# Harem (Babürlüler) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Harem_(Bab%C3%BCrl%C3%BCler) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Harem (Babürlüler), https://tr.wikipedia.org/wiki/Harem_%28Bab%C3%BCrl%C3%BCler%29 (CC-BY-SA-4.0) ![Fetihpûr Sikri'nin Babür kentindeki hareme giriş](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Fatehpur-Fatehpur_Sikri_India0002.JPG/1280px-Fatehpur-Fatehpur_Sikri_India0002.JPG) *Fetihpûr Sikri'nin Babür kentindeki hareme giriş (Diego Delso, CC-BY-SA-4.0)* **Babür Haremi**, [Hint Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_Asya)'nda Babür imparatorlarının haremiydi. حريم *ḥarīm*, "dokunulmaz kutsal yer; ailenin kadın üyeleri" ve حرام [*Haram*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haram), "yasak; kutsal" anlamına gelen kelimelerden türemiştir. Aynı zamanda evin 'iç dairesi' anlamına gelen [Sanskrit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sanskrit)çe *anthapura* kelimesine de benzer. Genellikle çok [eşli bir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polijini) evde yaşayan kadınlar alanı ve erkeklere yasak olan ayrılmış mahalleler anlamına geliyordu. Yasak bir yer olan Harem, sürekli spekülasyon ve merak konusu olmuştur. Kadınların İmparatora olan yakınlıkları açısından düzenlendiği canlı ve büyük bir fiziksel alandı. ## Tarih ### Kadın Haremler eşler, kadın akrabalar, cariyeler ve erkek bebeklerden oluşuyordu. Kadınların çoğu genellikle evlilik, doğum, randevular veya hediye olarak Harem'e girmiştir.[^1] Kadınlar katı Purdah kurallarına göre yönetiliyorlardı ve haremde istedikleri gibi hareket edemiyorlardı; ancak birçok kadın hac işleri için yerel tapınaklara veya İmparatorla birlikte avlanmak ve gezmek için seyahat etmiştir. Her zaman süslü [tahtırevan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taht%C4%B1revan)larla veya [fil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fil)lerin sırtında taşınırlardı. Harem içinde maddi olarak lüks ve rahat bir yaşam sürmüşlerdir. Harem'e bağlı bahçeler, çeşmeler ve su kanalları vardı. Babür Hareminde mahkûmların temel ihtiyaçlarını karşılayan çeşitli bölümler vardı. Yiyecekler [*Bawarchikhana*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bawarchikhana) olarak bilinen *Kraliyet Mutfağı'ndan* sağlanıyordu ve [*Ekber Khanah*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekber_Khanah) içme suyu ve [şarap](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Earap) sağlıyordu. [*Ritab Khanah*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ritab_Khanah) ekmek sağlamaktan sorumluydu ve [*Maywa Khanah*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maywa_Khanah) haneye meyve veriyordu. Elbiseler, mücevherler, süslü eşyalar ve diğer ev eşyaları gibi kişisel kullanım eşyaları İmparatorluk [*Karkhanah*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karkhanah) tarafından sağlandı.[^2] ### Hiyerarşi Harem sadece kadınların yaşadığı bir yer değildi. Orada bebekler doğdu ve çocuklar büyüdü. Harem çevresinde pazarlar, çarşılar, çamaşırhaneler, mutfaklar, oyun alanları, okullar ve hamamlar vardı. Harem bir hiyerarşiye sahipti, baş yetkilileri imparatorun eşleri ve kadın akrabalarıydı ve onların altında cariyeler vardı.[^3] Haremde anneler, üvey anneler, teyzeler, anneanneler, üvey kardeşler, kız kardeşler, kızlar ve diğer kadın akrabalar yaşardı. Ayrıca bekleyen kadınlar, hizmetçiler, hizmetçiler, aşçılar, kadınlar, memurlar ve gardiyanlar da vardı.[^4] Babür İmparatorluğunun haremi, [hadım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m)ların yanı sıra [*Urdubegis*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urdubegis) adlı kadın savaşçılar tarafından korunuyordu.[^5] ### Ekber Reformu [Fetihpûr Sikri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fetihp%C3%BBr_Sikri)'nin inşasıyla birlikte İmparator [Ekber Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekber), Zenana'sının yönetimini organize etme ihtiyacını gördü. Sarayın bu kısmı saygın bir şekilde beş binden fazla kadına ev sahipliği yapıyordu.[^6] [Ebü’l-Fazl el-Allâmî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BC%E2%80%99l-Fazl_el-All%C3%A2m%C3%AE), [Ekbernâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekbern%C3%A2me)'de her kadının kendi odası olduğunu iddia ederken, sadece kraliyet ailesinin üyelerinin ve imparatorun favorilerinin kendi dairelerine sahip olması daha olasıdır.[^7] *Zenana*, (kadın) *darogalar* sakinlerin örgütsel ihtiyaçlarını karşılayan ve barışı korumak için çalışan bölümlere ayrıldı. Zenana'daki diğer idari pozisyonlar arasında tehwildarlar veya zenana sakinlerinin maaşlarından ve mali taleplerinden sorumlu hesap görevlileri vardı. En yüksek otoritenin kadın hizmetçisi olan *mahaldar*, genellikle *zenanadan* imparatora bir istihbarat kaynağı olarak hareket etti. *Anagalar* veya kraliyet *süt* hemşireleri, amaçları tam anlamıyla idari olmasa da rütbeye yükseltildi.[^8] ### İş aktivitesi Babür kadınları finansal kaynaklar üzerinde kontrole sahipti ve çeşitli ekonomik faaliyetlerde bulundular. Yıllık gelir elde ediyorlardı ve hadımları ticaret aracıları olarak kullanıyorlardıı. [Şah Cihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eah_Cihan)'ın kızı [Cihanara Begüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cihanara_Beg%C3%BCm), Şah Cihan'ın yeni başkenti [Şahcihanabad](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahcihanabad)ın birçok mimari projesine katkıda bulundu ve kız kardeşi Roshanara'nın yıllık geliri genellikle yüksek imparatorluk mansabdarlarınınkine eşit bir gelir elde etti.[^9] Ayrıca iç ticaret üzerinde güçlü bir idari kontrole sahiptiler ve çeşitli şehirlerden büyük gelirler elde ettiler. Cihanara, yurtdışı ticaretin karlı bir merkezi olan liman kenti [Nur Cihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nur_Cihan)'dan iç ticaretten gişe sistemi ile 230.000 mahmudiye gelir elde etti. Monarşiyi ve imparatorluğu güçlendirmek için Ekonomik anlayışlarını Siyasi Faaliyetlerle birleştirdiler.[^10] ### Hümâyûnnâme *Hümâyûnnâme* Babür kadınlarının yaşamları hakkında bir fikir veren bir eserdir. [Hümâyun Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCm%C3%A2yun_%C5%9Eah)'ın kız kardeşi [Gülbeden Begüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BClbeden_Beg%C3%BCm) tarafından yazılmıştır. Bu eserde İmparatorluktaki çatışmaları ve gerilimleri ve kadınların bu sorunların çözümünde nasıl arabulucu bir rol oynadığını ayrıntılı olarak anlatılıyor.[^11][^12] Ayrıca kadınların kendi dünyalarında yaşanan siyasi değişimleri ve bunlarda nasıl bir rol oynadıklarını bildiklerini belirtiyor.[^13] ## Ayrıca bakınız - [Babür imparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCrl%C3%BCler) - [Babür](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCr) - [Şah Cihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eah_Cihan) - [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan) [^1]: Karuna Sharma (2009) A Visit to the Mughal Harem: Lives of Royal Women, South Asia: Journal of South Asian Studies, 32:2, 155-169, DOI: 10.1080/00856400903049457 [^2]: Royal Mughal Ladies and Their Contributions [^3]: Inside the Harem of the Mughals. [^4]: Royal Mughal Ladies and Their Contributions. [^5]: Women in the medieval Islamic world : Power, patronage, and piety. St. Martin's Press, 1998, s. 429-467. [^6]: The Ain-i Akbari. Munishram Manoharlal, 1977, s. 45-47. [^7]: Domesticity and Power in the Early Mughal World. Cambridge University Press, 2005, s. 166. [^8]: The Mughal Harem. Aditya Prakashan, 1988, s. 14, 52. [^9]: National Council of Education Research and Training. Themes in Indian History. Publication Division, Secretary. [^10]: Karuna Sharma (2009) A Visit to the Mughal Harem: Lives of Royal Women, South Asia: Journal of South Asian Studies, 32:2, 155-169, DOI: 10.1080/00856400903049457 [^11]: Gülbeden Begüm, Hümâyûnnâme. [^12]: SAI Tirmizi, Edicts from the Mughal harem. [^13]: Gülbeden Begüm, Hümâyûnnâme.