# Halil Rıza Ulutürk

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_R%C4%B1za_Ulut%C3%BCrk
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Halil Rıza Ulutürk, https://tr.wikipedia.org/wiki/Halil_R%C4%B1za_Ulut%C3%BCrk (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Khalil_Rza_Uluturk.jpg/1280px-Khalil_Rza_Uluturk.jpg)
* (Dilaver Najafov, CC-BY-SA-4.0)*

- **Kendi dilinde adı:** Xəlil Rza Ulutürk
- **Doğum adı:** Xəlil Rza oğlu Xəlilov
- **Doğum yeri:** Salyan, SSCB
- **Ölüm yeri:** Bakü, Azerbaycan
- **Yattığı yer:** Fahri Hiyabanı Mezarlığı
- **Vatandaşlık:** →
- **Eğitim:** Bakü Devlet Üniversitesi
- **Dönem:** 1948-1994
- **Tür:** Şiir
- **Ödülleri:** Azərbaycan Respublikasının xalq şairi (1992); Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1986); "İstiqlal" ordeni (1995)

**Halil Rıza Ulutürk** (**Xəlil Rza Ulutürk**, d. 21 Ekim 1932, [Salyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salyan) - ö. 22 Haziran 1994, [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC)), [Azeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeriler) şairdir.

## Yaşamı

21 Ekim 1932 tarihinde [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'ın [Salyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salyan) kentinin Pirebbe köyünde doğmuştur. Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nde (şimdiki adıyla [Bakü Devlet Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC_Devlet_%C3%9Cniversitesi)) Filoloji Fakültesi'nden mezun oldu. 1957 yılında Azerbaycan Yazarlar Birliği tarafından Moskova'ya, [Maksim Gorki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maksim_Gorki) adını taşıyan Edebiyat Enstitüsü'nde Yazarlar ve Şairler için Edebiyat eğitimi alan iki yıl kurslara katıldı. 1969'dan ölümüne kadar Bakü Edebiyat Enstitüsü'nde çalıştı.[^1] 1948 yılında yayımladığı "Kitap" adlı şiiriyle komünizmi eleştirmiştir. Azerbaycan'da "Kara Yanvar" adıyla bilinen 1990 olaylarında, [Azerbaycan Ulusal Hareketi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan_Ulusal_Hareketi)'nin lideri olduğu için tutuklandı. [Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova)'daki Lefortovo Hapishanesi'nde 22 ay hapis yattı.[^2] [Dağlık Karabağ Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Da%C4%9Fl%C4%B1k_Karaba%C4%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) sonrası oğlu [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'de öldürüldü. Muhtelif Sovyet baskılarına rağmen birkaç eserini yayımlatmayı başarmıştır. [Türkçülük](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk), [Turancılık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turanc%C4%B1l%C4%B1k) ve özgürlük fikirlerini hayatı boyunca savunmuştur. "Boz Qurd" şiiri tanınmasına vesile olmuştur.

1992'de Azerbaycan Halk Şairliği unvanına sahip oldu. 1994 yılında hayatını kaybetmesinin ardından [İstiklal Nişanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stiklal_Ni%C5%9Fan%C4%B1) *(İstiqlal Ordeni)* ile ödüllendirildi. Mezarı [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC)'de devlet büyükleri ve üst düzey önemli isimlerin gömülü olduğu anıtsal mezarlık olan [Fahri Hiyabanı Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fahri_Hiyaban%C4%B1_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nda bulunmaktadır.

## Eserleri

- Bahar Gelir/1957
- Seven Gözler/1959
- Mehebbet Destanı/1961
- Menim Güneşim/1963
- Gollarını Geniş Aç/1965
- Krasnodon Kartalları/1967
- Yeni Zirvelere/1971
- Doğmalık/1977
- Taparam Seni/1980
- Maksud Şeyhzâdenin Bediî Yaradıcılığı/1981
- Marallar da Duz Yeyermiş/1981
- Ömürden Uzun Geceler/1982
- Hara Gedir Bu Dünya/1983
- Menden Başlanır Veten/1988

## Dış Bağlantılar

- [tarihistan.org - Vefatının 26. yılında "Ulutürk" - 23 Şubat 2021'de erişildi](https://www.tarihistan.org/vefatinin-26-yilinda-uluturk/18410/)

[^1]: Khalil Reza Uluturk, Free as the Seas . Azerbaijan International. Spring 2004, #12.1 <http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/ai121_folder/121_articles/121_poetry_khalil_reza.html>
[^2]: Xəlil Rza Ulutürk Parlaq.net <http://parlaq.net/tarixi_sexsiyyetler/xelil_rza.htm>
