# Halay > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Halay > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Halay, https://tr.wikipedia.org/wiki/Halay (CC-BY-SA-4.0) ![Yallı dansının nota yazısı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/ce/Azerbaijan_netional_dances_-_Yalli.jpg) *Yallı dansının nota yazısı (Sefer ibrahim, public-domain)* **Halay**, [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'nin [Doğu Anadolu Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Anadolu_B%C3%B6lgesi), [Güneydoğu Anadolu Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCneydo%C4%9Fu_Anadolu_B%C3%B6lgesi), [İç Anadolu Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_Anadolu_B%C3%B6lgesi), [Orta Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz_B%C3%B6lgesi) ve [Çukurova](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ukurova) bölgesinde oynanan halk oyunlarının genel ismidir. ## Etimoloji ve isimlendirme "Halay" kelimesinin saptanmış en eski Türkçe yazılı örneği 1932 yılından [Hamit Zübeyr Koşay](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2mit_Z%C3%BCbeyr_Ko%C5%9Fay) ve [İshak Işıtman](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_I%C5%9F%C4%B1tman)'ın *Anadilden Derlemeler* adlı kitabındadır. Burada halay, [Orta Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Anadolu_%28istatistiki_b%C3%B6lge%29) bölgesinden "el ele tutarak zurna ve davul karşısında yapılan oyun" olarak nitelenmiştir.[^1] Buna paralel olarak kökeni Çorum, Kayseri, Sivas ve Kuzey Kapadokya'ya dayanan Rumlar tarafından halay veya *χαλάι* bilinmekteydi.[^2][^3][^4] Kelimenin kökeni kesin olmamakla birlikte birkaç fikir ileri sürülmektedir. [Nişanyan Sözlük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevan_Ni%C5%9Fanyan)'te kelimenin etimolojik kökeni [Kürtçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrt%C3%A7e)nin [Kurmanci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurmanci_K%C3%BCrt%C3%A7esi) lehçesindeki "oynamak, zıplamak" anlamına gelen *hildan* fiilinden türetildiği iddia edilen *hilayi* tabiri olarak bahsedilmektedir.[^5] Ancak 24 Temmuz 2022'deki bir yayınında, [Sevan Nişanyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevan_Ni%C5%9Fanyan) "halay" kelimesinin kökenini bilmediğini söylemiştir. [Kubbealtı Lugatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Misalli_B%C3%BCy%C3%BCk_T%C3%BCrk%C3%A7e_S%C3%B6zl%C3%BCk)'nda geçen kökensel açıklama ise, kelimenin "topluluk, kalabalık” anlamına gelen alay sözünden “h-" türemesiyle oluştuğuna yöneliktir.[^6] Türkçedeki "alay" kelimesinin kökeni [Yunanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca) *alágion* (αλάγιον) olup Türkçeye [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) yoluyla girmiş bir kelimedir.[^7][^8] Türklerden başka halklarda da yer alan halay, Kürtçe **'Govend**' veya **'Dîlan**', Süryanice **'Ḥeggāʾ**' (ܚܓܐ), Azerice **'Yallı**', Ermenice *šurǰpar* (Շուրջպար), ve Yunanca *Chaláï* (Χαλάϊ) olarak isimlendirilmiştir. ## Oynanış Halay, kişilerin el ele, parmak parmağa veya omuz omuza geçerek yan yana dizilmeleriyle oynanır. Grubun sıranın sonunda bulunan bir lideri bulunur. Lider açıkta duran eliyle mendil tutar veya sallar. Genellikle dans yavaş başlar, bir süre sonra hızlanır. Halay koreografisi genel olarak ayak hareketlerine dayanır. Her ilin özel halay oyunları bulunmaktadır. Kadın, erkek karışık oynanan halaya Anadolu'da Alaca Halay denir.[^9] Halay, [davul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davul) ve [zurna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zurna) ile çalınan müzikler eşliğinde oynanır. ## Ülke ve kültürlere göre halay ### Türkiye'de halay Türk ve Kürt kültüründe halay, bir halk oyunudur. Türkiye'de farklı yörelerde icra edilen halaylar arasında büyük çeşitlilik bulunur ve halay türleri üç genel gruba ayrılmaktadır: - Güney Halayları: [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana) ile [Gaziantep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziantep) arasında oynanan halaylardır. 6 yöreden oluşur: Adana, Osmaniye, Gaziantep, Kilis, Kahramanmaraş, Hatay. ![Diyarbakır yöresi oyunları](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/43/Kurdishfolklores.jpg) *Diyarbakır yöresi oyunları (CC-BY-SA-3.0)* - Doğu Halayları: Antep'in doğusunda kalan bölgeler genelde aynı karakteriste sahiptir. 16 yöreden oluşur: Diyarbakır, Bitlis, Van, Hakkari, Adıyaman, Şırnak, Mardin, Şanlıurfa, Bingöl, Muş, Tunceli, Malatya, Elazığ, Batman, Siirt, Ağrı. - Bozkır Halayları: [İç Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_Anadolu_B%C3%B6lgesi) bozkırlarında ve [Orta Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz_B%C3%B6lgesi)'de oynanan halay oyunlarıdır. 11 yöreden oluşur: Sivas, Yozgat, Çorum, Tokat, Amasya, Samsun, Nevşehir, Kayseri, Niğde, Kırıkkale, Aksaray ### Azerbaycan kültüründe "Yallı" **Yallı**, [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) halk kültüründe mühim yer tutan mitolojik kaynaklı bir oyundur. Oynayanlar, bir halka oluşturacak şekilde yan yana geçerler.[^10] ## Ayrıca bakınız - [Türk halk oyunları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halk_oyunlar%C4%B1) ## Dış bağlantılar - [Folklor - Halk Oyunları](http://www.folklor.gen.tr/halk-oyunlari/halay-oyunlari) - [Rovena Stefa - Hej Hej(Hey Hey)(Arnavut Halayı)](http://youtube.com/watch?v=4YEO7_XLNqE&feature=related) - [halaylar halay videoları](https://web.archive.org/web/20090227092127/http://halayturk.org/) - [Halay](https://web.archive.org/web/20090227092127/http://halayturk.org/) - [Mariola Kaçani- Aman Mike Aman Nure](http://www.megavideo.com/?v=VBY305N9) - [Halay Kelimesi Etimolojisi](http://www.etimolojiturkce.com/kelime/halay) [^1]: Nişanyan, Sevan. halay. NişanyanSözlük. [^2]: Ο Ποντιακός χορός Χαλάι του Ακ Νταγ Ματέν. pontosnews, 7 Şubat 2014. [^3]: Χορός Χαλάι. karamanlidika.gr. [^4]: Χαλάι. kallitexnikistegipontion.gr, 9 Haziran 2018. [^5]: Nişanyan, Sevan. halay. NişanyanSözlük. [^6]: Arşivlenmiş kopya. [^7]: alay. nisanyansozluk.com. [^8]: Arşivlenmiş kopya. [^9]: Türk Folklor Araştırmaları Dergisi, sayı 24, sayfa 418. Mahmut F. Gazimihal, Ekim 1951. [^10]: Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi