# Hîz oğlanı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%AEz_o%C4%9Flan%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hîz oğlanı, https://tr.wikipedia.org/wiki/H%C3%AEz_o%C4%9Flan%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Hîz oğlanı**, **hîz oğlan** veya kısaca **hîz**; [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda [seks işçisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seks_i%C5%9F%C3%A7isi) erkek.[^1][^2] Hîz oğlanlarının oluşturduğu esnaf grubuna **hîzan** denirdi. Hîz oğlanlarının bir kısmı mesleklerini [hamam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamam)larda icra ettikleri için, zamanla **hamam oğlanı** kavramı da aynı anlamda kullanılmaya başlandı.[^3] Hîz oğlanı kavramı, modern Türkçedeki "[ibne](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bne)" sözcüğüne benzer şekilde, [alay veya küçümseme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nefret_s%C3%B6ylemi) amaçlı da kullanılıyordu.[^4]

Hîz oğlanlarından [*Dellaknâme-i Dilgüşâ*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dellakn%C3%A2me-i_Dilg%C3%BC%C5%9F%C3%A2) adlı 17. yüzyıla ait bir [el yazması](https://turkipedia.org/tr/wiki/El_yazmas%C4%B1)nda bahsedilir. "Gönüller açan [tellak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tellak)lar kitabı" anlamına gelen ve İstanbul'da hamamlardan sorumlu en yüksek otorite olan '[hamamcılar kethüdası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamamc%C4%B1lar_keth%C3%BCdas%C4%B1)' [Derviş İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dervi%C5%9F_%C4%B0smail) tarafından yazılan eserde, İstanbul'un toplam 408 hamamında çalışan 2.321 tellaktan ve hîz oğlanı olarak çalışan on bir tellaktan bahsedilir.[^5]

## Ayrıca bakınız

- [Osmanlı İmparatorluğu'nda eşcinsellik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nda_e%C5%9Fcinsellik)

[^1]: Duman, Musa. Oğlan Kelimesi ve Gençlik Kavramı Üzerine. Türkiyat Mecmuası. F. 8. sf. 120.
[^2]: Ona hamam oğlanı değil, hiz oğlanı denir Murat Bardakçı. Hürriyet. 14 Ocak 2004. <http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=195718>
[^3]: Ona hamam oğlanı değil, hiz oğlanı denir Murat Bardakçı. Hürriyet. 14 Ocak 2004. <http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=195718>
[^4]: Koçu, Reşat Ekrem. Dağ Padişahları: Tarihimizdeki Büyük Şekaavet ve İsyanlar sf 103. <http://books.google.co.uk/books?ei=8ipNVJTuMKPY7Abm4oAg&id=fDVCAQAAIAAJ&dq=%22h%C3%AEz+o%C4%9Flan%C4%B1%22&focus=searchwithinvolume&q=%22h%C3%AEz%22>
[^5]: Ona hamam oğlanı değil, hiz oğlanı denir Murat Bardakçı. Hürriyet. 14 Ocak 2004. <http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=195718>
