# Hacı İvaz Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_%C4%B0vaz_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hacı İvaz Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hac%C4%B1_%C4%B0vaz_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) - **Vatandaşlık:** Osmanlı İmparatorluğu - **Doğum yeri:** Tokat - **Ölüm yeri:** Bursa - **Çalıştığı şehir:** Bursa - **Tarz:** Osmanlı mimarisi - **Ünlü yapıtları:** Yeşil Türbe, Bursa Yeşil Camii **Hacı İvaz Paşa** (ö. 20 Ağustos 1428,[^1] [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)) Osmanlı devlet adamı, asker ve mimardır. [Çelebi Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mehmed) döneminde Bursa subaşılığı, Bursa valiliği ve vezirlik görevlerinde bulundu. [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad) dönemlerinde vezirlik yaptı. Bursa'nın sembollerinden [Yeşil Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Fil_Cami_%28Bursa%29)’nin planını çizen, yapımını üstlenen kişidir. [Tokat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat_%28%C5%9Fehir%29)’ta doğmuş olmasına rağmen Bursa’ya kazandırdığı eserleri nedeniyle "*Bursalı*" olarak tanınmıştır.[^2] Diğer ülkelerden sanat ehlini Osmanlı ülkesine getirerek özellikle çiniciliği gelişmesinde önemli rol oynamıştır.[^3] ## Yaşamı ![Hacı İvaz Paşa ve oğlunun Bursa, Pınarbaşı'ndaki türbesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/90/Haci_Ivaz_Pasa.jpg) *Hacı İvaz Paşa ve oğlunun Bursa, Pınarbaşı'ndaki türbesi (Basak Tosun, CC-BY-SA-3.0)* [Tokat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat_%28il%29)'ın Kazâbâd nahiyesinde (bugünkü [Pazar nahiyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pazar%2C_Tokat)) dünyaya geldi. Babası, [Tokat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat_%28il%29) âhileri'nden Âhi Bayezid b. İvaz Hüseyin'dir.[^4] Çelebi Sultan Mehmed'in [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya) sancakbeyliği sırasında, [tımarlı sipahi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sipahi) olarak onun askerleri arasına katıldı. 1402 yılında [Ankara Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Muharebesi)'na katıldı. [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur) tarafından esir alınan [Yıldırım Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid)'in ölümünden sonra şehzadeler arasında başlayan [taht mücadelelerinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fetret_Devri) Çelebi Mehmet'i destekledi. 1414 yılında Bursa subaşısı iken [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur) ve [Karamanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) istilaları sırasında Bursa'yı bir ay boyunca savundu, kapıları açtırmadı. Bu sırada Çelebi Mehmet Rumeli'de kardeşi [Musa Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musa_%C3%87elebi) ile son mücadelesini veriyordu. Bursa'yı savunmadaki başarısı ile göze giren Hacı İvaz Paşa, Çelebi Mehmet tarafından vezirliğe getirildi.[^5] Bursa'nın imar çalışmalarında büyük katkısı oldu. Bursa'nın sembollerinden [Yeşil Türbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Fil_T%C3%BCrbe) ile [Yeşil Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Fil_Cami_%28Bursa%29) başta olmak üzere birçok eserin planını çizdi. Bursa'daki [Yeşil Külliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Fil_K%C3%BClliye) dışında [Dimetoka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dimetoka)'daki camisi ve Edirne'deki Acemi Oğlanları Kışlası olarak kullanılan saray onun eseridir. 1421'de Edirne'de av sırasında at üstünde felç geçirerek attan düşüp yaralanan Çelebi Mehmed'in ölümünü [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya)'daki [Şehzade Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad)'ın Bursa'ya gelip tahta çıkışına kadar 42 gün gizledi.[^6] [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad) zamanında ikinci vezir oldu. [Şehzade Mustafa Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_%C3%87elebi_%28I._Bayezid%27in_o%C4%9Flu%29) isyanının bastırılmasında önemli rol oynadı. [Veziriazam Çandarlı İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C3%87andarl%C4%B1_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)’yla anlaşmazlığa düştü. [Emir Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Em%C3%AEr_Sultan) gibi muhalifleri tarafından hakkında ordu ile gizi ilişkiler içinde bulunduğu, padişaha suikast yapacağı ve tahtı gasp edeceği şeklinde dedikodular üretildi. Divan toplantılarına gelirken kaftanının altına zırh giyinmeyi adet edinmiş olan Hacı İvaz Paşa’yı, bu dedikodular üzerine II. Murad, önce vezirlikten azletti, daha sonra gözlerine mil çekerek [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'ye gitmesini emretti (1424).[^7] Bursa’da mecburi ikamete tabi tutulan İvaz Paşa, bir veba salgını sırasında 20 Ağustos 1428'de hayatını kaybetti. Pınarbaşı’nda Kuzgunluk mevkisine defnedildi. Türbesinde oğlu Ahi Çelebi ile birlikte yatmaktadır. Bursa-[İnegöl](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0neg%C3%B6l) arasında hanı ve çeşmesi, İnegöl'de mektebi, [Derekızık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derek%C4%B1z%C4%B1k%2C_Kestel) köyünde camisi, Tokat'ta camisi ve medresesi, [Kazova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazova)'da mescidi, medresesi, zaviyesi ve hamamı bulunmaktadır.[^8] Kaynaklarda, oğullarından Ahi Çelebi'nin (ö. 1437) "*Atai*" mahlasıyla şiirler yazdığı, Anadolu'da Türkçe gazellerle atasözü söyleme adedini başlattığı bilgisi yer alır.[^9] Hacı İvaz Paşa'nın gölge oyunu [Karagöz ve Hacivat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karag%C3%B6z_ve_Hacivat)'taki *Hacivat* karakteri ile aynı kişi olduğu iddia edilmiştir[^10] ## Bursa'da inşa ettirdiği yapılar Hacı İvaz Paşa, mimar olarak imza attığı eserler dışında 15. yüzyıla girerken Bursa'da artan üretim ve ticaret altyapı ihtiyacını karşılamak üzere şehre çeşitli eserler inşa ettirmiştir.[^11] - **Hacı İvaz Paşa Cami**- [Pirinç Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirin%C3%A7_Han_%28Bursa%29)'ın karşısındadır. Kazazhane, İmadiye, Tavukpazarı şeklinde de anılır. - **Hacı İvaz Paşa Çarşısı**- İvaz Paşa Cami'nin doğusundadır - **Hacı İvaz Paşa Hanı** - Hacı İvaz Paşa Camisi'nin arkasında olduğu belirtilir. Ütücüler Hanı, Sandıkçılar, Payigah gibi isimlerle de anılır. - **Hacı İvaz Paşa Medresesi**- Hacı İvaz Paşa Camisi ile [Ulu Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa_Ulu_Camii) arasında yer alır. 1958 yangınında yok olan yapı, günümüze ulaşamamıştır. - [**Geyve Hanı**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Geyve_Han%C4%B1)- Bursa Çarşısı'nda bulunur, Hacı İvaz Paşa tarafından yaptırılıp Sultan Çelebi'ye hediye etmiştir. - **Tavuk Pazarı Hanı**- Medresenin yakınlarında yer aldığı belirtilir. [^1]: Oğuzoğlu, Yusuf. Yeşil Cami'nin İki Yaratıcısı Sultan Çelebi Mehmet ve Hacı İvaz Paşa (Y. Oğuzoğlu editörlüğündeki Bursa Yeşil Cami adlı kitapta). İrfan Demirdüzen, 2019, s. 24-45. [^2]: Bursa Belediyesi web sitesi, Erişim tarihi:11.12.2011. [^3]: Oğuzoğlu, Yusuf. Yeşil Cami'nin İki Yaratıcısı Sultan Çelebi Mehmet ve Hacı İvaz Paşa (Y. Oğuzoğlu editörlüğündeki Bursa Yeşil Cami adlı kitapta). İrfan Demirdüzen, 2019, s. 24-45. [^4]: Oğuzoğlu, Yusuf. Yeşil Cami'nin İki Yaratıcısı Sultan Çelebi Mehmet ve Hacı İvaz Paşa (Y. Oğuzoğlu editörlüğündeki Bursa Yeşil Cami adlı kitapta). İrfan Demirdüzen, 2019, s. 24-45. [^5]: Bursa Belediyesi web sitesi, Erişim tarihi:11.12.2011. [^6]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Hacı İvaz Paşa'ya Dair. İstanbul. Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi, 1959. [^7]: Oğuzoğlu, Yusuf. Yeşil Cami'nin İki Yaratıcısı Sultan Çelebi Mehmet ve Hacı İvaz Paşa (Y. Oğuzoğlu editörlüğündeki Bursa Yeşil Cami adlı kitapta). İrfan Demirdüzen, 2019, s. 24-45. [^8]: Oğuzoğlu, Yusuf. Yeşil Cami'nin İki Yaratıcısı Sultan Çelebi Mehmet ve Hacı İvaz Paşa (Y. Oğuzoğlu editörlüğündeki Bursa Yeşil Cami adlı kitapta). İrfan Demirdüzen, 2019, s. 24-45. [^9]: Oğuzoğlu, Yusuf. Yeşil Cami'nin İki Yaratıcısı Sultan Çelebi Mehmet ve Hacı İvaz Paşa (Y. Oğuzoğlu editörlüğündeki Bursa Yeşil Cami adlı kitapta). İrfan Demirdüzen, 2019, s. 24-45. [^10]: Seda Çakır, Hacivat Öldürülmedi, Sabah Gazetesi, 15.11.2005. [^11]: Oğuzoğlu, Yusuf. Yeşil Cami'nin İki Yaratıcısı Sultan Çelebi Mehmet ve Hacı İvaz Paşa (Y. Oğuzoğlu editörlüğündeki Bursa Yeşil Cami adlı kitapta). İrfan Demirdüzen, 2019, s. 24-45.