# Hızır Şah

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1z%C4%B1r_%C5%9Eah
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hızır Şah, https://tr.wikipedia.org/wiki/H%C4%B1z%C4%B1r_%C5%9Eah (CC-BY-SA-4.0)

- **Veraset:** IV. Saruhanoğulları Beyi
- **Hüküm süresi:** I. Saltanat; 1379 - 1390 (11 yıl); II. Saltanat; 1402 - 1406 (4 yıl)
- **Önce gelen:** İshak Çelebi
- **Sonra gelen:** makam kaldırıldı
- **Tam ismi:** Sultan Hızır Beg bin Ishak Beg
- **Hanedan:** Saruhanoğulları Hanedanı
- **Babası:** İshak Çelebi
- **Ölüm tarihi:** 1406
- **Ölüm yeri:** Manisa
- **Dini:** İslam

**Hızır Şah** (bazı kayıtlarda **Hızırşah Paşa**[^1]) (ö.1406, Manisa), Son [Saruhanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saruhano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) [Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bey)i. Babası [İshak Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_%C3%87elebi)'dir.

## Timur ve Hızırşah

Hızır Şah döneminde [Osmanlı Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin sınırları oldukça genişlemiş, neredeyse düzenli bir devlet haline gelmiştir. Bu da Saruhanoğulları Beyliği'nin varlığını tehdit eder hale gelmiştir. Sonunda [1390](https://turkipedia.org/tr/wiki/1390) yılında [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa), [Yıldırım Beyazıt](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid) tarafından alınmıştır.[^2][^3] Manisa alınmadan hemen önce Hızır Şah, Manisa'yı terk etmiş ve I. saltanat dönemi sona ermiştir. [Sinop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop)'a [Candaroğlu İsfendiyar Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfendiyar_Bey)'in yanına ve daha sonra da [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)'un yanına gitmiştir. [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)ın yenilgisiyle sonuçlanan [Ankara Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Muharebesi)'nda Timur'dan taraf olan Hızır Şah, galibiyet ile beraber tekrar II. kez Saruhaoğulları Beyliği'nin başına geçmiştir. ([1402](https://turkipedia.org/tr/wiki/1402)).[^4][^5][^6][^7]

## Kardeşler arası mücadele

Hızır Şah ile Orhan arasında tam olarak neler olduğu bilinmemektedir.[^8] Bilinen, Hızır Şah'ın beyliğini kardeşi Orhan Bey'in kabul etmediği ve aralarında taht kavgası olduğudur.[^9] Bu kavgadan üstün çıkan Hızır Şah olmuş ve beyliğin başına geçmiştir.[^10] Orhan Bey'in bu mücadele sırasında Osmanlılara iltica ettiği düşünülmektedir.[^11]

## Hızır Şah'ın Murad Hüdavendigâr'ın damadı olması

[İshak Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_%C3%87elebi)'nin sağlığında beyliği, Orhan Bey'e bıraktığı düşünülmektedir. Bu iddiayı destekleyen kanıt ise Orhan Bey adına darp edilmiş 780/1378-79 tarihli [sikke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maden%C3%AE_para)'dir. Muhtemelen de İshak Çelebi ölünce tahtı Hızır Şah ele geçirmiştir.[^12][^13] Hızır Şah'ın nasıl beyliğin başına geçtiği bilinmemekle beraber “[Uluğ Beg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulu%C4%9F_Bey_%28anlam_ayr%C4%B1m%C4%B1%29)” olabilmesini sağlayan sebebin [Murad Hüdavendigâr](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad)'ın damadı ve [Yıldırım Beyazid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid)'in eniştesi olmasıdır. Bu iddiayı [Dukas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dukas_%28tarih%C3%A7i%29)'tan alan [İsmail Hakkı Uzunçarşılı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Hakk%C4%B1_Uzun%C3%A7ar%C5%9F%C4%B1l%C4%B1) aynı şekilde nakletmiştir.[^14] Bu da İshak Çelebi'nin diğer oğulları Orhan ve Saruhan'ın tahtı kaybetmelerini açıklayabilir.[^15]

## Ölümü

Hızır Şah, Yıldırım Bayezid'in şehzadeleri arasındaki saltanat kavgasında Çelebi Mehmed'e karşı [İsa Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sa_%C3%87elebi)'yi desteklemiştir, mücadeleyi kazanan Çelebi Mehmed olmuştur. Batı Anadolu'ya gelen Çelebi Mehmed, [1406](https://turkipedia.org/tr/wiki/1406) yılında Manisa'yı ele geçirmiş ve Saruhanoğulları Beyliğini sona erdirmiştir. Hızır Şah, Çelebi Mehmed tarafından babasının yaptırdığı [Çukur Hamam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ukur_Hamam) içinde yakalanarak oracıkta öldürülmüştür. Hızır Şah'ın öldürülmeden önce [Çelebi Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mehmed)'ten 3 şey istediği söylenmektedir. Bunlar; *1- Soyumu yok etme.* *2- Bizim verdiğimiz vakıflara ve fermanlara sahip çık.* *3- Beni babamın yanına göm.* Hızır Şah'ın 3. isteğinin babası [İshak Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_%C3%87elebi)'nin türbesine gömülmek olduğu iddiasının yanında büyük dedesi [Saruhan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saruhan_Bey)'in türbesi yanına gömülmek istediği de ayrıca iddia edilmektedir.[^16][^17]

## Mimari çalışmalar

[Hızışah Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1z%C4%B1%C5%9Fah_Bey)'in [Adala](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adala)'da [cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami), [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese), [imaret](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0maret) ve [hamam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamam) yaptırdığı bilinmektedir. Ancak Adala'da sadece [Hızır Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1z%C4%B1r_Pa%C5%9Fa_Camii) ([1470](https://turkipedia.org/tr/wiki/1470)) ayakta kalabilmiş ve diğerleri günümüze ulaşamamıştır.[^18][^19][^20] Hızır Şah, günümüzde Manisa'nın [Aşağıçobanisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fa%C4%9F%C4%B1%C3%A7obanisa%2C_%C5%9Eehzadeler) mahallesinin hemen güneydoğusunda [Çınar Zaviyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1nar_Zaviyesi)'ni yaptırmıştır. Ancak bu zaviyeden günümüze kalan herhangi bir iz yoktur.[^21][^22]

[^1]: Feridun Mustafa Emecen. XVI. asırda Manisa Kazâsı. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1989. <https://books.google.com/books?id=CqALAAAAIAAJ>
[^2]: Hüseyin Akgül. Manisa folkloru. Manisa Turizm Derneği, 1987. <https://books.google.com/books?id=wYciAAAAMAAJ>
[^3]: Manisa 1973 [i.e., bin dokuz yüz yetmiş üç] il yilliǧi. Ayyıldız Matbaası, 1973. <https://books.google.com/books?id=angbAQAAMAAJ>
[^4]: Feridun Mustafa Emecen. XVI. asırda Manisa Kazâsı. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1989. <https://books.google.com/books?id=CqALAAAAIAAJ>
[^5]: Zuhuri Danışman. Osmanlı İmparatorluğu tarihi. Z. Danışman Yayınevi, 1966. <https://books.google.com/books?id=d2wNAQAAIAAJ>
[^6]: Saruhanoğulları ve Osmanlı klasik döneminde Manisa'da yaşayan kültürel izleri. Manisa Valiliği, 1999. <https://books.google.com/books?id=DGJtAAAAMAAJ>
[^7]: Mustafa Canpolat. Ömer Asım Aksoy armağanı. Türk Dil Kurumu Yayınları, 1978. <https://books.google.com/books?id=UpzvUnnsBPQC>
[^8]: İslâm ansiklopedisi: İslâm âlemi tarih, coğrafya, etnografya ve biyografya lûgat. Millî Eğitim Basımevi, 1945. <https://books.google.com/books?id=lYkvDtLRv3IC>
[^9]: Hakkı Dursun Yıldız. Makaleler. Berikan Yayınevi, 2007. <https://books.google.com/books?id=hmMMAQAAMAAJ>
[^10]: Mehmet Öztürk. Anadolu'ya Türk kimliğini veren, Anadolu'yu Türkleştiren ve Anadolu'ya Türk şuurunu yerleştiren: Oğuz Türkleri. Ledo Yayıncılık, 2007. <https://books.google.com/books?id=1-gpAQAAIAAJ>
[^11]: Nuri Yavuz. Anadolu'da beylikler dönemi: siyasi tarih ve kültür. Nobel Yayın Dağıtım, 2011. <https://books.google.com/books?id=xwBOAQAAIAAJ>
[^12]: Anadolu uygarlıkları ansiklopedisi. Görsel Yayınlar, 1982. <https://books.google.com/books?id=z3lpAAAAMAAJ>
[^13]: Turgut Güler. Şehsüvar-ı Cihangir Fatihname. Ötüken Neşriyat A.Ş., s. 115-. <https://books.google.com/books?id=T1QDCwAAQBAJ&pg=PT115>
[^14]: İsmail Hakkı Uzunçarşılı. Anadolu beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu devletleri. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1969. <https://books.google.com/books?id=Kk8tAAAAMAAJ>
[^15]: İslam Tarihi ve Medeniyeti - 11: Anadolu Beylikleri. Siyer Basim Yayin Dagitim San. Ve Tic. Ltd. Sti., 30 Ekim 2018, s. 187-. <https://books.google.com/books?id=AXyODwAAQBAJ&pg=PT187>
[^16]: Alim Can. Oğuzlardan Yatağan Mahmud Sultan. Uyum Yayıncılık Pazarlama Turizm Limited Şti., 1997. <https://books.google.com/books?id=1ZWgAAAAMAAJ>
[^17]: Hoca Sadeddin. Tacü't-tevárih (Tarihlere Táctir bu kitap).: Sadeleştiren: İsmet Parmaksızoğlu. Millî Eğitim Basımevi, 1974. <https://books.google.com/books?id=eKYMAAAAIAAJ>
[^18]: İslâm ansiklopedisi: İslâm âlemi tarih, coğrafya, etnografya ve biyografya lûgat. Millî Eğitim Basımevi, 1945. <https://books.google.com/books?id=lYkvDtLRv3IC>
[^19]: M. Çağatay Uluçay. Saruhan Oğulları ve eserlerine dair vesikalar (773 H.-1220 H.). 1987. <https://books.google.com/books?id=rJ8LAAAAIAAJ>
[^20]: Manisa tarihi. Resimli Ay Matbaası, 1939. <https://books.google.com/books?id=czn1DPVfyCgC>
[^21]: İbrahim Gökçen. Sicillere göre XVI. ve XVII. asırlarda Saruhan zaviye ve yatırları. Marifet Basımevi, 1946. <https://books.google.com/books?id=3aMLAAAAIAAJ>
[^22]: Bedri Noyan. Bektâşı̂lik ve Alevı̂lik. Ardıç Yayınları, 2002. <https://books.google.com/books?id=6ZxAAQAAIAAJ>
