# Hakkâri Vilayeti

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakk%C3%A2ri_Vilayeti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hakkâri Vilayeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hakk%C3%A2ri_Vilayeti (CC-BY-SA-4.0)

- **Native name:** Vilâyet-i Hakkâri
- **Subdivision:** Vilayeti
- **Nation:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Year start:** 1876
- **Year end:** 1888
- **P:** Van Vilayeti
- **S:** Van Vilayeti
- **Capital:** Hakkâri
- **Today:** Türkiye
- **Noautocat:** yes

**Hakkâri Vilayeti**, **Çölemerik Vilayeti**, **Hakkâri Sancağı** veya **Çölemerik Sancağı**, Bir Osmanlı müstakil sancağıdır. 1876 yılında kurulmuş 1888 yılında dağıtılmıştır. Vilayetin merkezi [Hakkâri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakk%C3%A2ri)'dir. Vilayetin sınırları bugünkü Hakkâri'nin tamamını ve [Şırnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C4%B1rnak)'ın [Beytüşşebap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyt%C3%BC%C5%9F%C5%9Febap) ve [Uludere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uludere) ilçelerini kapsıyordu.[^1]

## Tarihi

1864 yılında Teşkil-i Vilayet Nizamnamesiyle Van Eyaleti kaldırılmış sancaklarıyla beraber Van Vilayeti kurulmuştur. 1876'da yeni bir düzenlemeyle [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_Vilayeti)'dan ayrılıp bağımsız bir vilayet olmuştur. 1888'de vilayet dağıtılıp yeniden Van Vilayetine ait bir sancak olmuştur.[^2][^3] Vilayette çok Nasturi ve Süryani vardı.[^4] 1902'de Vilayet kaldırıldıktan sonra sancakta Nasturi ayaklanması başladı. Bu ayaklanma sonrası [Süryaniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCryaniler) ve [Nasturiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nest%C3%BBr%C3%AElik), Osmanlı Devleti tarafından sınır dışı edilmiş ve bir daha da gelememişlerdir.

## Kazaları

Vilayetin kazaları şunlardır:

- [Hakkâri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakk%C3%A2ri) Kazası[^5]
- [Şemdinli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemdinli) Kazası[^6]
- Oramar Kazası
- [Çukurca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ukurca) Kazası
- [Gevar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCksekova) Kazası[^7]
- [Beytüşşebap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyt%C3%BC%C5%9F%C5%9Febap) Kazası
- [Uludere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uludere) Kazası

[^1]: 1877 yılında Osmanlı'nın illeri. <http://aygunhoca.com/tarih-haritalari/100-osmanli-imparatorlugu-haritalari/451-19-yyn-sonlarinda-osmnali-devleti-haritasi.html>
[^2]: Hakkâri Tarihi. <http://www.rehberkatalogu.com/bilgibankasi/hakkari.tarihi.htm>
[^3]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.kulturvarliklari.gov.tr/sempozyum_pdf/arastirmalar/17_arastirma_1.pdf>
[^4]: Sadettin Paşa'nın anıları Ermeni-Kürt olayları Van 1896 ISBN 975-14-0937-3
[^5]: Sadettin Paşa'nın anıları Ermeni-Kürt olayları Van 1896 ISBN 975-14-0937-3
[^6]: Sadettin Paşa'nın anıları Ermeni-Kürt olayları Van 1896 ISBN 975-14-0937-3
[^7]: Sadettin Paşa'nın anıları Ermeni-Kürt olayları Van 1896 ISBN 975-14-0937-3
