# Hızır Han (Seyyid Hanedanı)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1z%C4%B1r_Han_(Seyyid_Hanedan%C4%B1)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hızır Han (Seyyid Hanedanı), https://tr.wikipedia.org/wiki/H%C4%B1z%C4%B1r_Han_%28Seyyid_Hanedan%C4%B1%29 (CC-BY-SA-4.0)

![Nâsırüddin II. Mahmud Şah adıyla, Hızır Han dönemine ait gümüş tanka (taka)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a2/Khizr_Khan_%284%29.jpg)
*Nâsırüddin II. Mahmud Şah adıyla, Hızır Han dönemine ait gümüş tanka (taka) (Mohammed Tariq, CC-BY-SA-4.0)*

- **Unvan:** Rayat-i-A'lâ; Mesned-i-Âli
- **Veraset:** 28. Delhi Sultanı; Tuğluk Hanedanı - Multan Valisi; Timurlular - Multan Valisi
- **Hüküm süresi:** 6 Haziran 1414 – 20 Mayıs 1421; ? - 1395-1396; 1398 - 1414
- **Önce gelen:** Nâsırüddin II. Mahmud Şah
- **Sonra gelen:** Mübarek Şah
- **Vekil başlık:** Hükümdar; Hükümdar; Hükümdar
- **Vekil:** Şahruh adına; Nâsırüddin III. Muhammed Şah; Alâeddin I. İskender Şah; Nâsırüddin Nusret Şah; Timur; Şahruh
- **Doğum tarihi:** bilinmiyor
- **Doğum yeri:** Multan, günümüz Pencap, Pakistan
- **Ölüm tarihi:** 20 Mayıs 1421
- **Defin yeri:** Delhi, Hindistan
- **Çocukları:** Mübarek Şah; Ferid Şah
- **Hanedan:** Seyyid Hanedanı
- **Babası:** Melik Süleyman
- **Dini:** Islam

[Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)'un işgalinden ve Tuğluk hanedanının yıkılmasından kısa bir süre sonra **Hızır Han**, kuzey Hindistan'da [Delhi Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Delhi_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın [Seyyid hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyyid_Hanedan%C4%B1)nı kurdu.[^1]

## İlk yılları

Hızır Han'ın babası Melik Süleyman, Sultan Firuz Şah Tuğluk'un seçkin amiri [Melik Nasir-ul-Mülk Mardan Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melik_Nasir-ul-M%C3%BClk_Mardan_Devlet)'ın evlatlık oğludur.[^2] Hızır Han, Mardan Devlet tarafından yetiştirildi.[^3] Sultan, sınır eyaleti Multan'ın Moğol baskısıyla başa çıkmak için daha deneyimli bir yöneticiye ihtiyaç duyduğunda Mardan Devlet'i Multan valisi olarak atadı. Öldüğünde Melik Süleyman ([Ebû Bekir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BB_Bekir_%C5%9Eah) dönemi) ve onun vefatı ile Hızır Han ([Nâsırüddin III. Muhammed Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2s%C4%B1r%C3%BCddin_III._Muhammed_%C5%9Eah) dönemi) sırasıyla Multan valisi olarak atandılar.[^4]

Firuz Şah Tuğluk'un ölümünden sonra ülke karıştı, iki sultanın hüküm sürdüğü ve devletin ikiye bölündüğü bir dönem yaşandı. Sınır bölgelerinde çatışmalar ve toprak elde etme kavgaları başladı. 1395-96'da Hızır Han, Lahor ve Dipalpur valisi olan [Mallu İkbal Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mallu_%C4%B0kbal_Han)'ın kardeşi [Sarang Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sarang_Han) tarafından düzenlenen saldırıda esir alındı. Multan valiliği Sarang Han'a verildi.[^5] Ancak hapisten kaçmayı başardı ve Emir Timur'a sığındı. Çok geçmeden Multan ve Dipalpur'un komutanı oldu. Timur'un Hindistan işgalinden sonra bu yerleri vali olarak yönetti. 1405'te Delhi'de otoriteyi elinde bulunduran Mallu İkbal Han'ı savaşta yendi ve öldürdü.[^6] Bu olay üzerine Sultan [Nâsırüddin II. Mahmud Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2s%C4%B1r%C3%BCddin_II._Mahmud_%C5%9Eah) Delhi'ye geri döndü ve ölümüne (1412) kadar burada yaşadı. Yerine seçilen Devlet Han iki yıl daha Sultanlığı yönetti.[^7]

## Saltanatı

6 Haziran 1414'te Hızır Han, Delhi'yi ele geçirdi ve [Devlet Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devlet_Han_Lud%C3%AE)'i hapse attırdı.[^8] Hızır Han tahta çıktıktan sonra Melik Tuhfa'yı, Tâcülmülk unvanı ile veziri olarak atadı.[^9] 1414'te Tâcülmülk liderliğindeki bir ordu, Katehar hakimi Raca Har Singh'in isyanını bastırmak için gönderildi. Raca ormanlara kaçtı ama sonunda teslim oldu ve haraç ödemeyi kabul etti. Temmuz 1416'da Tâcülmülk komutasındaki bir ordu [Bayana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayana) ve [Gwalior](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gwalior)'u fethetti.[^10] 1417'de Hızır Han, hutbede Şahruh'tan sonra kendi adının da eklenmesi için [Timurlu hükümdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahruh)'dan izin aldı.[^11] 1418'de Har Singh yeniden ayaklandı ancak bu sefer ayaklanma Tâcülmülk tarafından tamamen bastırıldı.[^12]

20 Mayıs 1421'deki ölümünden sonra yerine oğlu Mübarek Han geçti[^13] ve Muizz-ud-Din [Mübarek Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCbarek_%C5%9Eah_%28Seyyid_Hanedan%C4%B1%29) unvanıyla tahta oturdu.

Saltanatı boyunca [Emir Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)'un korkusuyla Sultan unvanı almadı ve hükümdarlığını Timurluların **Rayat-i-A'lâ** (Yüce Sancaklar) ve **Mesned-i-Âli** (En Yüksek Görev) unvanlarıyla sürdürdü. Kendi adıyla basılan bir para bilinmemektedir. Önceki Tuğluk hükümdarları adına basılan madeni paralar kullanılmaya devam edildi.[^14]

## Ayrıca bakınız

- [Seyyid Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyyid_Hanedan%C4%B1)
- [Delhi Sultanları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Delhi_Sultanlar%C4%B1)

## Daha fazla bilgi

- *Muntakhab-ul Lubab*, Muḥammad Hāshim Khāfī Khān, Sir Henry Miers Elliot, John Dowson, 2006.

[^1]: Sen, Sailendra. A Textbook of Medieval Indian History. Primus Books, 2013, s. 122-123.
[^2]: A Comprehensive History of India: The Delhi Sultanat (A.D. 1206-1526), ed. by Mohammad Habib and Khaliq Ahmad Nizami. People's Publishing House, 1970, s. 632. <https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.147431/page/n655/mode/2up>
[^3]: Vidya Dhar Mahajan. History of India from beginning to 1526. 1973, s. 215. <https://archive.org/details/dli.scoerat.1096historyofindiafrombeginningto1526ad/page/214/mode/2up>
[^4]: A Comprehensive History of India: The Delhi Sultanat (A.D. 1206-1526), ed. by Mohammad Habib and Khaliq Ahmad Nizami. People's Publishing House, 1970, s. 632. <https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.147431/page/n655/mode/2up>
[^5]: A Comprehensive History of India: The Delhi Sultanat (A.D. 1206-1526), ed. by Mohammad Habib and Khaliq Ahmad Nizami. People's Publishing House, 1970, s. 633. <https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.147431/page/n657/mode/2up>
[^6]: Iqtidar Alam Khan. Historical Dictionary of Medieval India. 2008, s. 89. <https://archive.org/details/historicaldictionaryofmedievalindiaiqtidaralamkhan_353_M/page/89/mode/2up>
[^7]: A Comprehensive History of India: The Delhi Sultanat (A.D. 1206-1526), ed. by Mohammad Habib and Khaliq Ahmad Nizami. People's Publishing House, 1970, s. 634. <https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.147431/page/n657/mode/2up>
[^8]: Basu, K. K. Tr.. The Tarikh-i-Mubarak Shahi. 1932, s. 186. <https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.512165/page/185/mode/2up>
[^9]: Basu, K. K. Tr.. The Tarikh-i-Mubarak Shahi. 1932, s. 190. <https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.512165/page/189/mode/2up>
[^10]: Mahajan, V. D. (2007) [1991], History of Medieval India, New Delhi: S. Chand, pp. 237–9.
[^11]: Majumdar, R.C. (ed.) (2006). The Delhi Sultanate, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, pp. 125–8
[^12]: Mahajan, V. D. (2007) [1991], History of Medieval India, New Delhi: S. Chand, pp. 237–9.
[^13]: Mahajan, V. D. (2007) [1991], History of Medieval India, New Delhi: S. Chand, pp. 237–9.
[^14]: Nelson, Wright [1974], The Coinage & Metrology of the Sultans of Dehli, New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., pp. 239.
