# Grigori Gurkin > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Grigori_Gurkin > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Grigori Gurkin, https://tr.wikipedia.org/wiki/Grigori_Gurkin (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/27/Han_Altay_-_Choros-Gurkin.jpg) * (Гуркин (1870 — 1937, реабилитирован в 1956), public-domain)* - **Dogumyeri:** Dağlı Altay - **Alanı:** Resim, Etnografya, Türkoloji - **Sanategitimi:** Arkeolog, Müzeci, Ressam - **Ünlüyapıtları:** Han Altay **Grigori Gurkin** (**Григорий Иванович Гуркин**; [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) ön adı ile **Çoros Gurkin**), (d. 12 Ocak 1870 - ö. 11 Ekim 1937), Rus [Türkolog](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkoloji), etnograf ve ressam. Sadece [Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay) Türklerinin değil [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)’daki bütün [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) boylarının çok iyi tanıdıkları ve hatta efsaneleştirdikleri bir önderidir. Onu dünyaya tanıtan ressamlığı olsa da Çoros Gurkin aynı zamanda bir [Türkolog](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkoloji) ve etnograftır. Günümüz [Sibirya Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya_T%C3%BCrk_dilleri) için Gurkin’in başka bir önemli yönü de bağımsızlık kahramanı olmasıdır. ## Biyografi [Gurkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grigori_Gurkin) 1870’te [Gorno-Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gorno-Altay)’da [Biysk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Biysk)te[^1] [Ulalu Curt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulala)[^2]’a bağlı [Caş Tura](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ca%C5%9F_Tura)’da doğmuştur. Misyonerlerin [Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay)’da açtığı okulu bitirmiştir. 1897’de [Petersburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petersburg)’daki resim akademisine gitmek için çalışsa da geç kaldığı için kabul edilmemiştir. O Ulala ve [Biysk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Biysk) yerleşimlerinde çalıştı.[^3] Ressam [İvan Şişkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0van_%C5%9Ei%C5%9Fkin) ile tanışan [Gurkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grigori_Gurkin) 8 ay kadar onunla birlikte kalmış ve ondan ders almıştır. 1899’da [Petersburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petersburg) Resim Akademisine sınavsız alınmıştır.[^4] ## Eserleri ![G. İ. Gurkin, «Kurban Gecesi ritüeli» («Kamlanır (Şamanlanır)») (1897)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bd/%D0%9A%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%93%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B0.jpg) *G. İ. Gurkin, «Kurban Gecesi ritüeli» («Kamlanır (Şamanlanır)») (1897) (Гуркин (1870 — 1937, реабилитирован в 1956). Original uploader was Sokolwlad at ru.wikipedia, public-domain)* 4 yıllık eğitimini tamamlayan Gurkin, daha sonraları [Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay) Masallarını derlemeye başlar. 1926 yılında Rus şair G.Vyatkin ile birlikte [Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay) Masallarını yayımlar. (G.Vyatkin, Ç. Gurkin, Altayskiye Skazki, Novosibirsk 1926) 4000’e yakın eseri bulunan [Gurkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grigori_Gurkin)’in en önemli eseri ise “[Han Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Han_Altay)” adlı tablosudur. 1907’de yaptığı bu resim yüzünden 1937’de “[Pantürkist](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk) ressam” olarak suçlanır ve öldürülür. 1917 devriminden sonra [Gurkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grigori_Gurkin) ve [Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay)lı aydınlar [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar)a karşı çalışmalara girerler. [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)’daki bütün Türk boylarını içine alacak “[Karakorum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakurum)” adında bağımsız bir devlet kurmaya niyet ederler. Hatta bu amaçla küçük bir ordu oluştururlar. Bu girişimin devamı gelmeyince [Gurkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grigori_Gurkin) 1919 yılında önce [Moğolistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Folistan)’a daha sonra ise 1921 yılında onu bağırlarına basacak olan [Tuva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva)lıların arasına gider. [Gurkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grigori_Gurkin)’in [Sibirya Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya_T%C3%BCrk_dilleri) için düşündüğü devletin içinde [Tuvalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_Cumhuriyeti) da bulunmaktaydı. 1940 lara kadar devam eden “[Pantürkist](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk)” hareketin ilk yolbaşçılarından olan Gurkin bu gün sadece [Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay)lılar tarafından değil [Tuva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva)lılar tarafından da bu yüzden sevilmektedir. ## Anısına yapılanlar - 5 Temmuz 2006 tarihinde. в рамках празднования вхождения Горного Алтая в состав России в центре [Горно-Алтайск](https://turkipedia.org/tr/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%BE-%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BA)а был открыт памятник Г. И. Гуркину работы художника В. Чукуева. - 3 Şubat 2010 г. в Национальном театре имени П. Кучияка в Горно-Алтайске состоялась премьера спектакля посвящённого Г. И. Гуркину. - 1995yılı Ocak ayında Altay Cumhuriyeti caddelerinden birine onun adı verildi. - Картины Г. И. Гуркина экспонируются в Национальном музее имени А. В. Анохина. - В селе Анос [Чемальского района](https://turkipedia.org/tr/wiki/%D0%A7%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD), где располагалась мастерская и дом художника, в котором он жил с семьёй 12 января 2006 г. был открыт музей. - В [Республике Алтай](https://turkipedia.org/tr/wiki/%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9) в [1992 год](https://turkipedia.org/tr/wiki/1992_%D0%B3%D0%BE%D0%B4)у учреждена ежегодная общественная республиканская премия имени Григория Ивановича Чорос-Гуркина, которая вручается ежегодно в день рождения художника лучшим людям творческого труда.[^5] Первым лауреатом республиканской премии Г. И. Гуркина в 1992 году стал график и живописец, член Союза художников России (с 1971 г.), заслуженный художник РСФСР (с 1982 г.), народный художник Республики Алтай (с 2004 г.), лауреат премии имени Ленинского комсомола Алтая (с 1960 г.) И. И. Ортонулов. [Вестник Горно-Алтайска. 2013. 27 марта. № 13 (543). С. 9](https://web.archive.org/web/20141017073652/http://www.gornoaltaysk.ru/smi/arkhiv-gazety-vestnik-altaya-2012-god/1233-okonchatelno-i-bespovorotno.html). ## Literatür - Эдоков В. Возвращение мастера. Gorno-Altaysk, 1992. - Возвращение. Сборник статей. Gorno-Altaysk, 1991. ## Dış bağlantılar - [Çoros-Gurkin'in biyografisi](http://altai-photo.ru/stuff/1/obshhij_razdel/choros_gurkin_biografija_mastera/25-1-0-24) - [Kişisel foto albüm. Çoros-Gurkin](http://altai-photo.ru/publ/lichnyj_fotoalbom_choros_gurkina/1-1-0-61) - https://web.archive.org/web/20130321045753/http://www.altai-republic.ru/modules.php?op=modload&name=Sections&file=index&req=viewarticle&artid=30&page=1 - [G. İ. Çoros-Gurkin (1870–1937)](https://web.archive.org/web/20131203010711/http://www.altlib.ru/213) [^1]: Arşivlenmiş kopya. [^2]: Ulala yerleşimi tarihi hakkında http://www.gornoaltaysk.ru/sotsialnaya-zashchita/upravlenie-sotsialnoj-podderzhki-naseleniya/napravleniya-deyatelnosti/2-news/1576-ulala-ojrot-tura-gorno-altajsk.html [^3]: Томск художественный. Начало XX века. Раско, 2002, s. 16. [^4]: Цыбенко, Ольга. Тайна Горного Алтая в картинах художника Григория Чорос-Гуркина. НООГЕН. [^5]: РИА Новости. 12. 01.2012.