# Gottlob Heinrich Curt von Tottleben

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Gottlob_Heinrich_Curt_von_Tottleben
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Gottlob Heinrich Curt von Tottleben, https://tr.wikipedia.org/wiki/Gottlob_Heinrich_Curt_von_Tottleben (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6e/Gotlob-Kurt-Henrikh_Tottleben.jpg)
* (Гравюра Ивана Ивановича Матюшина, public-domain)*

- **Bağlılığı:** Rus İmparatorluğu
- **Hizmet yılları:** 1759-1773
- **Savaşları:** Yedi Yıl Savaşları; Kunersdorf Muharebesi; 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı; Şorapani Kuşatması; Atskuri Kuşatması; Poti Kuşatması
- **Doğum tarihi:** 21 Aralık 1715
- **Doğum yeri:** Tottleben

**Gottlob Curt Heinrich Graf von Tottleben, Herr auf Tottleben, Zeippau und Hausdorf im Saganschen** (ya da *Tottleben*, *Todtleben* *Todleben*; Готлиб-Генрих Тотлебен) (21 Aralık 1715 - 20 Mart 1773) [Sakson](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saksonya_Elekt%C3%B6rl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) doğumlu bir [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'tur. [Yedi Yıl Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yedi_Y%C4%B1l_Sava%C5%9F%C4%B1) ve [1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda Rus seferi kuvvetinin komutanı olarak tanınan [general](https://turkipedia.org/tr/wiki/General).

## Kariyeri

[Tottleben](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tottleben), [Thüringen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Th%C3%BCringen)'de doğdu ve Polonya Kralı ve Saksonya Elektörü [III. August](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._August)'un sarayında görev yaptı. Yolsuzlukla suçlandıktan sonra Saksonya'dan kaçtı. Daha sonra [Saxe-Weissenfels](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saxe-Weissenfels), [Bavyera](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bavyera_Elekt%C3%B6rl%C3%BC%C4%9F%C3%BC), [Avusturya Veraset Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Veraset_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Hollanda Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Hollanda_Cumhuriyeti) ve [Prusya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) saraylarında bulundu. 1747'de Hollanda Cumhuriyeti'nin kağıt üzerinde var olan piyade alayının komutanı olarak görev yapmıştır.[^1]

Tottleben, Kont unvanı ile [Yedi Yıl Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yedi_Y%C4%B1l_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Rus hizmetine girdi. [Kunersdorf Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kunersdorf_Muharebesi)'nde kendini göstererek Generalliğe terfi etti. Totleben, 1760 yılında [Prusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya)'nın başkenti [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)'i kısa süreli işgali ile ün kazandı.[^2] Ancak [Büyük Frederick](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Friedrich_%28Prusya_kral%C4%B1%29)'in [Prusya ordusunun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya_Kraliyet_Ordusu) ilerleyişi onu geri çekilmek zorunda bıraktı. Haziran 1761'de ihanetle suçlandı ve [Pomeranya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pomeranya)'da tutuklandı. [St. Petersburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg)'a gönderildi, [dörde bölünmek suretiyle](https://turkipedia.org/tr/wiki/As%C4%B1larak%2C_s%C3%BCr%C3%BCklenerek_ve_d%C3%B6rt_par%C3%A7aya_b%C3%B6l%C3%BCnerek_idam) idama mahkûm edildi, ancak İmparatoriçe [Büyük Katerina](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Katerina) 1763'te onu affetti. Totleben tüm unvan ve nişanlarından mahrum bırakıldı ve [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)'ya sürgüne gönderildi.[^3]

## Gürcistan Seferi

1768 yılında [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) patlak verdiğinde, tekrar aktif hizmete çağrıldı, bu seferde [Transkafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_Kafkasya)'daydı. Kendisine, Osmanlı'nın elindeki Gürcü topraklarını fethetmeyi uman Gürcistan Kralı [II. Erekle](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Erekle) ile güçlerini birleştirmesi talimatı verildi. Ancak Totleben kısa süre sonra “cahil doğulular”[^4] olarak küçümsediği Gürcü kralı ve komutanlarıyla bir takım husumetleri hasebiyle Gürcü subayların birleşik ordudan çıkarılmasını talep etti. [Erekle](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Erekle) ile arasındaki ilişkiler Nisan 1770'te Rus-Gürcü ordusunun Gürcistan'daki Osmanlı kalesi [Ahıska](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1ska) üzerine yürüdüğünde daha da gerildi. Totleben, ani taarruz konusunda isteksizlik gösterdi ve kralı savaş alanında terk etti. Gürcüler ve Türkler arasında savaş sürerken, Totleben Tiflis'e yürüdü ve bir darbe düzenlemek için muhalif Gürcü soylulardan oluşan bir partiyle ittifak kurdu. Ancak [Erekle](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Erekle)'nin [Aspindza Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aspindza_Muharebesi)'nde Türklere karşı kazandığı zafer bu planı gerçekleştirilemez hale getirdi. Rus hükûmeti olayı araştırması için Yüzbaşı Yazıkov'u gönderdi, ancak Totleben çoktan [İmereti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mereti)'ye, batı Gürcistan'a geçmişti. Totleben, Türkleri [Şorapani](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eorapani) ve [Bağdati](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdati) kalelerinden çıkardı ve 6 Ağustos 1770'te [İmereti Kralı I. Solomon](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Solomon)'un başkenti [Kutaisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutaisi)'yi geri almasına yardım etti. Daha sonra [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'e doğru yürüyüşünde 25.000 Osmanlı askerini bozguna uğrattı ve [Poti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Poti) kalesini kuşattı. Totleben kendini bi anda Solomon ile Rus desteğini sağlamak isteyen [Mingrelia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mingrelia) ve [Guria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Guria) vasal prensleri arasındaki entrikaların merkezinde buldu. Poti kuşatması [başarısızlıkla sonuçlanınca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Poti_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281770-1771%29), Totleben'in Solomon ile ilişkileri hızla bozuldu.[^5] Totleben Ocak 1771'de Gürcistan'dan geri çağrıldı[^6] ve [Varşova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Var%C5%9Fova)'daki bir tümeni yönetmekle görevlendirildi ve kısa süre sonra burada öldü.

[^1]: F.L. Kersteman, "Den oorlog zwerver of het leven van den grave van Tottleven" , published by J.W. Karreman, Zaltbommel, 1761.
[^2]: The Russian Biographical Dictionary
[^3]: The Russian Biographical Dictionary
[^4]: Lang, sayfa 36.
[^5]: Potto (2006)
[^6]: Halefi Tümgeneral Sukhotin, Poti kuşatmasını sonuçsuz bir şekilde sürdürdü ve kaleye başarısız bir saldırı girişiminden sonra Tiflis'e çekildi. Rus seferi nihayet 1772 yılının başlarında Katerina tarafından geri çağrıldı ve geride birkaç firari çetesi bıraktı. Bunlardan biri, Yüzbaşı Semitryev'in komuta ettiği 300 kişilik bir gruptu ve geniş çaplı bir soygun ve yağmaya girişerek Hazar'e girdi ve buradan Volga'ya ulaştı, ancak düzenli ordu tarafından bozguna uğratıldı. Potto (2006)
