# Harput Sancağı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Harput_Sanca%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Harput Sancağı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Harput_Sanca%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Harput Sancağı**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminde 1517-1879 yılları arasında [Diyarbekir Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29)'ne bağlı [sancak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancak_%28idari_birim%29).

Sancak yönetim alanı yıllar içinde değişiklik gösterse de günümüzde [Elazığ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elaz%C4%B1%C4%9F_%28il%29) ilinin tamamı, [Tunceli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunceli_%28il%29) ilinin güneyi ve büyük oranda [Malatya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malatya_%28il%29) ilinin tamamını kapsıyordu. 1864 yılında [Teşkil-i Vilayet Nizamnamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Te%C5%9Fkil-i_Vil%C3%A2yet_Nizamn%C3%A2mesi) uyarınca sancak Diyarbekir Eyaleti'nden ayrılarak [Ma'mûretü'l-Azîz Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%27m%C3%BBret%C3%BC%27l-Az%C3%AEz_Vilayeti) kuruldu.[^1]

## Tarihi

Günümüzdeki Doğu Anadolu, 1517 yılına kadar İranlı Safevi Devleti'nin elinde bulunuyordu. Bu bölgenin fethi için Diyarbakır Beylerbeyi [Bıyıklı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C4%B1y%C4%B1kl%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'ya, Karaman Beylerbeyi Hüsrev Paşa komutasında bir ordu gönderildi. Bu yardım kuvvetleri, [Mardin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mardin) dolaylarında bulunan Mehmed Paşa'ya varmadan önce Harput'u kuşattı.[^2] 23 Mart'ta başlayan kuşatma, üç gün süren mücadeleden sonra Osmanlı'nın zaferiyle sonuçlandı.[^3] Akabinde burada fazla beklemeyen Karaman ordusu, Mardin dolaylarında Bıyıklı Mehmed Paşa'ya intikal etti.

Harput, daha sonra Diyarbakır Beylerbeyliğine bağlı bir sancak olarak teşkilatlanmıştır.[^4]

## Sancakbeyleri

- [Çerkez Hüseyin Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkez_H%C3%BCseyin_Bey)(26 Mart - Nisan 1516), Osmanlı'nın Harput'u aldığı [Harput Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harput_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)'da görev almış, kalenin fethinden sonra da ilk [sancakbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancakbeyi) olarak atanmıştır. Ancak görev süresi bir ay kadar sürmüştür. [Bıyıklı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C4%B1y%C4%B1kl%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa) daha doğu fetihleri devam ettiği için Çerkez Hüseyin Bey'i ordusuyla devam eden Doğu Seferi'ne çağırmış, Hüseyin Bey [Kerh Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerh_Muharebesi)'nde ölmüştür.[^5]
- Çavuş Ahmed Bey (1516-1526)
- Gazi Kıran Bey (1526), Elazığ'da günümüzde Mollakendi beldesi Güntaşı köyünden nüfuzlu bir beydir. Osmanlı kayıtlarına göre mezarı bu köydedir ve bu köyde bir mescit ve medrese inşa etmiştir.
- 1526-1553 arasında kayıt yoktur.
- Han Ahmed Bey, 1553 yılı Osmanlı kayıtlarında sancakbeyi olarak görülüyor.
- Timurtaş Bey, 7 Eylül 1554 tarihli bir arşiv belgesine göre Kiğı Sancağı'dan Harput Sancağı'na sancakbeyi olarak atanmış.
- Şah Mehmet Bey (1556-1566)
- İbrahim Bey (1566-1568)
- Bekir Bey (1520)
- Seyyid Mehmet Bey (1521)
- Mahmud Bey (1521-1522)
- Pir Ahmed Bey (1522)
- Mehmet Bey (1573-1576)[^6]
- Alaeddin Bey (1576-1588)
- Uğurlu Bey
- Murad Han Bey (1599)[^7]
- Haydar Han Bey (1633)

[^1]: XVI. Yüzyılda Harput Sancağı. Harputickalekazilari.firat.edu.tr. <https://harputickalekazilari.firat.edu.tr/subdomain_files/harputickalekazilari.firat.edu.tr/files/shares/Kitaplar/16.-YY-DA-HARPUT-SANCAGI.pdf>
[^2]: İbrahim Erdoğdu. Sancaktan Mukâta’aya Geçiş Sürecinde Harput Sancağında Ehl-i Örf Taifesi . <https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/114077>
[^3]: HARPUT. <https://islamansiklopedisi.org.tr/HARPUT>
[^4]: İbrahim Erdoğdu. Sancaktan Mukâta’aya Geçiş Sürecinde Harput Sancağında Ehl-i Örf Taifesi . <https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/114077>
[^5]: Hoca Sadeddin, Tac-ı Tevârîh, İstanbul 1279, .s.315
[^6]: BOA,MMD 15580.s.l|O
[^7]: Şemsettin Turan, "XVII.Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun İdarî Taksimatı, Atatürk Üniversitesi 1961Yıllığı, Erzurum 1962, s.218
