# Halil Şerif Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_%C5%9Eerif_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Halil Şerif Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Halil_%C5%9Eerif_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1c/Serif_Halil.jpg) * (Abdullah Freres, public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1831 - **Doğum yeri:** Kahire, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 1879 - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Meslek:** Hariciye Nazırı **Halil Şerif Paşa** (1831, [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire) - 1879, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamı ve diplomattır. Gerek devlet adamlığı, gerekse sanatseverliği ve özel hayatı ile [Tanzimat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat) Döneminin en renkli kişiliklerinden birisidir.[^1] Büyük bir servet sahibi olan Halil Şerif Paşa, Avrupa resminin çok önemli yapıtlarının yer aldığı bir özel koleksiyon oluşturan ilk Osmanlı idi. [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) devrinde Hariciye(1872-1873), [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) devrinde Adliye (1877) Nazırlığı yaptı. ## Yaşamı 1831'de [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'de, Kavalalı Mehmed Paşa'nın konağında doğdu. Babası Halil Şerif, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin ayaklanmacı Mısır Valisi [Kavalalı Mehmed Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa)'nın sağ kolu olan [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) asıllı Mehmed Şerif Paşa'nın oğludur.[^2] Fransız okullarında öğrenim gördü. Öğrenciliği sırasında sanata ilgi duydu ve Paris'e gidip geldikçe tablolar satın alarak koleksiyonculuğa başladı.[^3] Fransızca bilgisi sayesinde Osmanlı Devleti'nde sefir olma teklifi aldı. 1856-1861 yılları arasında Osmanlı Devleti'nin Atina elçiliğinde katip oldu. [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1) sonrasında yapılan [Paris Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281856%29)’nde görev yaptı.[^4] Bu görevleri sırasında çok sayıda tablo satın aldı.[^5] Diplomatlık kariyeri 1861-1864 arasında [Sankt-Peterburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg)'da büyükelçi olarak devam etti; [Çar II. Alexandr](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Aleksandr) ile yakın dost oldu ancak Paris’i çok özleyince istifa edip Fransa’ya yerleşti.[^6] Anayasanın gerekliliğini, meşrutiyet düzenini savundu; [Jön Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrkler)’i destekledi.[^7] Paris sosyete yaşamında *“Süslü Şerif*” lakabıyla tanınan[^8] Halil Şerif, Prens Napolyon'un dostu Jeane de Tourbey ile evlendi.[^9] Bu evlilikten Leyla Şerife adlı bir kızı oldu. Eşi, kendisinin entelektüel çevre ile tanıştırmasına aracılık etti. Resme olan ilgisi zamanla tutkuya dönüştü.[^10] Erotik tablolar koleksiyonu oluşturan ve bu koleksiyona [İngres’in](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jean_Auguste_Dominique_Ingres) “*Türk Hamamı*” (1862), [Gustave Courbet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gustave_Courbet)’in iki kadını yatakta gösteren “*Uyku*” (1866) adlı eserlerini katmış olan Halil Paşa’nın, Courbet’e 1866’da “*Dünyanın Kökeni*” adlı tabloyu da sipariş veren kişi olduğu düşünülür. Kadın cinsel organını betimleyen bu tablonun halka gösterilmesi yasaklanmış ve bu sayede ünü çok artmıştı. ![Şerif Paşa'nın G. Courbet'ye sipariş ettiği Uyku tablosu, 1866](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Gustave_Courbet_-_Le_Sommeil_%281866%29%2C_Paris%2C_Petit_Palais.jpg/1280px-Gustave_Courbet_-_Le_Sommeil_%281866%29%2C_Paris%2C_Petit_Palais.jpg) *Şerif Paşa'nın G. Courbet'ye sipariş ettiği Uyku tablosu, 1866 (https://www.parismuseescollections.paris.fr/en/node/226472, public-domain)* ![Şerif Paşa'nn koleksiyonunda bulunan Delacroix'nin Cezayirli Kadınlar tablosu, 1834](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Femmes_d%27Alger_dans_leur_appartement%2C_Eug%C3%A8ne_Delacroix_-_Mus%C3%A9e_du_Louvre_Peintures_INV_3824.jpg/1280px-Femmes_d%27Alger_dans_leur_appartement%2C_Eug%C3%A8ne_Delacroix_-_Mus%C3%A9e_du_Louvre_Peintures_INV_3824.jpg) *Şerif Paşa'nn koleksiyonunda bulunan Delacroix'nin Cezayirli Kadınlar tablosu, 1834 (Eugène Delacroix, public-domain)* Koleksiyonuna sanatsal değeri olan her türlü tabloyu katan Halil Şerif Bey [Eugène Delacroix](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eug%C3%A8ne_Delacroix)’ın altı çok değerli tablosunu da satın almıştı. Bu tablolar ve şu anda bulundukları müzeler şunlardır: "*Liège Başpiskoposunun Katli*" ([Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris), [Louvre Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Louvre_M%C3%BCzesi)), "*Cezayirli Kadınlar*" (Paris, Louvre Müzesi), "*Tasso Deliler Hastanesinde*" (Zürih'teki özel Bührle koleksiyonu),"*Tom O'Shanter'i Cadılar Kovalarken*" (Nottingham Castle Müzesi) ve "*Savaş Talimi Yapan Arap Süvariler*" ([Montpellier](https://turkipedia.org/tr/wiki/Montpellier), [Fabre Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fabre_M%C3%BCzesi)). Koleksiyonunda ayrıca Jean Aguste, Prosper Marilhat, Backhuysen, Boucher, [Watteau](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antoine_Watteau), Corot, Courbet, [Alexandre-Gabriel Decamps](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alexandre-Gabriel_Decamps), Diaz, IngesIsabey, Rousseuo, Constant Troyon gibi ünlü ressamların önemli tabloları vardı. Bu tabloları resim tüccarı Paul Durand Ruel'in resim galerisinde topluyordu.[^11] Lüks yaşam ve kumar tutkusu Halil Şerif’i zor duruma sokunca 1868’de İstanbul’da görev istedi. İstanbul’a dönmesi bir şartla kabul edilmişti: "Çıplak tabloları getirmeyecekti". Tablolarını 638 bin frank gibi düşük bedelle satmak zorunda kaldı.[^12] Tablolar satıldıktan sonra eşi onunla yeni görev yerine gelmek istemeyip terk etti.[^13] İstanbul'da bir süre Sadaret müsteşarı olarak görev yaptıktan sonra Viyana büyükelçisi odu. 1872'de Mısır hanedanından [Mustafa Fazıl Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_F%C3%A2z%C4%B1l_Pa%C5%9Fa)'nın kızı Prenses Nazlı Fazıl ile evlendi ancak bu evliliği uzun sürmedi. 1872-1873 yılları arasında [Hariciye Nazırlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hariciye_Nez%C3%A2reti), 1877 yılında ise beş ay boyunca [Adliye Nazırlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adliye_Nez%C3%A2reti) yaptı. 1877 yılında tekrar [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris)'e büyükelçi olarak gitti ancak aynı yılın Eylül ayında görevinden alındı. 1879 yılına [Sultan II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in cülus alayında at üzerindeyken [güneş çarpması](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1cak_%C3%A7arpmas%C4%B1) sonucu öldü.[^14] [^1]: Halil Şerif Paşa: Bir İnsan Bir Koleksiyon, Michele Haddad, P Kitaplığı, ISBN 975-94201-5-5, İstanbul 2001. [^2]: OSMANLI’DA BİR ENTELEKTÜEL:HALİL ŞERİF PAŞA. [^3]: Soner Yalçın, Paris'in en ünlü resim koleksiyoncusu bir Osmanlı paşasıydı, Hürriyet Gazetesi, 09.09.2007 [^4]: Soner Yalçın, Paris'in en ünlü resim koleksiyoncusu bir Osmanlı paşasıydı, Hürriyet Gazetesi, 09.09.2007 [^5]: Halil Şerif Paşa: Bir İnsan Bir Koleksiyon, Michele Haddad, P Kitaplığı, ISBN 975-94201-5-5, İstanbul 2001. [^6]: Soner Yalçın, Paris'in en ünlü resim koleksiyoncusu bir Osmanlı paşasıydı, Hürriyet Gazetesi, 09.09.2007 [^7]: Halil Şerif Paşa’nın renkli yaşam öyküsü. [^8]: OSMANLI’DA BİR ENTELEKTÜEL:HALİL ŞERİF PAŞA. [^9]: Hilmi Yavuz, Halil Şerif Paşa üzerine:Dandy mi, Pehlivan mı?, Zaman Gazetesi, 13.03.2002 [^10]: OSMANLI’DA BİR ENTELEKTÜEL:HALİL ŞERİF PAŞA. [^11]: Soner Yalçın, Paris'in en ünlü resim koleksiyoncusu bir Osmanlı paşasıydı, Hürriyet Gazetesi, 09.09.2007 [^12]: OSMANLI’DA BİR ENTELEKTÜEL:HALİL ŞERİF PAŞA. [^13]: OSMANLI’DA BİR ENTELEKTÜEL:HALİL ŞERİF PAŞA. [^14]: Soner Yalçın, Paris'in en ünlü resim koleksiyoncusu bir Osmanlı paşasıydı, Hürriyet Gazetesi, 09.09.2007