# Hamşioğlu Temür Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ham%C5%9Fio%C4%9Flu_Tem%C3%BCr_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hamşioğlu Temür Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ham%C5%9Fio%C4%9Flu_Tem%C3%BCr_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4e/Ham%C5%9Fiz%C3%A2de_Tem%C3%BCr_Pasha.jpg) * (public-domain)* - **Yerli isim:** თემურ ხიმშიაშვილი - **Doğum tarihi:** 1860 - **Doğum yeri:** Hulo, Lazistan Sancağı, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 1921; (60-61 yaşlarında) - **Ölüm yeri:** Koçah, Ankara Hükûmeti - **Ebeveynleri:** Şerif Hamşioğlu - **Akrabalar:** Cemal Hamşioğlu (kardeşi); Yavuz Acar (torunu) - **Savaşları:** 93 Harbi; Kafkasya Cephesi; I. Dünya Savaşı; Osmanlı Cepheleri; Kafkasya Cephesi **Hamşioğlu/Hamşizâde Temür Paşa** veya yerli adıyla **Temur Himşiaşvili** (; ; d. 1860, [Hulo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hulo) – ö. 1921, Koçah), [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) generali ve [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamıdır. ## Hayatı Temür Hamşioğlu, 1860'da [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Lazistan Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazistan_Sanca%C4%9F%C4%B1)'ndaki [Hulo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hulo) kasabasında [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) [Hamşioğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Him%C5%9Fia%C5%9Fvili) hânedanına doğdu. Temür'un babası, 17 evlâdı olan Osmanlı hizmetindeki [derebeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derebeyi) [Şerif Hamşioğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eerif_Ham%C5%9Fio%C4%9Flu)'dur.[^1] [Osmanlı Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu_%28modern_d%C3%B6nem%29)'na katılarak [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'nin [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) Cephesi'nde çarpıştı. Savaş sırasında babası, Osmanlı İmparatorluğu'na ihânet ederek [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ya kaçtı. Savaşın akabinde organize edilen [Berlin Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin_Kongresi)'nde Osmanlı, Kafkasya'daki çoğu topraklarını Rusya'ya devretti. Böylece 1878'de paşa yapılan Temür, Rusya tebaası oldu. Rus zulmüne uğrayan Temür, [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum)'dan [Kutaisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutaisi)'ye sürüldü. Ayaklanma riskine karşı önlem olarak Hamşioğulları'na (kendisi ve kardeşi [Cemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ham%C5%9Fio%C4%9Flu_Cemal_Pa%C5%9Fa) dâhil) çeşitli mevkilerde memuriyet görevleri verildi.[^2] ![Sırasıyla Cemal Hamşioğlu, Kafkasya Genel Vâlisi İllarion Vorontsov-Daşkov, Temür Hamşioğlu ve Batum'un Rusya ilbayı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/41/Ham%C5%9Fio%C4%9Flu_Cemal_Pasha%2C_Illarion_Vorontsov-Dashkov%2C_Ham%C5%9Fio%C4%9Flu_Tem%C3%BCr_Pasha_and_the_governor_of_Batumi.jpg) *Sırasıyla Cemal Hamşioğlu, Kafkasya Genel Vâlisi İllarion Vorontsov-Daşkov, Temür Hamşioğlu ve Batum'un Rusya ilbayı (public-domain)* [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın patlak vermesiyle Temür, 1914'te dâima desteklediği Osmanlı İmparatorluğu'nun safına geçti. Sultan [V. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Mehmed) vasıtasıyla yeniden paşa yapıldı ve bir nişan ile taltif edildi.[^3] Savaşın [Kafkasya Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya_Cephesi)'nde Ruslar'a karşı oldukça fazla faaliyetler gerçekleştirdi. [Kâzım Karabekir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2z%C4%B1m_Karabekir), Temür Paşa'yı, [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum)-[Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) zorbalığına uğrayan [Ardahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ardahan) ve [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars) Müslümanlarına yardım etmekle sorumlandırdı.[^4] Temür Paşa, 1100 kişiyle (900'ü [Şavşat](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eav%C5%9Fat)lı, 200'ü [Acara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Acara_%28tarih%C3%AE_b%C3%B6lge%29)lı) bu şehirlere doğru harekete geçti. İlerleyiş güzergâhındaki köylerde (özellikle [Hanak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanak) ve [Posof](https://turkipedia.org/tr/wiki/Posof)'ta) yaşayan Ermeni çetecilerle çatıştı. Müteakiben, [Andranik Ozanyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andranik_Ozanyan) ile bir mutâbakata varıldı; anlaşmaya göre Temür Paşa Ermeniler'e, Ozanyan ise [Azerbaycanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeriler)'a zarar vermeyecekti.[^5] Temür Paşa, Gürcistan'ın yeniden Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanması yolunda büyük çabalar sarf etti. Hizmetlerinden ötürü 1918'de Sultan [Vahideddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed) şahsına [İmtiyaz Madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mtiyaz_Madalyas%C4%B1)'nı takdim etti.[^6] 1921'in başlarında, [Ankara Hükûmeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_H%C3%BCk%C3%BBmeti)'nin [Kızıl Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Ordu)'nun [Gürcistan'ı işgâl](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Ordu%27nun_G%C3%BCrcistan%27%C4%B1_i%C5%9Fgali)ini desteklemesi kapsamında, Temür'un memleketi Hulo, [Deli Halid Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deli_Halid_Pa%C5%9Fa) kuvvetlerince ele geçirildi; Acara, kısa süreliğine Türk kontrolündeydi. Bunun üzerine kardeşi Cemal Paşa, kendisini Gürcistan'a çağırdı. Temür Paşa, 23 Şubat 1921'de Acaralı askerleriyle Hulo'ya vardı.[^7] Aynı sene Acara'da bulunan Koçah köyünde 60-61 yaşlarında ansızın öldü. 13 çocuğu olan Temür Paşa, politikacı [Yavuz Acar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yavuz_Acar)'ın babası Selim Bey'in babasıdır.[^8] [^1]: Gogitidze, Mamuka. Военная элита Кавказа: Генералы и адмириалы из Грузии. Научно-исследовательский центр истории, 2007, s. 253. [^2]: Kasap, Murat. Osmanlı Gürcüleri. Gürcistan Dostluk Derneği Yayınları, 2012, s. 173-174. [^3]: Zeyrek, Yunus. Ahıska Bölgesi ve Ahıska Türkleri. 2001, s. 31. [^4]: Öztürk, Özhan. Pontus: Antikçağ'dan Günümüze Karadeniz'in Etnik ve Siyasi Tarihi. Nika Yayınevi, 2016, s. 738. [^5]: Şenol, Zafer. Kafkas Tarihinde Hamşioğulları. Cinius Yayınları, 2018, s. 246. [^6]: Kasap, Murat. Osmanlı Gürcüleri. Gürcistan Dostluk Derneği Yayınları, 2012, s. 173-174. [^7]: Şenol, Zafer. Kafkas Tarihinde Hamşioğulları. Cinius Yayınları, 2018, s. 246. [^8]: Kasap, Murat. Osmanlı Gürcüleri. Gürcistan Dostluk Derneği Yayınları, 2012, s. 173-174.