# Hamsıra

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hams%C4%B1ra
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hamsıra, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hams%C4%B1ra (CC-BY-SA-4.0)

- **Adı:** Hamsıra
- **Kaynak:** Biy-Hem (akarsu)
- **Havza:** 19.400 km²
- **Uzunluk:** 325 km
- **İrtifa:** 2.000 m
- **Akım:** 92 m³/s
- **M lat dir:** N
- **M lat deg:** 52.704134
- **M lon dir:** E
- **M lon deg:** 95.802604

**Hamsıra** — (Tuva Türkçesi: Ham-sıra), (Rusça: Хамсара, Hamsara) [Tuva Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuvalar)nde, Biy-Hem de denilen Büyük [Yenisey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenisey) akarsuyunun bir koludur.

Boyunda Ustu-Deerlig göl[^1][^2] vardır. Akarsu — 325 km. Havza alanı — 19400 km². Yıllık ortalama su tükemini — 92 m³/sn. [Kar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kar) ve yağmur suyu ile bolca beslenir. [Tuva Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_Cumhuriyeti)nde [Toju bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toju_havzas%C4%B1) içinde yer alır. Kasım ayının ilk yarısında donmaya başlar, Mayıs ayı başlarına kadar sürer.

## Sözkökü

Rusçaya *Hamsara* olarak geçmiş olan **Hamsıra** sözü iki sözün birleşimidir. **Ham**, kam, şaman demektir. Eski Rusça kaynaklarda *Kam Sarı* akarsuyu olarak da bilinir. Ham-Sıra; şaman karaçamı, şaman direği anlamlarına gelmektedir.[^3]

## Fauna

Hamsarı havzası ve Büyük Yenisey akarsuyunda çok sayıda balık türleri yetişmektedir. morina türünden bir balık olan nalim, [ak balık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_bal%C4%B1k), [levrek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Levrek), [turna balığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turna_%28bal%C4%B1k%29), gölge balığı, [deniz alabalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deniz_alabal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) gibi çok türden balıklar vardır.

## Su kaynak verileri

**Ana kollar (ağız kaynağından km)**

- 10 km: Çavaş akarsuyu
- 58 km: Kadır-oos akarsuyu
- 112 km: Kiji-hem akarsuyu
- 155 km: Bediy akarsuyu
- 248 km: Dotot akarsuyu

**Göle akan akarsu kolları**

- Arga göl
- Borzu göl
- Kın göl
- Urun göl

**Göl vasıtasıyla akanlar**

- Aldı Deerlig göl
- Üstü Değerlig göl

## Dış bağlantılar

- [http://geoman.ru/geography/item/f00/s08/e0008447/index.shtml](http://geoman.ru/geography/item/f00/s08/e0008447/index.shtml)
- [http://www.rutraveller.ru/place/10038](http://www.rutraveller.ru/place/10038)
- [Hamsıra akarsuyu dolayında bir tur](http://sayantravel.com/tury/vodnye_pohody_splavy_raffting/hamsara2/)

[^1]: Природа Байкала. Hamsara akarsuyu. <http://nature.baikal.ru/obj.shtml?obj=river&id=hamsara>
[^2]: Ust-Deerlig Höl su verilerine göre, Çoyganhem adıyla ulaşır
[^3]: Tıva Toponomik Sözlük, B. Ondar. Kızıl, 2007. s.442