# Harputlu İshak Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Harputlu_%C4%B0shak_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Harputlu İshak Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Harputlu_%C4%B0shak_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1803
- **Doğum yeri:** Harput
- **Ölüm tarihi:** 1892
- **Ölüm yeri:** İstanbul
- **Vatandaşlığı:** Osmanlı Devleti
- **Milliyeti:** Türk
- **Dini:** İslam

**Harputlu İshak Efendi** (1803-1892), 19. yüzyılda yaşamış devlet adamı, İslam alimi ve düşünürü.

1803 yılında [Harput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harput)'ta (Elazığ) doğdu. Babası Ali Efendi'dir.

İlk tahsilini memleketinde tamamladıktan sonra İstanbul'a gelerek Fatih Sahn-ı Seman Medreseleri'nden icazetname aldı. Daha sonra memleketine dönerek Meydan Cami Medresesi'nde ders verdi. Daha sonra tekrar İstanbul'a döndü. Buradaki medreselerde ders verirken padişah [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'in huzur derslerinde hocalık yaptı. Uzun yıllar bu derslere devam etti.

[II. Abdülhamit](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) dönemimnde [Evkaf Nezareti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evkaf-%C4%B1_H%C3%BCm%C3%A2yun_Nez%C3%A2reti)'nde komisyon üyeliği, rüştiye hocalığı, Isparta ve Medine kadılığı yapmıştır. Memuriyetten ayrıldıktan sonra da tamamen ilmi çalışmalarda bulunmuştur. 11 Nisan 1892 tarihinde İstanbul'da ölmüştür. Mezarı Fatih Camii bahçesindedir.

## Eserleri

- Diyâ-ül Kulûb (1987 yılında *Cevâb Veremedi* adıyla yeniden basılmıştır)[^1]
- Es'ile-i Hikemiyye
- Es'ile-i Kelamiyye ve Zübdetü'l İlm-i Kelam
- El-İstişfa fi Tercemeti'ş Şifa
- Kaşifu'l-Esrar ve Dafiu'l-Eşrar
- Mecmuatu'l-Kavaid
- Miftahu'l-Uyun
- Şemsu'l Hakika

[^1]: Cevâb Veremedi. <http://www.hakikatkitabevi.net/public/book.download.php?view=1&type=PDF&bookCode=006>
