Hüseyin Nâzım Paşa

Hüseyin Nâzım Paşa (1854, İstanbul - 1927, İstanbul), Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde valilik mevkilerinde bulunmuş, ayrıca yazarlık ve gazetecilik yönü de bulunan Gürcü asıllı Osmanlı devlet adamıdır.

İttihat, Tercüman-ı Hakikat ve Takvîm-i Vekâyi gazetelerinde uzun süre edebî makaleler yazdı. Beyoğlu Mutasarrıflığı, Zaptiye Nezâreti ve çeşitli illerde valilik yaptı.

Hayatı

1854 yılında İstanbul'da doğdu. Batumlu Gürcü hanedanından olan babası Tahsin Efendi,^{[1]Murat Kasap. Hüseyin Nâzım Paşa. Gdd, 8 Eylül 2008.} Harbiye Nezâreti nüfus kalemi kâtiplerinden idi.^{[2]AKTAŞ, OĞUZ, KÜÇÜK. HÜSEYİN NÂZIM PAŞA'NIN HAYATI. 1993.}

Beyazıt Rüştiyesi'nde okuyup Beyazıt Camii'nde dersler görmüştür.^{[1]Murat Kasap. Hüseyin Nâzım Paşa. Gdd, 8 Eylül 2008.[2]AKTAŞ, OĞUZ, KÜÇÜK. HÜSEYİN NÂZIM PAŞA'NIN HAYATI. 1993.} Babasının sürgünü dolayısıyla Kıbrıs'ta bulundu,^{[1]Murat Kasap. Hüseyin Nâzım Paşa. Gdd, 8 Eylül 2008.} burada Farsça öğrendi. İstanbul'a dönüşünde Mahrec-i aklâm'da Fransızca, cebir, geometri, felsefe, tarih ve coğrafya okudu.^{[2]AKTAŞ, OĞUZ, KÜÇÜK. HÜSEYİN NÂZIM PAŞA'NIN HAYATI. 1993.}

1872'de 19 yaşında Tahrîrât-ı Ecnebiye Odası'na girdi.^{[2]AKTAŞ, OĞUZ, KÜÇÜK. HÜSEYİN NÂZIM PAŞA'NIN HAYATI. 1993.} Bir yıl sonra Paris'e hukuk eğitimi için gönderildi. Avrupa'daki öğrencilerin ülkeye çağrılmasıyla İstanbul'a geri döndü.^{[1]Murat Kasap. Hüseyin Nâzım Paşa. Gdd, 8 Eylül 2008.} ve Nafia Nezareti Tercüme Odası'na memur oldu. Bir süre sonra gazetecilik yapmak için bu görevinden istifa etti.^{[1]Murat Kasap. Hüseyin Nâzım Paşa. Gdd, 8 Eylül 2008.}

1877'de Galata Rüştiyesi Türkçe öğretmenliğine, daha sonra Hilâl-i Ahmer Cemiyeti ve Komisyon-u Mahsûs kâtipliğine tayin edildi. 1889'un sonlarında Beyoğlu mutasarrıflığına, 1890 yılında Zaptiye Nazırlığı'na getirildi. 1894 yılında vezir rütbesi aldı Sağlık sebeplerinden dolayı 1896 yılında Zaptiye Nazırlığı'ndan alındı. Dört ay sonra Beyrut ve Suriye valiliklerine; 1906'da Cezâyir-i Bahr-ı Sefîd Valiliği vekâletine atandı. Bir süre sonra Aydın ve Edirne valiliklerine tayin edildi. Murassa Osmânî ve Mecîdî nişanları, gümüş ve altın imtiyaz, altın liyakat ve hicaz demiryolları madalyalarına layık görüldü.^{[1]Murat Kasap. Hüseyin Nâzım Paşa. Gdd, 8 Eylül 2008.}

İstanbul'da ölen paşa, Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.^{[2]AKTAŞ, OĞUZ, KÜÇÜK. HÜSEYİN NÂZIM PAŞA'NIN HAYATI. 1993.}

Edebî hayatı

Hüseyin Nâzım Paşa, devlet adamlığının yanı sıra bir şair, yazar ve tercümandı. İttihad, Tercüman-ı Hakikat ve Takvîm-i Vekâyi adlı gazetelerde uzun süre yazarlık yaptı, Hülasa-i Efkâr adlı bir gazete çıkardı.^{[1]Murat Kasap. Hüseyin Nâzım Paşa. Gdd, 8 Eylül 2008.} Engizisyon Esrarı ve Endülüs isimli iki tarihi, Aleksaviç, Sohum ve Hicret isimli üç tiyatro eserleri vardır.^{[2]AKTAŞ, OĞUZ, KÜÇÜK. HÜSEYİN NÂZIM PAŞA'NIN HAYATI. 1993.}

Eserleri

• Hüseyin Nazim Paşa, Hatıralarım. Ermeni Olaylarının İçyüzü. Istanbul: Selis Kitaplar 2003. ISBN 9758724223 (İlk olarak 1931 senesinde Yeni Gün gazetesinde tefrika edilmiştir)