# Hamparsum Boyacıyan > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamparsum_Boyac%C4%B1yan > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hamparsum Boyacıyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hamparsum_Boyac%C4%B1yan (CC-BY-SA-4.0) ![Dr. Hamparsum Boyacıyan](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/56/Hampartsoum_Boyadjian-2.jpg) *Dr. Hamparsum Boyacıyan (public-domain)* **Boyacıyan Doktor Hamparsum Efendi** (Համբարձում Պօյաճեան) veya **Medzn Murad**, [Osmanlı Ermenisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Ermenileri) hekim ve Osmanlı Meclis-i Mebusan üyesi. 1915 [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1) kurbanlarındandır.[^1] Hamparsum Boyacıyan, 1867 yılında [Adana Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana_Vilayeti)'ne bağlı [Haçin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saimbeyli) kasabasında doğmuştu. [Sosyal Demokrat Hınçak Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sosyal_Demokrat_H%C4%B1n%C3%A7ak_Partisi) liderlerinden [Girayr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girayr)'ın (Harutiun-Mardiros Boyacıyan) kardeşidir. [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a yerleşti ve oradaki [Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekteb-i_T%C4%B1bbiye-i_%C5%9E%C3%A2h%C3%A2ne)'de okudu.[^2] 27 Temmuz 1890'da Osmanlı tarihçisi [Harutün Cangülyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harut%C3%BCn_Cang%C3%BClyan) ile birlikte [Kumkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumkap%C4%B1)'da bulunmakta olan [Ermeni Patrikhanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Ermeni_Patrikhanesi)'nin önünde bir [gösteriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumkap%C4%B1_g%C3%B6sterileri) katılmıştı ve [Yıldız Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z_Saray%C4%B1)'nın önüne doğru yürüyüş yapmıştı. 1894 yılında [Sason](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sason)'daki [ayaklanmaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Sason_%C4%B0syan%C4%B1) katılmıştı.[^3]Bu isyanı organize ettiği de bazı kaynaklarda geçmektedir.[^4]1894 yılı gerçekleşen Sason isyanı Avrupa komuoyunda büyük bir yankı uyandırmış ardından bu isyan üzerine içinde Fransız temsilcisi Vilbert, Rus temsilcisi Jevasky, İngiliz temsilcisi Shipley, Şefik Bey, Ömer Bey, Celalettin Bey ve Mecit Bey'in yer aldığı Uluslararası Tahkikat komisyonu kurulmuştur.[^5] Kurulan komisyonca 20 Temmuz 1895 senesinde Ermeniler'in masum olmadığına dair hazırlanan raporda; Tahkikat komisyonunun yedi ay süren incelemesi neticesinde olayları Ermenilerin başlattığı ve elde ettikleri silahlar ile olayı bastırmak adına bölgeye gelen güvenlik güçlerine saldırdıkları beyan edilmiştir.[^6] 1896'da [Trablus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus)'a götürüldü ve orada [Sosyal Demokrat Hınçak Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sosyal_Demokrat_H%C4%B1n%C3%A7ak_Partisi) eşbaşkanı olarak seçildi. 1906'da hapisten kurtulmayı başarmıştı ve 1908 yılında İstanbul'a geri döndü. Osmanlı [Meclis-i Mebûsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan)'a [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana) ili [Kozan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kozan)(Sis) vekili olarak seçildi. 24 Nisan 1915'te Dr. Hamparsum Boyacıyan, evinde tutuklanarak 2.345 arkadaşı ile beraber [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri)'ye sürüldü. Hapse atıldı ve işkence çektirildi. Temmuz ayında yargılandı ve 24 Ağustos 1915'te idam edildi.[^7] [^1]: Kévorkian, Raymond H.. The Armenian Genocide: A Complete History. I. B. Tauris, 2011, s. 32. [^2]: Kévorkian, Raymond H.. The Armenian Genocide: A Complete History. I. B. Tauris, 2011, s. 32. [^3]: Kévorkian, Raymond H.. The Armenian Genocide: A Complete History. I. B. Tauris, 2011, s. 32. [^4]: Deliorman, Altan. Türklere karşıErmeni Komitecileri. Bayrak Basım Yayım Tanıtım, Ocak 2004, s. 25. [^5]: BOA., A.MKT.MHM., 751/1, 24/B/1312 (H), (21 Ocak 1895) [^6]: Taha Niyazi Karaca, “19. Yüzyılda İngiltere’nin Ermeni Politikaları”, Tarihte Türkler ve Ermeniler (Ermeni Meselesinin Ortaya Çıkışı ve Yabancı Devletler), S. 1,C. 10,TTK Yayınları, Ankara 2014, s. 221-262. [^7]: Kévorkian, Raymond H.. The Armenian Genocide: A Complete History. I. B. Tauris, 2011, s. 32.