdir. [Theodore Spandounès](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cantacasin), Mesih Paşa'nın İstanbul fethedildiğinde 10 yaşında olduğu görüşünden yola çıkıldığında onun abisi olan Murad Paşa'nın onlu yaşların başında devşirildiği anlaşılmaktadır.[^2] Murad Paşa, sarayda [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in en güvendiği kişilerden olmuş ve "Has" lakabıyla tanınmıştır. 1460 yılında düzenlenen [Mora Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Seferi_%281460%29)'ne katılmıştır. Alman tarihçi [Franz Babinger](https://turkipedia.org/tr/wiki/Franz_Babinger)'e göre 1468 yılı Aralık ayında [vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir) olmuştur. [İbn-i Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemalpa%C5%9Faz%C3%A2de)'e göre 1468 yılında ve [Oruç Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Bey)'e göre ise 1469 yılında [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) beylerbeyi olmuştur. Görevi sırasında [Eğriboz Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281470%29)'ne katılmıştır. Buranın Osmanlı hâkimiyetine alınmasından sonra da Mora üzerine seferde bulunmuştur. [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Akkoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) arasında yaşanan [Otlukbeli Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otlukbeli_Muharebesi)'nin öncesinde 4 Ağustos 1473 yaşanan bir çatışmada yenilmiş ve geri çekilirken [Fırat Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rat)'nde boğularak ölmüştür.[^3] Cenazesi kendi yaptırdığı külliyeye gömülmüştür. ## Mirası Murad Paşa, İstanbul'da 1471-72 yılında kendi adıyla bilinen Murad Paşa Külliyesi'ni yaptırmıştır. Cami, imaret, hamam ve ölümünden sonra kardeşi Mesih paşa tarafından inşa edilen medreseden oluşan [külliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClliye)nin, 1929-30 yılında medresesi, 1956 yılında da yol çalışmaları sırasında imaret ve hamamı yıkılmıştır. [Murad Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murad_Pa%C5%9Fa_Camii_%28%C4%B0stanbul%29) ise günümüze ulaşabilmiştir.[^4] ## Popüler Kültürdeki Yeri 2024'te [TRT 1](https://turkipedia.org/tr/wiki/TRT_1)'de yayınlanmaya başlayan [Mehmed: Fetihler Sultanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed%3A_Fetihler_Sultan%C4%B1) dizisinde Has Murad Paşa, [Hilmi Cem İntepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hilmi_Cem_%C4%B0ntepe) tarafından canlandırılmaktadır. [^1]: Kiel, Hedda Reindl. Mesih Paşa. Türkiye Diyanet Vakfı, 2004, s. 309,310. [^2]: Fatih’in Veziri Has Murad Paşa ve İstanbul Aksaray’daki Külliyesi. (Osmanlı İstanbulu VI. Uluslararası Osmanlı İstanbulu Sempozyumu Editör:Feridun M. Emecen, Ali Akyıldız, Emrah Safa Gürkan). İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Yayınları, 2019, s. 125-157. [^3]: Fatih’in Veziri Has Murad Paşa ve İstanbul Aksaray’daki Külliyesi. (Osmanlı İstanbulu VI. Uluslararası Osmanlı İstanbulu Sempozyumu Editör:Feridun M. Emecen, Ali Akyıldız, Emrah Safa Gürkan). İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Yayınları, 2019, s. 125-157. [^4]: Kurtbil, Zeynep Hatice. Murad Paşa Külliyesi. Türkiye Diyanet Vakfı, 2020, s. 191,192.