# Hamza Mirza

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamza_Mirza
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hamza Mirza, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hamza_Mirza (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2f/Prince_Hamzeh_Mirza_Safavid.jpg)
* (File:Shah\_Mohammad\_Khodabandeh\_and\_Prince\_Hamzeh\_Mirza\_celebrate\_reunion.jpg, public-domain)*

- **Unvan:** Mirza
- **Veraset:** Safevi Veliaht Prens
- **Hüküm süresi:** 11 Şubat 1578 - 6 Aralık 1586
- **Sonra gelen:** Ebu Talib Mirza
- **Vekil başlık:** Şah
- **Vekil:** Muhammed Hudabende
- **Doğum yeri:** Herat, Safevi İranı
- **Ölüm yeri:** Karabağ, Safevi İranı
- **Defin yeri:** Erdebil
- **Çocukları:** İsmail Mirza; Haydar Mirza
- **Hanedan:** Safevi
- **Babası:** Muhammed Hudabende
- **Annesi:** Hayrünnisa Begüm
- **Dini:** On İki İmamcı Şii İslam

**Hamza Mirza** (; 4 Eylül 1568 – 6 Aralık 1586), babası [Muhammed Hudabende](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_Hud%C3%A2bende)’nin saltanatı sırasında [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)’ın [Safevi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) veliaht prensiydi. Annesi, [Mazandaran](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2zenderan)’lı bir [Mar’aşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mar%27a%C5%9F%C3%AEler) prensesi olan [Hayrünnisa Begüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hayr%C3%BCnnisa_Beg%C3%BCm)’dü.

## Biyografi

4 Eylül 1568’de (11 [Rebiülevvel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rebi%C3%BClevvel) Hicrî 976) [Herat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Herat)’ta doğmuş ve [Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed)’in amcası [Hamza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamza_bin_Abd%C3%BClmuttalib)’nın adını almıştır.[^1] Dedesi [I. Tahmasp](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tahmasb) tarafından 1573’te Herat valisi olarak atanmıştır. Ancak babasının şikâyetleri nedeniyle Hamza [Şiraz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiraz)’a nakledilmiş ve yerine küçük kardeşi [Abbas](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abbas) getirilmiştir.

[II. İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0smail) 1577’de kardeşi ve yeğenlerinin idamını emretmiş, ancak emir yerine getirilmeden ölmüş; ardından kardeşi Muhammed Hudabende tahta çıkmıştır. Hamza, annesinin isteği üzerine Şubat 1578’de resmen [veliaht prens](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veliaht) ilan edilmiştir. [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_T%C3%BCrkmenleri) ve [Takalu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Takalu_%28a%C5%9Firet%29) emirleri atanmasında önemli rol oynamış ve başlıca destekçileri olmuştur. 1578’deki [Çıldır Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_Muharebesi)’nden sonra annesini [Karabağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaba%C4%9F)’a kadar takip etmiştir.

Annesinin 26 Temmuz 1579’daki cinayetinin ardından,[^2] Hamza, genç Abbas’ı destekleyen [Ali-Kuli Han Şamlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali-Kuli_Han_%C5%9Eamlu) ve onun [Şamlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eamlu)–[Ustaclu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ustaclu_%28a%C5%9Firet%29) koalisyonu ile hüküm süren şah Muhammed Hudabende arasındaki çatışmada merkezi bir figür haline gelmiştir. Annesinin destekçisi [Mirza Salman Caberi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirza_Salman_Caberi), Ağustos 1580’de Hamza Mirza’nın veziri Hüseyin Beg Şamlu’yu azlettirmeyi başarmış ve makamı kendisi üstlenmiştir.[^3] Taraflar ancak 1581’den sonra bir anlaşmaya varmış ve Hamza’yı veliaht prens olarak kabul etmiştir.[^4] 1585’te [*gulam*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gholaman-e_khasseh-ye_sharifeh) (köle-asker) [Farhad Beg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Farhad_Beg_%28gulam%29), Hamza Mirza’nın baş yardımcısı olarak atanmıştır.

![Hamza Mirza (sol, شاه اوغلی Şah Oğlu olarak etiketlenmiş), 1578’deki Mollahasanli Muharebesi’nde Kırım Hanlığı generali Adil Giray’ın teslimini kabul ederken. Osmanlı minyatürü (Şeca'atname, 1586).](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f9/Secaatname_0076_%28cropped%29.jpg)
*Hamza Mirza (sol, شاه اوغلی Şah Oğlu olarak etiketlenmiş), 1578’deki Mollahasanli Muharebesi’nde Kırım Hanlığı generali Adil Giray’ın teslimini kabul ederken. Osmanlı minyatürü (Şeca'atname, 1586). (Dal Mehmed Çelebi (Asafi), public-domain)*

Osmanlılar 1585’te [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)’e saldırdığında Hamza Mirza Safevi ordusunun bir parçasıydı. Ancak [Azerbaycan eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz_Beylerbeyli%C4%9Fi) valisi [Amir Han Mevsillu-Türkman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amir_Han_Mevsillu-T%C3%BCrkman)’ın iddiaya göre Hamza Mirza’nın emriyle öldürülmesi, [Kızılbaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lba%C5%9F) aşiretleri arasında bir çatlağa neden olmuştur. Hamza’ya göre Amir Han, annesinin cinayetinden sorumlu olanları tespit etme çabalarını engelliyordu.

Osmanlı kuvvetlerinin Tebriz’e yaklaştığını öğrenince Hamza Mirza, Takalu ve Türkmen aşiretlerinden yardım istemiştir. Ancak [Kaşan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fan) valisi Muhammed Han Türkoman, [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) valisi Vali Han Takalu ve [Rey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rey) valisi Masib Han Şerefeddin Oğlu Takalu gibi önde gelen komutanların birçoğu, Amir Han’ın öldürülmesinden duydukları öfkeyle emrine uymayı reddetmiş ve 21 Şubat 1586’da küçük kardeşi [Tahmasp Mirza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahmasp_Mirza) lehine açık bir isyan başlatmıştır. Ancak isyan bastırılmış ve Tahmasp Mirza 23 Mayıs 1586’da [Alamut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alamut_Kalesi)’ta hapsedilmiştir.[^5]

## Ölümü

Hamza Mirza’nın annesinin cinayetinin intikamını alacağından endişelenen Kızılbaşlar, veliaht prensin öldürülmesine karar vermiştir. 6 Aralık 1586 gecesi [Karabağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaba%C4%9F)’daki kampında kişisel berberi Hodi tarafından bıçaklanarak öldürülmüş ve [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil)’e defnedilmiştir; katil hemen idam edilmiştir. Hamza Mirza’nın ölümünden sonra Osmanlı ordusu Tebriz’i kolayca ele geçirmiş ve küçük kardeşi [Ebu Talib Mirza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Talib_Mirza), Kızılbaş emirleri tarafından Safevi veliaht prensi olarak atanmıştır.[^6]

## Ailesi

![Haydar Mirza’nın (Hamza Mirza’nın oğlu) 1590’da rehine olarak Kostantiniyye’ye girişi. Divan of Mahmud Abd al-Baki, 1590–95.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c0/Entrance_of_Safavid_Prince_Heydar_Mirza_%28detail%29%2C_son_of_Hamza_Mirza%2C_in_Istanbul_as_an_hostage_in_1590._Divan_of_Mahmud_Abd_al-Baki%2C_1590%E2%80%9395.jpg)
*Haydar Mirza’nın (Hamza Mirza’nın oğlu) 1590’da rehine olarak Kostantiniyye’ye girişi. Divan of Mahmud Abd al-Baki, 1590–95. (Poet Mahmud 'Abd-al Baqi Ottoman, last quarter 16th century, public-domain)*

Hamza Mirza ilk olarak 1578’de [Soltan Hüseyin Mirza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Soltan_H%C3%BCseyin_Mirza_Safevi)’nın kızı ve [Bahram Mirza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahram_Mirza_Safevi)’nın torunu olan Oğlan Paşa Hanım ile evlenmiştir. Hamza Mirza, Mirza Salman Caberi’nin tavsiyesi üzerine 1579’da [Kaheti Kralı II. Aleksandre](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Aleksandre_%28Kaheti%29)’nin kızı Tinatina ve 1582’de [Kartli Kralı I. Simon](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Simon)’un kızı Fahrican-Begüm ile evlenmiştir. Daha sonra Nisan 1582’de Mirza Salman Caberi, kraliyet ailesiyle daha yakın bağlar kurmak amacıyla kendi kızı Safiye Begüm’ü Hamza Mirza ile evlendirmiştir.

[Antonio de Gouvea](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antonio_de_Gouvea)’ya göre, [Hürmüz](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrm%C3%BCz_Adas%C4%B1)’de görevli Augustinyen misyoner Simão de Moraes’ten aktardığı üzere, Tinatina bir keresinde ağır hasta olan Hamza’yı [Hristiyanlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyanl%C4%B1k)’a geçmeye ikna etmiştir. Ancak Gouvea’ya göre bu hikâye, de Moraes ile görüşen bir Ermeni rahip tarafından uydurulmuştur. De Gouvea ayrıca Abbas’ın kendisine Hamza’nın Hristiyanlığı büyük ölçüde kayırdığını söylediğini iddia etmiştir.[^7]

Oğlu İsmail Mirza, Abbas’ın tahta çıkması üzerine Alamut’a gönderilmiş ve 1591’de kör edilmiştir. Küçük oğlu [Haydar Mirza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haydar_Mirza), [İstanbul Antlaşması (1590)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferhat_Pa%C5%9Fa_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)’nı güvence altına almak ve [Osmanlı–Safevi Savaşı (1578–1590)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281578-1590%29)’na son vermek amacıyla 1590’da Osmanlı sarayına rehine olarak gönderilmiş, ancak 1596’da orada ölmüştür.[^8]

[^1]: Khulasat-ut-Tawarikh, cilt 1, s. 559 (Farsça) <https://tarikh.inoor.ir/en/event/page/6K83E>
[^2]: Savory, Roger. Iran Under the Safavids. Cambridge University Press, 24 Eylül 2007, s. 71-73. <https://books.google.com/books?id=v4Yr4foWFFgC&q=false>
[^3]: Savory, R. M.. The Significance of the Political Murder of Mīrzā Salmān. Islamic Studies, 1964, s. 181-191. <https://www.jstor.org/stable/20832740>
[^4]: Kia, Mehrdad. The Ottoman Empire: a historical encyclopedia. ABC-CLIO, an imprint of ABC-CLIO, LLC, 2017, s. 91.
[^5]: Khulasat-ut-Tawarikh, cilt 2, s. 828 (Farsça) <https://noorlib.ir/book/view/10566?volumeNumber=2&sectionNumber=2&pageNumber=828&viewType=pdf>
[^6]: Bomati, Yves. Shah Abbas: empereur de Perse, 1587-1629. Perrin, 1998, s. 34-35.
[^7]: Gouveia, António de. Relaçam em que se tratam as guerras e grandes victorias que alcaçou o grãde rey da Persia Xá Abbas do grão turco Mahometto [et] seu filho Amethe .... por Pedro Crasbeeck, 1611, s. 4. <https://books.google.com/books?id=u_e_kWGztPAC>
[^8]: Casale, Sinem. A Peace for a Prince: The Reception of a Safavid Child Hostage at the Ottoman Court. Journal of Early Modern History, 2016, s. 39-62. <https://www.academia.edu/49509750/A_Peace_for_a_Prince_The_Reception_of_a_Safavid_Child_Hostage_at_the_Ottoman_Court>
