# Hamza Bey

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamza_Bey
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hamza Bey, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hamza_Bey (CC-BY-SA-4.0)

- **Makam:** Osmanlı Kaptan-ı deryası
- **Dönembaşı:** Nisan 1453
- **Dönemsonu:** Ocak 1456
- **Hükümdar:** Sultan II. Mehmed
- **Öncegelen:** Baltaoğlu Süleyman Bey
- **Sonragelen:** Has Yunus Bey
- **Doğum tarihi:** 1410'lar
- **Doğum yeri:** Gelibolu, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1460
- **Ölüm yeri:** Eflak, Osmanlı İmparatorluğu
- **Çocukları:** Tursun Bey

**Hamza Bey** (1410'lar, [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu) - 1460, [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak)), Sultan [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) döneminde etkili olmuş [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı, devlet adamı ve [denizci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Denizci)dir. Elçi olarak gönderildiği görev sırasında [Kazıklı Voyvoda](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Vlad) tarafından katledilmiştir.

## Hayatı

1410'larda [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu)'da doğdu. [I. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mehmed) ve [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad) dönemi vezirlerinden olan [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) asıllı [Amasyalı Beyazıd Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayezid_Pa%C5%9Fa)'nın kardeşidir. Mayıs 1421'de [Düzmece Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_%C3%87elebi_%28I._Bayezid%27in_o%C4%9Flu%29) isyanını bastırmakla görevli olan Amasyalı Beyazid Paşa [Sazlıdere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sazl%C4%B1dere%2C_Ke%C5%9Fan)'de yapılan bir çarpışmada yenilmiş ve Düzmece Mustafa'ya destek veren [İzmiroğlu Cüneyd Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmiro%C4%9Flu_C%C3%BCneyd_Bey)'in ısrarı ile idam edilmiştir. Hamza Bey 1425'te [İzmiroğlu Cüneyd Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmiro%C4%9Flu_C%C3%BCneyd_Bey)'in öldürülmesini sağlayarak ağabeyi Bayezit Paşa'nın intikamını almıştır.

Hamza Bey, [Saruca Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saruca_Pa%C5%9Fa_%28denizci%29) tarafından kurulmuş olan [Çavlı Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avl%C4%B1_Bey) tarafından komuta edilmekte iken 1417'de Venedikliler tarafından Çanakale Boğazı yakınlarında hezimete uğrayıp yakılan Osmanlı donanmasını Gelibolu tersanesinde yenileyerek 40 kadar gemiden oluşan bir filo ile 1428 yılında [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ne açılarak [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)liler'in elindeki bazı adaları yağmalamıştır. Sultan [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad) ile birlikte Selanik ablukasına, 1429 yılında filo komutanı olarak katılmış ve Selanik'in alınmasına katkısı olmuştur.[^1]

İstanbul kuşatması sırasında 18 Nisan 1453'te Bizans'a yardıma gelen [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) gemilerini durduramayan [kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Baltaoğlu Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baltao%C4%9Flu_S%C3%BCleyman)'ı görevinden azleden [Fatih Sultan Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) tarafından Osmanlı donanması komutanlığına ve [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu) [sancakbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancakbeyi)'ne atandı. [İstanbul'un Fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi) sırasında Osmanlı donanmasına komuta etti. Özellikle Osmanlı donanmasının Haliç'i ele geçirmesi gereğine anlayan II. Mehmed'in bugünkü Dolmabahçe'den Kasımpaşa'ya uzanan güzergaha kalaşlar döşetip, 70 kadar gemiyi ağaçtan silindirler üstünde 22 Nisan sabahında Haliç'e indirip Haliç'in kontrolü Osmanlıların eline geçirmesine destek sağladı.[^2]

1454 yazında Karadeniz'e açıldı ve başarılı [Abhazya Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhazya_Seferi) sonucunda [Sohumkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sohum)'yi ele geçirdi ve [Abhazya Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhazya_Prensli%C4%9Fi)'nin Osmanlı Devleti'ne bağlanmasını sağladı.[^3]

Fetihten sonra [Ege Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Adalar%C4%B1)nı almakla görevlendirildi. [Gökçeada](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k%C3%A7eada), [Limni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limni) ve [Taşoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Foz) adalarının Osmanlı egemenliğine geçmesini sağladı. Fakat Ege Denizi'nde korsanlık yaparak Osmanlı kıyı ticaretine büyük zararlar veren Rodos Şövalyelerinin ellerinde bulunan Ege Adalarını ele geçirmek için yaptığı deniz seferinde tek bir adanın bile ele geçirilmemesi başarısızlığına uğradı. Bunun üzerine Ocak 1456'da kaptan-ı deryalık görevinden azledildi.

[Akkoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) hükümdarı [Uzun Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Hasan)'ı yenip [Koyunluhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyunluhisar)'ı kurtararak [Anadolu Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29) rütbesiyle [Karamanoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) [İshak Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultanz%C3%A2de_%C4%B0shak_Bey)'in üzerine gönderildi. Onu da yendikten sonra [Rumeli Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) oldu.

[Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak)’a elçi olarak gönderilme görevi verildi. Bu görevi yapmakta iken elçi imtiyazları geleneklerini hiçe sayan [Kazıklı Voyvoda](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Vlad) tarafından öldürüldü, şehit edilen Hamza Bey’in naaşını, oğulları [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)’ya getirmiştir.[^4] Türbesi Bursa Hamzabey semtinde, Muradiye’nin batısında, Hamza Bey Camisi’nin güneybatısında avlu içerisindedir.

![Hamza Bey'in Mustafakemalpaşa'da bulunan türbesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Hamza_Bey_T%C3%BCrbesi_03.jpg/1280px-Hamza_Bey_T%C3%BCrbesi_03.jpg)
*Hamza Bey'in Mustafakemalpaşa'da bulunan türbesi (Nabbegat, CC-BY-SA-4.0)*

![Bahçesinde türbenin bulunduğu Hamzabey Camii](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Hamzabey_Camii_03.jpg/1280px-Hamzabey_Camii_03.jpg)
*Bahçesinde türbenin bulunduğu Hamzabey Camii (Nabbegat, CC-BY-SA-4.0)*

[Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu) yakınlarındaki Hamzakoy koyu adını ondan almıştır. 1430'da fethine katıldığı Selanik şehrinde de [adını taşıyan bir cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamza_Bey_Camii_%28Yunanistan%29) vardır.[^5] Ünlü Osmanlı tarihçisi [Tursun Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tursun_Bey)'in babasıdır.[^6]

## Popüler kültürde yeri

- 2024 yapımı [*Mehmed: Fetihler Sultanı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed%3A_Fetihler_Sultan%C4%B1) adlı televizyon dizisinde Hamza Bey'i [Barış Bağcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bar%C4%B1%C5%9F_Ba%C4%9Fc%C4%B1) canlandırmıştır.

## Dış kaynaklar

- Yayın Kurulu "Hamza Bey", (1999), *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi*, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.527 ISBN 975-08-0072-9
- Danişmend, İsmail Hami, (2011), *İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi* 6 Cilt, İstanbul:Doğu Kütüphanesi, ISBN 9789944397681 Cilt:I say.:241, 253-254, 272. 277-278, 380, 442.

[^1]: Hamza Bey. <http://www.kenthaber.com/marmara/%C3%A7anakkale/gelibolu/Kimdir/iz-b%C4%B1rakan/hamza-bey>
[^2]: Yayın Kurulu "Hamza Bey", (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.527 ISBN 975-08-0072-9
[^3]: "Osmanlı Devleti ve Kafkasya", M. Sadık Bilge, Eren Yayınları, İstanbul (2005), s.33
[^4]: Hamza Bey Türbesi (Osmangazi) <http://www.lifeinbursa.com/tarihx/428/25/hamza_bey_türbesi_%28osmangazi%29.htm>
[^5]: Hamza Bey Camii - Selanik’teki Osmanlı Eserleri <http://www.türsab.org.tr/tr/dokümantasyon/selanikteki-osmanlı-eserleri/hamza-bey-camii_6069.html>
[^6]: İNALCIK, Halil, Fatih Sultan Mehemmed Han, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Kasım 2019, s. 104.
