# Hüsn-i hat

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsn-i_hat
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hüsn-i hat, https://tr.wikipedia.org/wiki/H%C3%BCsn-i_hat (CC-BY-SA-4.0)

![İnce Minareli Medrese girişinde oyulmuş hat](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Ince_minare_entrance.jpg/1280px-Ince_minare_entrance.jpg)
*İnce Minareli Medrese girişinde oyulmuş hat (Donnyhoca, CC-BY-SA-3.0)*

![Dörtgen kufi döşemeler, Mescid-i Cami, Yezd, İran](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Jame_mosque_yazd_tilework.jpg/1280px-Jame_mosque_yazd_tilework.jpg)
*Dörtgen kufi döşemeler, Mescid-i Cami, Yezd, İran (elishka, CC-BY-SA-2.0)*

![Sultan Süleyman tarafından yaptırılmış Sülüs hat ve çini döşemeler, Kubbetü's-Sahre, Kudüs, Filistin](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/Jerusalem-2013-Temple_Mount-Dome_of_the_Rock-Detail_01.jpg/1280px-Jerusalem-2013-Temple_Mount-Dome_of_the_Rock-Detail_01.jpg)
*Sultan Süleyman tarafından yaptırılmış Sülüs hat ve çini döşemeler, Kubbetü's-Sahre, Kudüs, Filistin (Godot13, CC-BY-SA-4.0)*

**Hüsn-i hat**, [Arap harfleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) çevresinde oluşmuş güzel yazı sanatıdır. "İnce, uzun, doğru yol, birçok noktanın birbirine bitişerek sıralanmasından meydana gelen çizgi, çizgiye benzeyen şeyler ve yazı" anlamlarına gelen hat; İslam kültüründe "yazı" ve "güzel yazı" (hüsn-i hat, hüsnü'l hat, el-hattu'l hasen) manalarında kullanılmıştır.[^1] Hat sanatkarına verilen isim olan "hattat" tahminen 4. - 5. yüzyıldan sonra kullanılmaya başlanmıştır.[^2] İlk hattat [Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali), hat sanatını kullanarak Kur'an-ı Kerim'in güzel biçimde yazılmasını sağlamıştır.[^3]

## Hat türleri

[Hat sanatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsn-i_hat)nın doğduğu dönemde ortaya çıkan başlıca yazı çeşitlerin Makîlı ve Kûfi'dir. Bu yazıların köşelenmesi ve yuvarlanıp yumuşatılması halinde ortaya çıkmış diğer yazı çeşitleri [Muhakkak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhakkak), [Nesih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nesih), [Rika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rika), Reyhânî, [Sülüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCl%C3%BCs) ve Tevkî gibi çeşitlerdir. Bunların geneline Aklam-ı Sitte denir. bunlar dışında Tâlik, Tomar, Divâni, Sümbüli, İcaze ve Gubarî gibi hat çeşitleri de vardır. Bölgelere göre hatlar [Mağribî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C4%9Frib%C3%AE) (Kayrevânî, Endülüsî, Fâsî, [Mağribî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C4%9Frib%C3%AE), Sudanî), Tâlik (Tâlik, [Nestâlik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nest%C3%A2lik), [Divanî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan%C3%AE), Şîkeste, Divanî Celî) ve Uzakdoğu (Sinî, Cavî) olarak da adlandırılabilecek çeşitleri vardır.

## Dış bağlantılar

- [Kültür Bakanlığı](http://www.kultur.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFF0239EEA0FCDF038BF83D97ED1ADEFC2E)
- [İslam Hat Sanatı Örnekleri](https://web.archive.org/web/20110824113524/http://www.lalehatsanati.com/)
- [Library of Congress'deki Hat Koleksyonu](http://international.loc.gov/intldl/apochtml/apochome.html)
- [Ottoman Calligraphers and Their Works](http://international.loc.gov/intldl/apochtml/apocottoman.html)

[^1]: Subhu'l-aşâ fî sınâ'atü'l-inşâ : el-Cüz'ü'l-evvel / Ebü'l-Abbâs Ahmed b. Alî el-Kalkaşendî, s. 20-21. <https://kutuphane.ttk.gov.tr/details?id=544427&materialType=KT&query=el-Kalka%C5%9Fend%C3%AE%2C+Eb%C3%BC%27l-Abb%C3%A2s+Ahmed+b.+Al%C3%AE.>
[^2]: Tuhfe-i Hattatin, s. 309.
[^3]: Kalem Güzeli - www.kalemguzeli.org - Türk Hat Sanatı - Hz. Ali (r.a). 14 Temmuz 2022. <http://www.kalemguzeli.org/index.php?go=main&KNO=47>