# Hâfız Osman

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2f%C4%B1z_Osman
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hâfız Osman, https://tr.wikipedia.org/wiki/H%C3%A2f%C4%B1z_Osman (CC-BY-SA-4.0)

*Adaşı ve sonra gelen *[*Kayışzade Hafız Osman*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kay%C4%B1%C5%9Fzade_Haf%C4%B1z_Osman)* ile karıştırılmamalıdır.*

![Hafız Osman tarafından yazılan bir Hilye-i Şerif](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1c/Hilye-i_serif_2.jpg)
*Hafız Osman tarafından yazılan bir Hilye-i Şerif (Hafız Osman, public-domain)*

**Hâfız Osman** (d. 1642, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - ö. 1698) ya da **Büyük Hâfız Osman Efendi**, [Hilye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hilye)leri ile tanınan [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [hattat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hattat)ı.

## Tarihçe

[Derviş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dervi%C5%9F) ve [İslam hat sanatcısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsn-i_hat) olan Hâfız Osman [II. Ahmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Ahmed), [II. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mustafa) ve [III. Ahmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed) sultanlara hocalık yaptı. Sultan [II. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mustafa) hattatın mürekkebini bile tutardı.

Hâfız Osman [Hilye-i Şerif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hilye)i oluşturmakla bilinir. Hâfız Osman uzun zamandır yaygın olan yazıları resmi bir tasarım halinde toparlayarak, bu sanatın standartını oluşturmuştur. Hilyeler duvar dekorasyonu veya yüzey süsü olarak, diğer dinlerin geleneğindeki figür resimleri fonksiyonunu görür oldu. Somut ve cazip sanatıyla [Peygamber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed)in görünümünü tasvir edip, İslam dini kurallarına uyarak Peygamberin figuratif resmini çizmeyerek, görünümünü izleyicinin hayaline bıraktı.[^1]

Ayrıca Hâfız Osman, [Şeyh Hamdullah](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Hamdullah)'ın geleneğini canlandırmakla bilinir. Özellikle birkaç kullanılmazlığa düşen tarzları tekrar ortaya çıkarmıştır.[^2] Günümüze kadar yetişen çalışmalarından [Topkapı Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1) Kütüphanesindeki [Kuran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%27an) nüshaları ve Nasser D. Khalili koleksiyonudur.[^3] Zamanında en çok talep gören Kuran nüshaları onun yazdıkları olmuştur.[^4]

## Ayrıca bakınız

- [Kayışzade Hafız Osman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kay%C4%B1%C5%9Fzade_Haf%C4%B1z_Osman)

[^1]: F. E. Peters. Jesus and Muhammad: Parallel Tracks, Parallel Lives. Oxford University Press, 10 Kasım 2010, s. 160-161. <http://books.google.com/books?id=olEi-1LZYYQC&pg=PA160>
[^2]: Hattat Hafız Osman Efendi (1642-1698). <http://www.ktsv.com.tr/25-hattat-hafiz-osman-efendi-1642-1698>
[^3]: Hafiz Osman (1642-1698 A.D.). <http://calligraphyqalam.com/people/hafiz-osman.html>
[^4]: Lyons, Martyn. Books: A Living History. Los Angeles: J. Paul Getty Museum, 2011. p.48