# Grigoris Balakyan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Grigoris_Balakyan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Grigoris Balakyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Grigoris_Balakyan (CC-BY-SA-4.0)

**Grigoris Balakyan** (Գրիգորիս Պալաքեան *Krikoris Balakian*, 1875 - 8 Ekim 1934), [Ermeni Apostolik Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Apostolik_Kilisesi)'nin piskoposuydu, ayrıca [Ermeni Kırımı olduğu iddia edilen hadiseden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)

sağ kurtulan ve anı yazarıydı.

## Hayatı

Grigoris Balakyan, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nde [Tokat'ta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat_%28%C5%9Fehir%29) doğdu ve Erzurum'da [Sanasaryan Koleji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sanasaryan_Koleji)'nden mezun oldu. İki yıl Almanya'da mimarlık okudu ve inşaat mühendisliği diploması aldı. Manastır adı Grigoris Balakyan olan bekar bir rahip oldu. [24 Nisan 1915'te](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1) tutuklanıp sınır dışı edilen [Konstantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'in önde gelen 250 Ermeni'nin arasındaydı.

Bir grup Ayaş'a sürüldü. Balakyan, başkentten sürgün edilen diğer 190 kişiyle birlikte Ankara'nın kuzeydoğusundaki [Çankırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1)'ya sürüldü. Sürülenlerden sadece 16 kişi hayatta kalacaktı. Çankırı'dan sürgün edilen 48 kişiyle Suriye çölünde [Deyrizor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deyrizor) [istikametine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deyrizor_Kamplar%C4%B1) yürüdü. Yolda, polis komutanı Şükrü Bey'in güvenini kazanan Balakyan, [İslahiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slahiye)'ye doğru kaçmayı başardı. Bağdat demiryolunda, Türk asker kaçaklarının Ermeni mültecilerle birlikte zorla çalıştırıldığı bir grup işçiye katıldı. Balakyan, Bağdat demiryolundaki başka bir şantiyeye kaçtı. Alman mühendislerden yardım aldı ve sonunda bir demiryolu işçisi ve ardından bir Alman subayı kılığına girerek - Herr Bernstein - sahte ismiyle [Kostantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'den [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris)'e kaçmayı başardı.

1921'de [Talat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa)'nın katili [Soğomon Tehliryan](https://turkipedia.org/tr/wiki/So%C4%9Fomon_Tehliryan)'ın [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)'deki duruşmasına katılan Balakyan, [Johannes Lepsius](https://turkipedia.org/tr/wiki/Johannes_Lepsius) ile birlikte sanık adına tanıklık yaptı. Soğomon Tehliryan beraat etti.

Balakyan, [Manchester](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manchester), [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra) piskoposu ve sonunda [Marsilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marsilya) piskoposu oldu. Onun rehberliğinde Marsilya ve [Nice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nice)'de (St. Mary, 1928) iki kilise, bir dizi şapel ve okul inşa edildi. Marsilya'da öldü.

## Yazar olarak Balakyan

Balakyan, edebiyat eleştirmenleri Anna Balakyan'ın ([New York Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/New_York_%C3%9Cniversitesi) Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü'ne başkanlık eden sembolizm ve gerçeküstücülük uzmanı) ve Nona Balakyan'ın (New York Times Sunday Book Review'da editör ve National Book Critics'in kurucusu) büyük amcasıdır ve [Ermeni-Amerikalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_as%C4%B1ll%C4%B1_Amerikal%C4%B1lar) yazar ve 2016 Pulitzer Şiir Ödülü sahibi Peter Balakyan büyük torunudur.[^1]

## Ayrıca bakınız

- [1915'te Osmanlı başkentinden tehcir edilen Ermeni ileri gelenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/24_Nisan_1915%27te_Ermeni_ayd%C4%B1nlar%C4%B1n_s%C3%BCrg%C3%BCn%C3%BC)

[^1]: Peter Balakian, Black Dog of Fate (BasicBooks, 1997), family tree on two unnumbered pages (several pages before page 1)