# Hacı Beşir Ağa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Be%C5%9Fir_A%C4%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hacı Beşir Ağa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hac%C4%B1_Be%C5%9Fir_A%C4%9Fa (CC-BY-SA-4.0) - **Makam:** Kızlar ağası - **Dönembaşı:** 1717 - **Dönemsonu:** 3 Haziran 1746 - **Ölüm tarihi:** 3 Haziran 1746 - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Dini:** İslam ![Beşir Ağa’nın İstanbul, Eyüpsultan'da bulunan türbesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Be%C5%9Fir_A%C4%9Fa_T%C3%BCrbesi.jpg/1280px-Be%C5%9Fir_A%C4%9Fa_T%C3%BCrbesi.jpg) *Beşir Ağa’nın İstanbul, Eyüpsultan'da bulunan türbesi (Nidayi, CC-BY-SA-4.0)* **Hacı Beşir Ağa** (ö. 3 Haziran 1746, İstanbul), [Osmanlı haremi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harem_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) [kızlar ağası](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1zlar_a%C4%9Fas%C4%B1). ## Hayatı Küçük yaşta [Afrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afrika)'dan köle olarak İstanbul'a getirtilmiş ve Kızlar ağası Yapraksız Ali Ağa'nın yanına verilmiştir. Burada çeşitli görevlerde kaldıktan sonra padişah musahibi olmuştur. Ardından 1705'te saray hazinedarı oldu. 1713 yılında önce [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s)'a, sonra da [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a sürgün edildi. Mısır'dan [Hicaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz)'a gönderilerek şeyhülharemlik görevi verildi. 1717 yılında İstanbul'a getirtilerek [kızlar ağası](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1zlar_a%C4%9Fas%C4%B1) yapıldı. 13 yıl [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed), 16 yıl da [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud) devirlerinde kızlar ağası olarak görev yapmıştır. Bu görevde iken 90'lı yaşlarda 3 Haziran 1746'da ölmüştür. Kabri [Eyüpsultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCpsultan)'dadır. Padişahlar üzerinde etkili olan Beşir Ağa, devlet yönetiminde etkili olmuş; yüksek düzey görevlilerin atanmasında etkisini göstermiştir. [Nevşehirli Damat İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehirli_D%C3%A2mad_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)'nın sadrazamlık görevine getirilmesindeki etkisiyle bu yönünü kanıtlanmıştır.[^1] [Kabakulak İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabakulak_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)'nın kendisini azlettireceğini duyması üzerine Valide Sultan [Saliha Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saliha_Sultan_%28II._Mustafa%27n%C4%B1n_e%C5%9Fi%29)'ı padişaha aracı kılarak azledilmekten kurtulup İbrahim Paşa'nın azledilmesini sağladı. Bu olaydan sonra aleyhinde söz söylemeye kimse cesaret edemedi.[^2] ## Hayır eserleri Uzun yıllar görev yapan Beşir Ağa, biriktirdiği büyük servetle Osmanlı'nın çeşitli yerlerinde cami, çeşme, kütüphane, mektep, darülhadis, medrese, tekke ve sebiller yaptırtmıştır. [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'de sebil ve mektep, [Eyüpsultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCpsultan)'da darülhadis, kütüphane ve çeşme, Cağaloğlu'nda mektep, cemi, kütüphane, tekke [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine) ve [Ziştovi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zi%C5%9Ftovi)'de birer medrese ve kütüphane, [Topkapı Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1)'nda mescit ve [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un çeşitli semtlerinde çeşmeler yaptırtmıştır.[^3] Kitaplara meraklı olan Beşir Ağa, Topkapı Sarayı yakınındaki külliyesinin kütüphanesinde 1007 cilt kitap bulunması ve Eyüp'teki Darülhadis'i dini eserler kütüphanesi işlevinde olması bu özelliğinin somut delilidir. [Kızlarağası Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1zlara%C4%9Fas%C4%B1_Han%C4%B1), [Beşir Ağa Külliyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fir_A%C4%9Fa_K%C3%BClliyesi), [Beşir Ağa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fir_A%C4%9Fa_Camii) ve [Beşir Ağa Kütüphanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fir_A%C4%9Fa_K%C3%BCt%C3%BCphanesi) yaptırdığı eserler arasındadır. ### Yaptırdığı çeşmeler ![Divanyolu Hacı Beşir Ağa Çeşmesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Istanbul%2C_Turkey_%28November_2023%29_-_042.jpg/1280px-Istanbul%2C_Turkey_%28November_2023%29_-_042.jpg) *Divanyolu Hacı Beşir Ağa Çeşmesi (Another Believer, CC-BY-SA-4.0)* İstanbul'da 16 çeşme yaptırmıştır. Bunlardan 9 tanesi günümüze ulaşmıştır.[^4] - Kapalıçarşı Hacı Beşir Ağa Çeşmesi - Eyüp Hacı Beşir Ağa Külliyesi Çeşmesi - Fatih Hacı Beşir Ağa Çeşmesi - Eminönü Hacı Beşir Ağa Külliyesi'nde sebilin yanındaki çeşme - Eminönü Hacı Beşir Ağa Külliyesi'nde avlu kapısının yanındaki çeşme - Fındıklı Hacı Beşir Ağa Çeşmesi - Hacı Beşir Ağa Sütun Çeşmesi - Eyüp Hacı Beşir Ağa Çeşmesi - Divanyolu Hacı Beşir Ağa Çeşmesi ## Bibliyografya - Jane Hathaway, Osmanlı Sarayının En Ünlü Haremağası Hacı Beşir Ağa, Kitap Yayınevi ## Dış bağlantılar - [Lokman TAY, HACI BEŞİR AĞA’NIN İNŞA ETTİRDİĞİ ÇEŞMELER](https://web.archive.org/web/20180126070941/http://dergipark.gov.tr/download/article-file/275509), AKDENİZ SANAT DERGİSİ, 2015, Cilt 8, Sayı 16 [^1]: Osmanlı Sarayının En Ünlü Haremağası: Hacı Beşir Ağa. 28 Eylül 2016. [^2]: Erhan Afyoncu, Sorularla Osmanlı İmparatorluğu, Yeditepe Yayınevi, Şubat 2011, s. 768 [^3]: Abdülkadir Özcan, TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt: 5, sayfa: 555 [^4]: Tay, Lokman. Hacı Beşir Ağa'nın İnşa Ettirdiği Çeşmeler. Akdeniz Sanat, 30 Kasım 2015, s. 1.