# Haneke Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Haneke_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Haneke Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Haneke_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/44/Napoleons_Campaign_in_Egypt_1798.jpg)
* (http://www.lib.utexas.edu/maps/historical/shepherd/egypt\_napoleon\_camp\_1798.jpg, public-domain)*

- **Çatışma:** Haneke Muharebesi
- **Parçası:** Fransız Devrim Savaşları / 1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı
- **Tarih:** 17 Mayıs 1801
- **Yer:** Haneke/Kahire
- **Bölge:** Mısır
- **Sonuç:** Osmanlı zaferi
- **Savaşan:** 22px Osmanlı Devleti; Fransa
- **Komutan:** 22px Yusuf Ziya Paşa; Augustin Daniel Belliard
- **Güç:** 20-24.000; 8.000
- **Kayıp:** Hafif; 500-1.000 ölü ve yaralı

**Haneke Muharebesi**, [1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1798-1802_Osmanl%C4%B1-Frans%C4%B1z_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda evre.

[Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu), [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire) yakınlarındaki [Haneke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haneke)'de General [Augustin Daniel Belliard](https://turkipedia.org/tr/wiki/Augustin_Daniel_Belliard) komutasındaki Fransız ordusunu 17 Mayıs 1801'de büyük bir yenilgiye uğrattı.

## Muharebe öncesi

[Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) 12 Mart 1801'de [Yafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yafa)'dan [El-Ariş](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Ari%C5%9F)'e doğru harekete geçti. [Salihiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salihiye)'deki Fransız birliği kuvvetli tahkimatına rağmen Türk ordusunun taarruzuna dayanamayarak [Bilbis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilbeys)'e çekildiyse de, burada da tutunamayarak [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'deki ana orduya katıldı. Keza [Süveyş](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvey%C5%9F)'teki Fransız kuvvetleri de ricat yolunun kesilebileceğinden endişelenerek [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye çekildi.[^1]

## Muharebe

![Fransız Generali Belliard](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/29/G%C3%A9n%C3%A9ral_Augustin_Daniel_Belliard2.jpg)
*Fransız Generali Belliard (wikipedia, public-domain)*

[Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire) bölgesini savunmakla görevli Fransız Generali [Augustin Daniel Belliard](https://turkipedia.org/tr/wiki/Augustin_Daniel_Belliard), ilk önce [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusunu yenmek için [Nil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil) boyunca ilerleyen İngiliz ve [Küçük Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Türk birliklerini oyalamak amacıyla 600'ü Fransız, diğerleri ise Rum ve Kıptîlerden oluşan 4.000 kişilik bir kuvveti kuzeybatıya sevketti. Ardından ise 8.000 seçkin askeriyle [Haneke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haneke) bölgesine gelen Sadrazam ordusunun üzerine yürüdü.

Fransız ordusu bir yıl önceki [Heliopolis Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Heliopolis_Muharebesi)'nde olduğu gibi baskın tarzında Osmanlı ordusuna taarruz etti. [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) ise Heliopolis Muharebesinden ders çıkardığı için ihtiyatlı hareket etti. Osmanlı süvarisi Fransız süvarisinden sayıca fazla olduğundan bu avantajından istifade etti. Nitekim, topluca Fransızların ateşi altında kalmamak için, Osmanlı süvarileri avcı erleri gibi yayıldılar ve Fransızları şaşırtacak şekilde manevra yaptılar.

Yusuf Ziya Paşa'nın bizzat katıldığı ve yaklaşık 10 saat süren muharebede, kanatlardan hücuma uğrayan ve sarılma tehlikesi yaşayan Fransız ordusu ağır kayıplar verdi ve süratle [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye çekilmeye başladı.[^2]

## Muharebe sonrası

Türk ordusunun bu zaferi Fransızların [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'daki mevcudiyetini sonlandıracak gelişmeler bağlamında en önemli dönüm noktalarından biri oldu.[^3]

Yenilen Fransız ordusunun [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye çekilmesi üzerine, Yusuf Ziya Paşa bir taraftan [Abukir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abukir)'de çıkarma yapmış Türk-İngiliz ordusuna [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye yürümeleri için haber gönderdi, diğer taraftan sevkettiği [Halep Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29) İbrahim Paşa komutasındaki birlikler de [Dimyat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dimyat)'ı ele geçirdi.[^4]

## Ayrıca bakınız

- [Kahire Kuşatması (1801)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)

[^1]: Başbakanlık Arşivi; Mühimme Defteri, No.216, s.78
[^2]: "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi, 1798-1802 Osmanlı-Fransız Harbi", ATASE Yayınları, Ankara (1987), s.98
[^3]: İslam Ansiklopedisi, "Yusuf Ziya Paşa" maddesi, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul (2013), c.44, s.35. <https://islamansiklopedisi.org.tr/yusuf-ziya-pasa>
[^4]: Başbakanlık Arşivi, Cevdet Tasnifi, Askeri No: 43037