Hâr-ı Bülbül (sembol)

Hâr-ı Bülbül (sembol) - Hâr-ı Bülbül çiçeği şeklinde bir sembol. Azerbaycan'da 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'nda ölen askerlerin anısının sembolü olarak kabul edilmektedir.^{[1]Səsin gəlir, XARI BÜLBÜL ! – “Ordumuzun zəfər simvoludur”.}

Tarihi

Azerbaycan'da, Hâr-ı Bülbül adı verilen bitkinin bilimsel adı Ophrys caucasica veya Ophrys mammosadır. Muhtemelen Azerbaycan'da her türlü ofris bitkisi bu isimle anılmaktadır. Şuşa ve çevresinde yaygın olduğundan,^{[2]Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013} daha çok Karabağ ile ifade edilmektedir.

Karabağ savaşının başlangıcından bu yana, Har-ı Bülbül Azerbaycan halkının mücadelesinin sembolü haline geldi. Karabağ'ın işgalinden sonra, Har-ı Bülbül hasret ve ayrılık sembolü olmuştur.^{[1]Səsin gəlir, XARI BÜLBÜL ! – “Ordumuzun zəfər simvoludur”.}

Hâr-ı Bülbülden eski Türk mitlerinde de yaygın olarak bahsedilmektedir. Hüzünlü bülbül, eski Türk mitolojisinde savaşta ağır şekilde yaralanan bir askerin son umudu olarak biliniyordu. Eski Türk efsanesinde Hâr-ı Bülbülden bahsedilmiştir. Efsanede Hâr-ı Bülbül Oğuz Han'ın alplerinden (şehit savaşçısı) birinin son nefesinde göğsünde taşıdığı bülbülün kanlı gömleğinden yırtıp, sevgilisi Aybüke'ye gönderdiği mektupla sembolize edilir.^{[3]Əfsanədən Zəfərə - Xarı bülbül Qələbə simvoluna necə çevrildi.}

Kırgız yazar Erlan Jurabekov'un "Jarhi Bülbül" hikâyesinde eski Türk mitolojisine geniş yer veriyor.^{[3]Əfsanədən Zəfərə - Xarı bülbül Qələbə simvoluna necə çevrildi.}

Azerbaycan edebiyatında ise Kacar şahlarının sarayında hayatının sonuna kadar yaşamaya mecbur olan Karabağ Hanı`nın kızı Şuşa`lı Ağabeyim Ağa Cevanşir aşağıdaki dörtlüyü yazmıştır.^{[4]"Azərbaycan qadın şairləri antologiyası", Bakı: "Avrasiya press", 2005. səh.28-29.}

"Vatan bağı" al-elvandır, Yok üstündü Hâr-ı Bülbül. Neden her yerin elvandır, Köksün altı sarı, bülbül.

Sembole dönüşme

27 Eylül - 10 Kasım 2020 tarihleri arasında süren 2020 Dağlık Karabağ Savaşın'da şehit olanların anısına, Hâr-ı Bülbül'ün simgesi sosyal medyada çokça paylaşıldı. Hâr-ı Bülbül rozeti savaş sembolü haline geldi.

Ayrıca bakınız

• Dağlık Karabağ Savaşı (2020)

• Zafer bayrağı (Azerbaycan)

Dış bağlantılar

• Şuşa'nın sembolü Harı Bülbül için yazılmış Azerbaycan şarkısı Kaynak: Şuşa'nın sembolü Harı Bülbül için yazılmış Azerbaycan şarkısı

• Hâr-ı Bülbül çiçeği nedir? Sadece Şuşa'da yetişiyor!

• Harı Bülbül - Sembolü