Hadım Camii

Hadım Camisi, Kosova'nın Yakova şehrinde, Eski Çarşı bölgesinde bulunan Osmanlı camisi.

Duvar resmi ve boyalı nakışlar açısından Osmanlı Devleti'nden günümüze ulaşmış en önemli eserlerden biridir.^{[1]Karaaslan, Muzaffer. Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii*. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisii 36 (2), Aralık 2019.} Kare planlı, tek kubbeli ve tek minareli yapı, Hadım Süleyman Ağa Külliyesinin önemli bir bölümünü oluşturur.

Yapının banisi Hadım Süleyman Ağa Bizeban'nın camiyi 1594-1595 yıllarında yaptırdığı bilinmektedir.^{[1]Karaaslan, Muzaffer. Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii*. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisii 36 (2), Aralık 2019.} Yakova Anıtlar Kurumu tarafından 1968 yılında tescillenen yapı, Kosova Savaşı'nda büyük hasar görmüştür. 1935, 1947, 1972, 1977, 1981 ve son olarak 2003-2005 tarihlerinde tamir görmüştür.^{[1]Karaaslan, Muzaffer. Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii*. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisii 36 (2), Aralık 2019.}

Yapının banisi Hadım Süleyman Ağa, Yakova civarındaki Guski köyünde dünyaya gelmiş; İstanbul'a götürülerek sarayda önemli görevlere gelmiş bir devşirmeydi. Süleyman Ağa, doğduğu topraklara cami yaptırmak için saraydan izin almış ve caminin arazisini Jak Vula adında bir Hirstiyan'dan satın almıştı. Rivayete göre arazi için teklif edilen parayı az bulan Jak Vula, cami ile bereber kurulacak şehre kendi adının verilmesini önerisini kabul etmiştir. Bu nedenle Yakova adını arazi sahibinin adından geldiği düşünülür.^{[1]Karaaslan, Muzaffer. Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii*. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisii 36 (2), Aralık 2019.[2]Mermutlu, Bedri. Yakova/Dreniça/Üsküp. Şehir ve Kültür Dergisi, 15 Ekim 2015.}

Cami düzgün kesme taşla inşa edilmiştir. Örtü sistemi kubbe ve aynalı tonozlardan oluşmaktadır. Kadınlar harimi, minberi ve vaaz kürsüsü ahşaptan yapılmıştır. Son cemaat yerinde, harim duvarlarında, pencerelerin etrafında, tromplarda, kubbede, mihrapta, minberde ve kadınlar hariminde boyalı nakışlar bulunur. Boyalı nakışlar; çiçek buketleri, vazo düzenlemeleri, perde ve kumaş tasvirleri, meyve düzenlemeleri, ağaç tasvirleri ile kubbeye yapılmış yıldız tasvirleri şeklindedir. Boyalı nakışlar arasında yazılar yer alır. Yazılarda çeşitli ayetler ve İslam dini açısından önemli kişilerin isimleri şeklindedir.

Yapıda bulunan beş duvar resmi, caminin en önemli özelliklerindendir.^{[1]Karaaslan, Muzaffer. Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii*. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisii 36 (2), Aralık 2019.} Giriş kapısının hemen üzerindeki iki resim Hadım Camisini ve Yakova kentinin tasviridir.Kubbede de iki yapı tasviri ile bir kent panoraması bulunur. Yapı tasvirlerinin hangi yapılar olduğu bilinmemekte, kent panoramasnın Kosova bölgesinde bir yer olduğu düşünülmektedir.Resimler, 19. yüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır.