# Halife Altay

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Halife_Altay
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Halife Altay, https://tr.wikipedia.org/wiki/Halife_Altay (CC-BY-SA-4.0)

- **Adı:** Halife Altay
- **Doğum yeri:** Çinggil İlçesi, Türkistan
- **Ölüm yeri:** Kazakistan
- **Meslek:** din bilgini, yazar
- **Milliyet:** Kazak Türk'ü
- **Tür:** Mistisizm
- **Konu:** İnsan ve Tasavvuf

**Halife Altay** ([Kazakça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak%C3%A7a):Халифа Алтай / Halifa Altay) (18 Aralık 1917 - 15 Ağustos 2003) – Kazak Türklerinden yazar, din ve sosyal bilimci.

## Hayatı

[Türkistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_Uygur_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi)'nda, [İli Kazak Özerk İli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0li_%28il%29) toprakları içinde [Altay ili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_%28il%29) [Çinggil İlçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87inggil_%C4%B0l%C3%A7esi)nde doğmuştur.

- İlk tahsilini köy mollasından almıştır.
- 1933 - 1938 yıllarında. [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)de Türk kökenlilere karşı yapılan kırgın-sürgün hareketlerinde Barköl, Gansu, Tsinhay taraflarına yerleşmek mecburiyetinde kalmıştır.[^1]
- 1940 yılı. Halife Altay ve Elishan, binlerce kişi ile [Tibet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tibet) yoluyla [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan)a varıp, 1941 yılında [Keşmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C5%9Fmir)e ulaştılar.[^2]
- Sonraki yaşamı [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan) ve [Pakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pakistan)da geçmiş, o zamanlar da [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a), [Orduca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urduca) dil eğitimi almıştır.
- 1951 yılı. [Peşavar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C5%9Faver) şehrinde [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)den göçüp gelen Doğu Türkistanlı Kazak Türkleri Cemiyeti kurulup, orada cemiyetin genel sekreterliğini yapmıştır.
- 1953 - 1954 yılları. Pakistan'daki Kazak Türklerinin [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)ye göç zamanında kafile başkanlarından birisi olmuştur. 8 yıl dini medreselerde okumuştur. Türkiye'de ticaret ile meşgul olmuştur. Halife Altay Türkiye'de aynı zamanda yazarlık yapmış, Doğu Türkistan'dan başlayan eziyetli, azaplı yolculuğunu kaleme almış, hayatının kitaplarını yazmıştır.
- 1991 yılında [Kazakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan)a kalıcı olarak yerleşti.
- [İslam dini](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)ni anlatan vaazlar yapmış, dini kitapları Kazak Türkçesine çevirmiş ve eserlerin dağıtımı görevini üstlenmiştir.
- 1995 - 2000 yılları. [Kazak radyosu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak_radyosu)nda her Cuma İslam diniyle ilgili türlü konularda haber sunmuştur.
- Dünya Kazakları Teşkilatında kurulan “İnabat” inanç eğitimi merkezinin başkanı olmuştur.

## Eserleri

- Halife Altay, *Anayurttan Anadoluʹya*, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1981.
- Halife Altay, *Kazak Türklerine Aid Şecere*, İstanbul, 1997.
- 1995 yılında “Siyer-i Nebi” adlı kitabı yayınlanır.
- «[Kazak Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar)inin Şerecesi». 1977.
- «Anılarım» (Естеліктерім)
- «Ata yurttan Anadoluya değin»
- Kuran Yolu ve İmanın şartları
- «Altaydan Awğan El» adlı kitapları yayınlandı.
- 1991 yılında. Kazakçaya aktardığı [Kuran-ı Kerim'in](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%27an) meali ve anlamı Fahd basımhanesinde 88.000 tane basılmıştır.
- «Kelam Şerif»i çevişmiş, çoğu dini kitapların yazarıdır.
- Uluslararası «[Alaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ala%C5%9F)» [Kazak edebiyatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak_edebiyat%C4%B1) ödülünün sahibidir.[^3]

## Dış bağlantılar

- [Kazakların şeyhi Halife Altay](http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1062274620)
- [http://www.portal-credo.ru/site/print.php?act=news&id=19868](http://www.portal-credo.ru/site/print.php?act=news&id=19868)
- [«Alaş» Enstitüsü](http://www.enu.kz/activity_ru/nauchno-issledovatelskie-podrazdeleniya/institut-duhovnogo-i-kulturnogo-naslediya-alash/view?set_language=ru)

[^1]: «Qаzаqstаn jаzuwşılаrı: XX ğаsır». Аnıqtаmаlıq. – Аlmаtı: «Аnа tili» bаspаsı JŞS. 2004 – 392 bet .
[^2]: «Qаzаqstаn»: Ulttıq entsklоpediya / Bаs redаktоr Ä. Nısаnbаev – Аlmаtı «Qаzаq entsiyklоpediyası» Bаs redаktsiyası, 1998 jıl. ISBN 5-89800-123-9, IX tоm
[^3]: Qаzаqstаn jаzuwşılаrı: Аnıqtаmаlıq/Qurаstıruwşı: Qаmşıger Sаyat, Jumаşevа Qаyırniysа — Аlmаtı: «Аñ аrıs» bаspаsı, 2009 jıl