# Hâr-ı Bülbül (sembol)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2r-%C4%B1_B%C3%BClb%C3%BCl_(sembol)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hâr-ı Bülbül (sembol), https://tr.wikipedia.org/wiki/H%C3%A2r-%C4%B1_B%C3%BClb%C3%BCl_%28sembol%29 (CC-BY-SA-4.0)

![2020 Dağlık Karabağ Savaşın'da şehit olanların hatırasının sembolü olan Hâr-ı Bülbül](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5c/Khari-bulbul_Barnstar.png)
*2020 Dağlık Karabağ Savaşın'da şehit olanların hatırasının sembolü olan Hâr-ı Bülbül (Sura Shukurlu, CC-BY-SA-4.0)*

**Hâr-ı Bülbül (sembol)** - Hâr-ı Bülbül çiçeği şeklinde bir sembol. Azerbaycan'da [2020 Dağlık Karabağ Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Da%C4%9Fl%C4%B1k_Karaba%C4%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda ölen askerlerin anısının sembolü olarak kabul edilmektedir.[^1]

## Tarihi

Azerbaycan'da, Hâr-ı Bülbül adı verilen bitkinin bilimsel adı [*Ophrys caucasica*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ophrys_caucasica) veya [*Ophrys mammosa*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ophrys_mammosa)***dır. Muhtemelen ***[***Azerbaycan'da***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)*** her türlü ofris bitkisi bu isimle anılmaktadır. ***[***Şuşa***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eu%C5%9Fa)*** ve çevresinde yaygın olduğundan,***[^2]*** daha çok ***[***Karabağ***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaba%C4%9F)*** ile ifade edilmektedir.***

[Karabağ savaşının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Da%C4%9Fl%C4%B1k_Karaba%C4%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) başlangıcından bu yana, Har-ı Bülbül Azerbaycan halkının mücadelesinin sembolü haline geldi. Karabağ'ın işgalinden sonra, Har-ı Bülbül hasret ve ayrılık sembolü olmuştur.[^3]

Hâr-ı Bülbülden eski Türk mitlerinde de yaygın olarak bahsedilmektedir. Hüzünlü bülbül, eski Türk mitolojisinde savaşta ağır şekilde yaralanan bir askerin son umudu olarak biliniyordu. Eski Türk efsanesinde Hâr-ı Bülbülden bahsedilmiştir. Efsanede Hâr-ı Bülbül Oğuz Han'ın alplerinden (şehit savaşçısı) birinin son nefesinde göğsünde taşıdığı bülbülün kanlı gömleğinden yırtıp, sevgilisi Aybüke'ye gönderdiği mektupla sembolize edilir.[^4]

[Kırgız](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar) yazar Erlan Jurabekov'un "Jarhi Bülbül" hikâyesinde eski Türk mitolojisine geniş yer veriyor.[^5]

Azerbaycan edebiyatında ise Kacar şahlarının sarayında hayatının sonuna kadar yaşamaya mecbur olan Karabağ Hanı\`nın kızı Şuşa\`lı [Ağabeyim Ağa Cevanşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fabeyim_A%C4%9Fa_Cevan%C5%9Fir) aşağıdaki dörtlüyü yazmıştır.[^6]

"Vatan bağı" al-elvandır, Yok üstündü Hâr-ı Bülbül. Neden her yerin elvandır, Köksün altı sarı, bülbül.

## Sembole dönüşme

27 Eylül - 10 Kasım [2020](https://turkipedia.org/tr/wiki/2020) tarihleri arasında süren [2020 Dağlık Karabağ Savaşın'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Da%C4%9Fl%C4%B1k_Karaba%C4%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) şehit olanların anısına, Hâr-ı Bülbül'ün simgesi sosyal medyada çokça paylaşıldı. Hâr-ı Bülbül rozeti savaş sembolü haline geldi.

## Ayrıca bakınız

- [Dağlık Karabağ Savaşı (2020)](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Da%C4%9Fl%C4%B1k_Karaba%C4%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)
- [Zafer bayrağı (Azerbaycan)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zafer_Bayra%C4%9F%C4%B1_%28Azerbaycan%29)

## Dış bağlantılar

- [Şuşa'nın sembolü Harı Bülbül için yazılmış Azerbaycan şarkısı Kaynak: Şuşa'nın sembolü Harı Bülbül için yazılmış Azerbaycan şarkısı ](https://www.siyasetcafe.com/susanin-sembolu-hari-bulbul-icin-yazilmis-azerbaycan-sarkisi-4635v.htm)
- [Hâr-ı Bülbül çiçeği nedir? Sadece Şuşa'da yetişiyor!](https://www.hurriyet.com.tr/gundem/har-i-bulbul-cicegi-nedir-sadece-susada-yetisiyor-41657341)
- [Harı Bülbül - Sembolü](https://www.youtube.com/watch?v=RZwTK2wzRw4&feature=emb_logo)

[^1]: Səsin gəlir, XARI BÜLBÜL ! – “Ordumuzun zəfər simvoludur”. <https://sherg.az/x%C9%99b%C9%99r/146734>
[^2]: Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
[^3]: Səsin gəlir, XARI BÜLBÜL ! – “Ordumuzun zəfər simvoludur”. <https://sherg.az/x%C9%99b%C9%99r/146734>
[^4]: Əfsanədən Zəfərə - Xarı bülbül Qələbə simvoluna necə çevrildi. <https://modern.az/az/news/268608/efsaneden-zefere-xari-bulbul-qelebe-simvoluna-nece-cevrildi>
[^5]: Əfsanədən Zəfərə - Xarı bülbül Qələbə simvoluna necə çevrildi. <https://modern.az/az/news/268608/efsaneden-zefere-xari-bulbul-qelebe-simvoluna-nece-cevrildi>
[^6]: "Azərbaycan qadın şairləri antologiyası", Bakı: "Avrasiya press", 2005. səh.28-29.
