Hüseyin Hüsnü Efendi (1844 doğumlu)

Hüseyin Hüsnü Efendi (8 Ocak 1844, Halep - 1907/1908, İskenderun), Osmanlı devlet adamıdır.

Hayatı

Halep'te çocukluk yıllarından itibaren Arapça, Farsça ve Türkçe öğrenmiştir. Terra Sancta Manastırı'nın okulunda İtalyanca, Fransızca, coğrafya, tarih ve mantık dersleri almıştır. 1858’de 15 yaşındayken Zabtiyye Nezareti soruşturma bürosunda ilk görevine atanmıştır. 1871'de Birecik'e kaymakam olarak atanmıştır. 1873 başında Antakya valisi olmuştur. 1876-1877 yıllarında Urfa, İskenderun, Antakya ve Belen'deki şikâyet ve isyanları soruşturmakla görevlendirilmiştir. 1877-1878'de Meclis-i Mebûsan'a Halep Vilayeti mebûsu olarak seçilmiştir. 5-6 ay kadar bu görevde kaldıktan sonra dönmüş ve 1878’de Antep kaymakam vekilliğine atanmıştır. Sonrasında Antakya, İskenderun, Zeytun ve Elbistan'da kaymakam olarak görev yapmıştır. 1892-1893’te memurları atayan özel komisyon tarafından yapılan şikâyet nedeniyle görevinden azledilmiş ise de 1894'te kaymakam olarak Hayfa'ya atanmıştır. Fakat yetkililere hakaret ettiği ve halkın devletten nefret etmesine neden olduğu iddiasıyla Beyrut valisi tarafından bu görevinden de azledilmiştir. Hayfa'daki görev süresi boyunca kendi çabaları ile iki okul kurmuştur.^{[1]1877 Meclis-i Âyan ve Meclis-i Mebusan Meclis-i Mebusan Albümü. TBMM Basımevi, Nisan 2023, s. 78-79.}

İskenderun ve Hayfa kaymakamlığı sırasında bu şehirlerde su ve tarım potansiyeli ile ilgili istatistik çalışmaları yaptırmış ve bu çalışmalar padişaha sunulmuştur. Halep vilayeti İstinaf Mahkemesi müdde-i umumiliği görevinde bulunmuştur. Halep'te masraflarını kendisinin karşıladığı köprüler ve yetimhaneler inşa ettirmiştir. Halep, İskenderun ve Antep arasındaki yol ağı gibi çeşitli projelerindeki başarılarından bahsedilen Hüsnü Bey’e Kâmil Paşa, tarafından kamu çalışmalarına kişisel ilgisi ve katılımı için yazılı olarak teşekkür etmiştir. İskenderun'daki arazisinde yeni tarım yöntemlerinin uygulanması konusunda araştırmalar yaptırmıştır. İyi bir kitap koleksiyoncusu olan Hüsnü Bey’in geniş bir kütüphanesi vardı. Kendisi de yazılarını Arapça ve Türkçe yazardı. İslam öncesi dönem de dahil olmak üzere erken Arap tarihi üzerine elyazması Arapça bir kitap yazmıştır. Ayrıca Türkçe olarak basılmış eserleri bulunmaktadır; bunlardan biri Mersin'de İki Düğün başlığını taşıyan ve savurganlık alışkanlıklarını eleştirdiği, sade bir yaşam tarzı çağrısında bulunduğu metindir. Ayrıca Filistin'deki ilk Siyonist faaliyetler hakkında bir rapor hazırlayarak padişaha arzetmiştir.^{[1]1877 Meclis-i Âyan ve Meclis-i Mebusan Meclis-i Mebusan Albümü. TBMM Basımevi, Nisan 2023, s. 78-79.}