# Hallaç Mahmut Cami

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Halla%C3%A7_Mahmut_Cami
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hallaç Mahmut Cami, https://tr.wikipedia.org/wiki/Halla%C3%A7_Mahmut_Cami (CC-BY-SA-4.0)

- **Görüntü:** Hallaç Mahmut Camii, 2019.jpg
- **Görüntü görünmez yazı:** Hallaç Mahmut Mescidi
- **Konum:** Ulus, Ankara, Türkiye
- **Mezhep:** Sünni
- **Durum:** Kullanımda
- **Tamamlanma:** 16. yüzyıl
- **Kubbe sayısı:** Tek kubbeli
- **Minare sayısı:** Yok
- **Malzeme:** Moloz taş

**Hallaç Mahmut Cami** veya **Hallaç Mahmut Mescidi**; [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'nın [Ulus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulus%2C_Alt%C4%B1nda%C4%9F) semtinde bulunan bir camidir. Tek kubbeli ve minaresiz bir şekilde inşa edilmiş olan bu [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yapısı, başlarda [mescit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mescit) olarak tasarlanmış ve kullanılmıştır. Yakın bir zamanda geçirdiği onarımdan sonra içine ahşap [minber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minber) eklenmesiyle birlikte artık cami halini almıştır.[^1]

## Tarihçe

Yapının doğusunda bulunan giriş kapısında iki adet kitabe yer alsa da; caminin adını nereden aldığı ve ne zaman yaptırıldığı konusunda kesin bilgiler bulunmamaktadır. [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) yazılı orijinal taş kitabeye göre; 1545-1546 yılları arasında "*Ali oğlu Abdullah*" isimli biri tarafından yaptırılmıştır. Buna rağmen bazı kaynaklarda 1400'lü yılların sonunda inşa edildiğine dair iddialar bulunmaktadır. Ayrıca 1530 yılına tarihlenen bir kitapta, Ankara'daki mescitler arasında adının geçmesi de bu savları doğrulamaktadır. 1905 yılında Hacı Hakkı Efendi tarafından onarılmış ve doğrudan yapının duvarına siyah boyayla başka bir kitabe daha yazılmıştır. Cami, 1950'li yıllarda bir kez daha bakımdan geçmiştir.[^2][^3]

## Mimari

Osmanlı dönemi tek kubbeli camilerin tipik bir örneği olan Hallaç Mahmut Cami'nin minaresi yoktur. Sekizgen bir plan üzerine yerleştirilmiş büyük, kurşun kaplı bir kubbeden oluşur. Yan cephelerde ikişer tane dikdörtgen, kıble duvarında ikişer tuğla kemerli ve giriş kapısının yanında yine iki küçük pencere bulunmaktadır. Giriş kapısı mermer bir kemer şeklindedir.[^4]

Mihrabın etrafında bir adet [kelime-i tevhid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tevhid) yazısı ve tezyinli iki kuşak bulunmaktadır. Kubbe göbeği ise kalem işi nakışlar ve hat yazılarıyla bezelidir. Mihrabın bulunduğu duvarın yüzeyi beşi büyük, on iki çini parçasıyla kaplı durumdadır.[^5]

Cami; şehrin merkezinde bulunmasından mütevellit, özellikle ibadet vakitlerinde talebi karşılayamadığı gerekçesiyle çeşitli dönemlerde genişletme çalışmaları geçirmiş ve bu yüzden orijinal planı bozulmuştur. Zaman içerisinde etrafına binalar inşa edildiği için de bugün sadece bir cephesi gözükür durumdadır.[^6][^7]

## Ayrıca bakınız

- [Ankara'daki camiler listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara%27daki_camiler_listesi)

[^1]: https://issuu.com/arti5medya/docs/ankaraka_ankara_vakif_eserleri_kita/51 <https://issuu.com/arti5medya/docs/ankaraka_ankara_vakif_eserleri_kita/51{{Ölü>
[^2]: TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/hallac-mahmud-mescidi>
[^3]: Wayback Machine. <http://www.ankararehberi.com/hallac-mahmud.html>
[^4]: http://www.academia.edu/32247975/_Hallaç_Mahmut_Mescidi_Ahilik_Ansiklopedisi <http://www.academia.edu/32247975/_Hallaç_Mahmut_Mescidi_Ahilik_Ansiklopedisi>
[^5]: Osmanlı’nın İzlerinden Ulus. <https://alivedatoygur.wordpress.com/2016/05/31/ankaramizi-taniyalim-8/amp/>
[^6]: ANİ Anıtsal Yapıları Koruma Değerlendirme Ve Yapım Mimarlık Restorasyon A.Ş. <http://anitsal.com/proje/35/%E2%80%A2%20Ankara%20Hallac-I%20Mahmut%20Camii%20R%C3%B6l%C3%B6ve-Restit%C3%BCsyon-Restorasyon%20Projeleri>
[^7]: "Hallac Mahmud Cami" her vakit dolup taşıyor. <http://www.bik.gov.tr/hallac-mahmud-cami-her-vakit-dolup-tasiyor/amp/>
