Hakkı Paşazâde İzzet Paşa

Hakkı Paşazâde İzzet Paşa, Hacı İzzet Paşa ya da İzzet Mehmed Paşa (1798 – 20 Şubat 1876, İstanbul), Sırp asıllı Osmanlı devlet adamıdır. 1841'den 1870'e kadar çeşitli eyâlet vâliliklerinde bulundu.

Hayatı

1798'de doğdu. İzzet Ahmed, dönemin önemli devlet adamı Hakkı Mehmed Paşa'nın (1747-1811) oğlu olup, köklerinin Sırp asıllı 16. yüzyıl devlet adamı Sokollu Mehmed Paşa'ya dayandığı belirtilmektedir.^{[1]Herzog, Christoph. Osmanische Herrschaft und Modernisierung im Irak. University of Bamberg Press, 2012, s. 73, 78.} Kariyerinin başlarında önce İstanbul'daki sarayda kapıcıbaşı, ardından Sivas Sancağı voyvodası olarak görev yaptı. 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Selim Paşa'nın emrinde Ruslarla çatıştı. Ağustos 1837'de Ferîk rütbesine yükseltilerek Ankara'da ve Bağdat'ta Osmanlı ordusunda hizmet verdi. Sonrasında ise sırasıyla şu vâliliklere atandı:^{[2]Kuneralp, Sinan. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricâli (1839-1922), Prosopoprafik Rehber. İsis, 1999, s. 57.[3]Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Haziran 1996, s. 844.}

• Sayda Eyâleti (Aralık 1841 – Temmuz 1842)

• Adana Eyâleti (Mart 1843 – Mart 1844)

• Bolu Sancağı (Mart 1844 – Eylül 1845)

• Diyâr-ı Bekr Eyâleti (Eylül 1845 – Ekim 1846)

• Erzurum Eyâleti (Kasım 1846 – Kasım 1847)

• Yanya Eyâleti (Mart–Eylül 1848, Ocak 1855 – Ocak 1856)

• Trablusgarp Eyâleti (Eylül 1848 – Ağustos 1852)

• Şam Eyâleti (1856–1857)

• Trabzon Eyâleti (Ağustos 1858 – Ağustos 1860)

• Cidde Eyâleti (Ekim 1861 – Eylül 1864)

• Konya Vilâyeti (Ağustos 1865 – Haziran 1867)

• Hüdâvendigâr Vilâyeti (Kasım 1868 – Nisan 1870)

Bağdat'ta görev yaparken, Bağdat vâlisi olan Ali Rızâ Paşa'nın kızı ile evlendi. Kayınpederinin Bağdat vâliliğinden azledilmesi kararnâmesinde, kayınpederinin idâresine yönelik iddiâ edilen suistimallere dâir şikâyetlerin kaynağı olarak gösterildi. Bu durum büyük olasılıkla iki isim arasındaki bir anlaşmazlığa veya dâmadın Ali Rızâ Paşa'ya karşı düzenlediği bir siyâsî komploya işâret etmektedir.^{[1]Herzog, Christoph. Osmanische Herrschaft und Modernisierung im Irak. University of Bamberg Press, 2012, s. 73, 78.}

İzzet Ahmed Paşa, 1870'te emekliye ayrıldı. 20 Şubat 1876'da 77-78 yaşındayken İstanbul'da öldü, akabinde Haydarpaşa İngiliz Mezarlığı'na defnedildi. Üç oğlu vardı: Musul vâlisi Ahmed Aziz Paşa (1835-1903), Bihaç mutasarrıfı Hakkı Paşa (ö. 1877) ve Süleyman Bey. Sicill-i Osmânî'de "İdare işlerine vâkıf, dindar, sâlih, cömert, mükrim" olduğu geçmektedir.^{[3]Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Haziran 1996, s. 844.}