Hakasya yazıtları

Hakasya Yazıtları, Yenisey Yazıtları arasında Rusya'da Hakasyada bugüne kadar bulunmuş olan toplam yirmiden fazla yazıttır. Bunların yalnızca dördünde damga simgesi bulunmaktadır. Yazıtlar Orhun Alfabesi diye bildiğimiz Turan Alfabesi ile yazılmıştır.

Damgalar

Damganın yalın durumu belirli bir Türk boyunu göstermektedir. Taşlar üzerindeki bu yazıtların çoğunda kabile damgası çizilmiştir. Damgalar dört yazıtta bulunur. Bu damgalar iki tiptedir. I.tür E-25, E-104, E-48'de görülen damgalar. II.tür E-27'de görülen damga. Tıva Cumhuriyeti'ndeki damgalarla benzemez. Bunların dışında diğer yazıtlarda damga bulunmaz. E-27 yazıtındaki söylemleri Tıva'da Eski Kırgızlara ait olduğu tahmin edilen yazıtlara benzer.

Dil

Yazıtların hepsi aynı dilde yani Eski Türk kabilelerinin ortak edebi dilinde yazılmıştır. Yazıtlarda yalnız Eski Türk dilinin olması sebebiyle çözümü güçtür. Orhun yazıtlarında olduğu gibi iki dilli bir yazıt olsaydı çok kolay çözülebilirdi.

Yazıtlar

Damgalı yazıtlar ve envanter numaraları

Oznaçennoye I (E-25)
Oznaçennoye II (E-104)
Abakan (E-48)
Oya (E-27)

Damgasız yazıtlar ve envanter numaraları

Altın Köl yazıtları^{[1]Yildiz, Hülya. Altın Köl II (E-29) Yazıtının Geniş Yüzünün Sol-İç Satırı Üzerine. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 30 Haz 2019, s. 69-86.}

Altın Köl I (E-28)
Altın Köl II (E-29)

Uybat yazıtları^{[2]TURK BITIG. bitig.kz.}

Uybat I (E-30)
Uybat II (E-31)
Uybat III (E-32)
Uybat VI (E-98)

Diğer yazıtlar

Tes (E-37)
Taşeba (E-40)
Tugutüp (E-120)
Kara Üüs Yazıtı (E-39)

Literatür

Igor Kormuşin, çeviren Rısbek Alim. Sibirya Eski Türk Mezar Yazıtları, Ankara 2017.