# Haputlular > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Haputlular > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Haputlular, https://tr.wikipedia.org/wiki/Haputlular (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Haput_k%C9%99ndind%C9%99_toy_haz%C4%B1rl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_-_%C9%99tin_do%C4%9Franmas%C4%B1.jpg/1280px-Haput_k%C9%99ndind%C9%99_toy_haz%C4%B1rl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_-_%C9%99tin_do%C4%9Franmas%C4%B1.jpg) * (Tərxan Paşazadə, CC-BY-SA-3.0)* - **Grup:** Haputlular - **Bölge:** Azerbaycan; Rusya - **Diller:** Haput dili - **Dinler:** İslam - **İlgili gruplar:** Şahdağ halkları **Haputlular**[^1][^2] (Haputlular), Kafkasya'da [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'ın kuzey kesimlerinde yerleşik halk. Kafkasya'nın yerli halklarından biridir. [Azeriler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeriler)in parçası, [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'ın aborigen nüfusu, etnik azınlıklarından olan [Şahdağ halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahda%C4%9F_halklar%C4%B1)′ndan biridir. Konuştukları dil [Haput dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haput_dili) olarak adlandırılır. ## Tarihçe Haputlular'ın yaranma tarihi belli değildir. Ama çok eski olduğu bellidir. Özellikle yaşadıkları [Haput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haput%2C_Kuba) köyü Azerbaycanın en eski yerleşim yerlerinden biridir. Uzun yıllar gidiş-gelişin zor olduğu mekanlarda yaşayan Haputlular'ın diğer [Şahdağ halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahda%C4%9F_halklar%C4%B1) gibi çağdaş günümüze kadar kendi varlıklarını koruyup saxlamalarının temel nedeni, işte başka uluslarla bütünleşme olmamalarıdır. Fakat buna rağmen, diğer [Şahdağ halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahda%C4%9F_halklar%C4%B1) gibi Haputlular'da hiç de Azerbaycan'da ve dünyada cereyan eden başlıca küresel olaylardan dışında kalmamış, ülkenin diğer halkları kadar bu olayların taraf olmuş ve sorunların çözümüne katkıda bulunmakla birlikte, bu sorunların yarattığı fesatlardan da kendi nasiplerini almışlar.[^3] Diğer [Şahdağ halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahda%C4%9F_halklar%C4%B1) gibi Haputlular'da [Birinci](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) ve [İkinci Dünya](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) savaşlarında, ayrıca [Karabağ Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Da%C4%9Fl%C4%B1k_Karaba%C4%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)′nda yer almıştır. Savaşların diğer katılımcıları gibi onlar da ağır kayıplara uğramış, vatanın özgürlüğü uğruna canlarını feda etmişlerdir. Özellikle, 1941-1945 yıllarında yaşanan [Büyük Vatanseverlik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Yurtseverlik_Sava%C5%9F%C4%B1) Haputlular'ın demografik gelişimine ciddi etkilemiştir. Öyle ki, özellikle Kuba - Kusar - Şabran bölgesinde 1941 yılının Ekim ayında düzenlenen 223 saylı divizyonun yönetiminde savaşa yollanmış yüzlerce Haputlular'ın çok büyük çoğunluğu cepheden kendi öz yurtlarına dönmemiştir. Fakat onların savaşta katılımı konusunda yeterli bilgi toplamak çok zordur. Bunun temel nedenleri şimdiye kadar bu alanda hiçbir temel araştırmanın aparılmamasıdır. Özellikle de Haputlular'ın kendilerinin konuyu araşdırmaması bu alanda gerçeklerin ortaya çıkmaması ile sonuçlanmış ve boşluklarla görülen bir düzlem yaratmıştır.[^4] Haputlular'ın büyük çoğunluğu Azerbaycan'ın kuzeyinde, [Kuba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuba_%28rayon%29), [Haçmaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C3%A7maz_%28rayon%29), [Kebele](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kebele_%28rayon%29), [İsmayıllı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smay%C4%B1ll%C4%B1_%28rayon%29) rayonları toprağında toplu bir halde, [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC), [Sumgayıt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sumgay%C4%B1t) şehirlerinde yaşarlar. [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'da ve diğer birkaç ülkede de Haputlular bulunmaktadır. [Haput dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haput_dili)ni hala günlük yaşamda konuşurlar. Kendi genelen ve göreneklerini hala sürdürmektedirler. Haputlular bugün de Azerbaycan Cumhuriyeti'nin sosyal-siyasal, ekonomik ve kültürel yaşamının tüm alanlarında, mümkün olduğu kadar yakından katılıyorlar. ## Dil Haputlular [Haput dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haput_dili)′nde konuşuyor. ## Dinleri Haputlular VII yüzyıldan sonra [müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman)dırlar. Ayrıca [Haput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haput%2C_Kuba) köyünde birçok dinî anıtlar vardır. ## Ayrıca bakınız - [Haput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haput%2C_Kuba) - [Şahdağ halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahda%C4%9F_halklar%C4%B1) ## Dış bağlantılar - [Хапутлинцы. '''www.terra.su'''](http://www.terra.su/full/055.html) - [Большая Энциклопедия в 62 томах: Хапутлинцы](https://archive.today/20110827164619/http://soyuzkniga.ru/encaz_e1_content_770724.html) - [Российский Этнографический музей: Толковый словарь: Хапутцы](http://www.ethnomuseum.ru/glossary/?%D5%E0%EF%F3%F2%F6%FB) - [Azsaylı xalqlar: hapıtlar. '''xalqcebhesi.az'''](https://web.archive.org/web/20111012210332/http://xalqcebhesi.az/news.php?id=1073) [^1]: Большая Энциклопедия в 62 томах: Хапутлинцы. [^2]: Хапутлинцы. www.terra.su. [^3]: T.Ə.Paşazadə. «Böyük Vətən Müharibəsində və digər müharibələrdə Şahdağ хalqlarının iştirakının öyrənilməsi problemləri». «Böyük Vətən Müharibəsində qələbənin təmin olunmasında Azərbaycan хalqının rolü» mövzusunda keçirilmiş Respublika Elmi Konfransının Materialları, Sumqayıt Dövlət Universiteti, Sumqayıt, 7 may 2010, s. 89 [^4]: T.Ə.Paşazadə. «Böyük Vətən Müharibəsində və digər müharibələrdə Şahdağ хalqlarının iştirakının öyrənilməsi problemləri». «Böyük Vətən Müharibəsində qələbənin təmin olunmasında Azərbaycan хalqının rolü» mövzusunda keçirilmiş Respublika Elmi Konfransının Materialları, Sumqayıt Dövlət Universiteti, Sumqayıt, 7 may 2010, s. 89