Halil Hamid Paşa

Halil Hamid Paşa (1736, Isparta – 27 Nisan 1785, Bozcaada), I. Abdülhamid saltanatında, 31 Temmuz 1782 - 31 Mart 1785 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı.

Hayatı

1736 Isparta doğumludur.^{[1]Sadrazam Halil Hamid Paşa, Osmanlı Devleti'ne sadrazamlık yapmış Ispartalı (eski adıyla Hamid ili) dört devlet adamından biridir (diğerleri Kemankeş Kara Ali Paşa, Seyyid Ali Paşa ve Hüseyin Avni Paşa).} Babası Gözcüoğlu Ali Ağa, annesi Zeynep hanımdır. Küçük yaşlarda İstanbul'a gelmiş, kâtipliklerde ve Beylikçi maiyetinde çalışmıştır. Babadağ'da görev yaparken Divan-ı Hümayun Hocalığı rütbesini kazanmıştır. Devlet işlerindeki başarılarından dolayı 1779 yılında Büyük Tezkerecilik görevine getirilmiştir. 1780 yılında Tersane Emini ve bir sene sonra da sadrazam kethüdâsı oldu.

1782'de Yeğen Seyyid Mehmed Paşa'nın azledilmesi üzerine Silahdar Mehmed Paşa vasıtasıyla Sadrazamlığa atandı. Sadrazamlığı sırasında Yeniçeri Ocağı'nı ıslah etmek ve gücünü kısıtlamak yönünde çalışmalarda bulundu. Fransa ile yakın ilişkiler kurarak, askeri reform için gereken personeli ülkeye davet etti. Güçlü ve reformcu bir sadrazam olarak tanındı.

Muhaliflerinin yoğun baskısı sonucu I. Abdülhamit'in gazabına uğradı. Yolsuzlukla ve darbe planlamakla suçlanarak görevinden azledildi ve Gelibolu'ya sürüldü. Ancak birkaç gün sonra Bozcaada'ya getirilerek burada başı kesilerek idam edildi. Vücudu Bozcaada'da defnedilmiş, kesilen başı ise İstanbul'a getirilerek Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilmiştir.

I. Abdülhamid’in karısı dışında ardından gözyaşı döktüğü tek kişidir. Bülent Ecevit hükümetinde Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanlığı görevini üstlenen Kemal Derviş’in de büyük dedesidir.^{[2]Dedem devşirme olmayan tek paşaydı. Yeni Şafak, 31 Ocak 2013.}

Ayrıca bakınız

• I. Abdülhamit

• Duraklama Dönemi Osmanlı Sadrazamları listesi

Dış bağlantılar

• İsmail Hakki Uzunçarşılı, "Sadrâzam Halil Hamid Paşa", Türkiyat Mecmuası, no. 5 (1935), ss. 213-267