# Hacı Abdullah Halife Külliyesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Abdullah_Halife_K%C3%BClliyesi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hacı Abdullah Halife Külliyesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hac%C4%B1_Abdullah_Halife_K%C3%BClliyesi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Inside_Hac%C4%B1_Abdullah_Halife_Mosque.jpg/1280px-Inside_Hac%C4%B1_Abdullah_Halife_Mosque.jpg) * (Beyoglou, CC0-1.0)* - **Yapı adı:** Hacı Abdullah Halife Külliyesi - **Yer:** Tekkeköy, Yağlıdere, Giresun - **Dini inanç:** Sünni İslam - **İnşaat tamamlanma yılı:** 1486 (Cami); 16. yüzyıl (Külliye) - **Malzeme:** Bazalt Taş - **Nakkaş:** Darendeli Eş-şeyh Hamza **Hacı Abdullah Halife Külliyesi** veya **Sarı Halife Külliyesi**, [Giresun ilinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giresun_%28il%29) [Yağlıdere ilçesine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C4%9Fl%C4%B1dere) bağlı [Tekkeköy'de](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekkek%C3%B6y%2C_Ya%C4%9Fl%C4%B1dere) bulunan bir [külliyedir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClliye). Hacı Abdullah Halife Camii 1468 yılında yaptırılmış, külliyedeki diğer yapılar ise 16. yüzyılda tamamlanmıştır. [Türkiye'de](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) ([Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) dönemi) [barok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barok) ve [rokoko](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rokoko) üslubu süslemelerin [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) dışında kullanıldığı ilk örnekler külliye kompleksine dahil caminin içinde yer almaktadır. ## Tarihçe *Sarı Halife Külliyesi* olarak da anılan Hacı Abdullah Halife Külliyesi'nin temelleri, Osmanlı döneminde, özellikle 15. veya 16. yüzyılda Hacı Abdullah Halife tarafından atılmıştır.[^1] Külliye, [Yavuz Sultan Selim’in](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) Trabzon sancağında bey olarak görev yaptığı ve padişah olduğu dönemde önemli bir dini merkez olarak öne çıkmış ve maddi olarak desteklenmiştir. Sultan Selim, külliyeyi vakıf sistemine dahil ederek civar iki köyden alınan öşür vergileriyle desteklemiştir.[^2][^3] [Kanuni Sultan Süleyman'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) köy hakkındaki fermanı ve Sultan Selim dönemine ve Hacı Abdullah Halife Vakfına ait belgeler külliye içinde sergilenmektedir.[^4] Başlangıçta ahi tekkesi olarak kurulan bu külliye, [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) döneminde, dönem uygulamalarına paralel olacak şekilde [Nakşibendi tarikatına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik) bağlanmıştır.[^5] ## Mimarisi ve Kısımları Külliye, çeşitli yapıların bir araya gelmesiyle oluşmuştur: ### Çepni Tekkesi ![Çepni tekkesinin içi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Inside_Chepni_Tekke_in_Ya%C4%9Fl%C4%B1dere.jpg/1280px-Inside_Chepni_Tekke_in_Ya%C4%9Fl%C4%B1dere.jpg) *Çepni tekkesinin içi (Beyoglou, CC0-1.0)* Dervişlerin toplandığı ve çeşitli dinî faaliyetlerin gerçekleştirildiği merkez bina, dikdörtgen planlı ve tek katlı bir yapıdır. Yapının üstü piramidal bir çatı ile örtülüdür ve girişte duvarın yanında bir şömine bulunmaktadır.[^6] ### Cami Hacı Abdullah Halife Camii, [Trabzon’daki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon) [Gülbahar Hatun Vakfı’na](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BClbahar_Hatun_Camii) bağlı olarak 1486 yılında inşaa edilmiştir. Cami, Osmanlı Türkiye'sinde barok ve rokoko tarzı duvar süslemelerinin İstanbul dışında görüldüğü ilk mimari yapı olma özelliğini taşır.[^7][^8] ![Külliye yerleşkesi içinde bulunan Sarı Halife Camii](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Hac%C4%B1_Abdullah_Halife_Mosque.jpg/1280px-Hac%C4%B1_Abdullah_Halife_Mosque.jpg) *Külliye yerleşkesi içinde bulunan Sarı Halife Camii (Beyoglou, CC0-1.0)* #### Mimarisi Küçük bir namazgâhı olan cami, piramidal bir çatıya sahiptir. Caminin cemaat yerleri ve diğer bölümleri, zamanla çeşitli onarımlar görmüştür. Mevcut ahşap minberin 19. yüzyılda yapıldığı düşünülmektedir. Caminin batı tarafında *Darendeli Eş-şeyh Hamza* yazısı bulunmaktadır. Yazının hemen altında bir de tarih yazmaktadır ancak yazının yıpranması nedeniyle tarih tam olarak tespit edilememiştir. Bu yazıdan ve tekkedeki diğer örneklerden yola çıkarak, Hacı Abdullah Halife Camii'ndeki barok duvar resimlerinin 19. yüzyılın ikinci yarısında Darendeli Hacı Hamza isimli bir usta tarafından yapıldığı anlaşılabilir.[^9][^10] Mihrabın hemen doğusunda, kökleri havada ve dalları aşağıda olan, cennete hoş bir koku ve serinlik veren tuba ağacı ile cennetin sembolü olan livâ-i hamd sancağını içeren bir cennet tasviri bulunmaktadır.[^11] Camideki cennet tasviri Anadolu'da karşılaşılan nadir cennet tasvirlerinden biridir. Caminin ilginç süslemelerinden biri de karpuz üzerine saplanmış bir bıçak resmidir. Bu resim [Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed) ile [Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali) arasında geçen ubudiyet ve ibadet ikilemini sembolize eden bir süsleme tarzıdır. Bu cami, özellikle iç duvar süslemeleri açısından, bölgedeki tek örnektir.[^12][^13] ### Misafirhane ![Hacı Abdullah Halife Külliyesindeki Misafirhane](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Caravanserai_in_the_Hac%C4%B1_Abdullah_Halife_complex.jpg/1280px-Caravanserai_in_the_Hac%C4%B1_Abdullah_Halife_complex.jpg) *Hacı Abdullah Halife Külliyesindeki Misafirhane (Beyoglou, CC0-1.0)* [Zaviye'yi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zaviye) ziyaret edenler için konaklama imkanı sunan [misafirhane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Misafirhane), 60'larda ebehane olarak kullanılmaktaydı.[^14] ## Sarı Halife Türbesi Türbe, külliye yerleşkesinden ayrı olup Tekkeköy'deki külliyeden 5 kilometre uzakta [Tuğlacık köyünde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Flac%C4%B1k%2C_Ya%C4%9Fl%C4%B1dere) bulunmaktadır. Kare planlı [türbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrbe), başlangıçta kubbeli bir çatıya sahipken, günümüzde beton bir piramidal çatı ile örtülüdür. Türbenin içinde ahşap bir lahit bulunmaktadır.[^15][^16] [^1]: Giresun Kültür Sempozyumu (30-31 Mayıs 1998) bildirileri. 1998. [^2]: Sinclair, T. A.. Eastern Turkey: An Architectural & Archaeological Survey, Volume II. Pindar Press, 31 Aralık 1989, s. 106. [^3]: Vakıflar dergisi. Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayıinları, 1982. [^4]: Giresun'da 500 yıldır tarihe köylüler sahip çıkıyor haberi. 22 Kasım 2016. [^5]: Fatsa, Mehmet. Hacı Abdullah Halife Tekkesi. Ari Sanat Yayinevi, 24 Haziran 2023. [^6]: Sinclair, T. A.. Eastern Turkey: An Architectural & Archaeological Survey, Volume II. Pindar Press, 31 Aralık 1989, s. 106. [^7]: Cennetin 8 kapısının tasvir edildiği cami. [^8]: Giresun ili Yağlıdere ilçesi Tekke Köyü Hacı Abdullah Halife Camisi. 2015. [^9]: Giresun ili Yağlıdere ilçesi Tekke Köyü Hacı Abdullah Halife Camisi. 2015. [^10]: Cennetin 8 kapısının tasvir edildiği camii. [^11]: İltar, Gazanfer. Tekke Köyü Hacı Abdullah Halife Camisi Duvar Resimleri. 2014. [^12]: Giresun ili Yağlıdere ilçesi Tekke Köyü Hacı Abdullah Halife Camisi. 2015. [^13]: Cennetin 8 kapısının tasvir edildiği camii. [^14]: Sinclair, T. A.. Eastern Turkey: An Architectural & Archaeological Survey, Volume II. Pindar Press, 31 Aralık 1989, s. 106. [^15]: Giresun Kültür Sempozyumu (30-31 Mayıs 1998) bildirileri. 1998. [^16]: Sinclair, T. A.. Eastern Turkey: An Architectural & Archaeological Survey, Volume II. Pindar Press, 31 Aralık 1989, s. 106.