# Giritli Sırrı Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Giritli_S%C4%B1rr%C4%B1_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Giritli Sırrı Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Giritli_S%C4%B1rr%C4%B1_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![Giritli Sırrı Paşa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/77/Giritli_S%C4%B1rr%C4%B1_Pa%C5%9Fa_%281844-1895%29.jpg)
*Giritli Sırrı Paşa (public-domain)*

**Giritli Sırrı Paşa** (1844 - 1895), [19. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/19._y%C3%BCzy%C4%B1l)da çeşitli [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) vilayetlerinde valilik yapmış olan bir devlet adamı, yazar ve şairdir.

1844 yılında eşraftan Helvacızade Salih Tosun Efendi'nin oğlu olarak [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit) adasında [Kandiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandiye)'de doğdu. Dini ağırlıklı bir şekilde süren öğrenim hayatı sonrasında memuriyete [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit) adasında başladı. Bazı vezirlere diva kâtipliği yaparak başladığı devlet hizmeti içinde [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_Vilayeti), [Aydın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n_Vilayeti), [Prizren](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prizren_Vilayeti) ve [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna_Vilayeti)'da mektupçu muavinliği ve mektupçuluk görevlerinden sonra zamanla valiliğe yükseldi. [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_Vilayeti), [Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu_Vilayeti), [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Vilayeti), [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas_Vilayeti), [Diyarbekir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_Vilayeti) ve [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Vilayeti)'ta valilikler yaptı. Yazışmalarını (*Mektubat*), [Kur'an](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%27an) tefsirlerini ve şiirlerini yayınladı. 1895 yılında ölmüş, [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in irâde-i seniyyesi gereğince [II. Mahmud Türbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud_T%C3%BCrbesi) hazîresine defnedilmiştir. [Leyla Saz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Leyl%C3%A2_Saz)'ın kocası ve [Yusuf Razi Bel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Razi_Bel) ve mimar [Vedat Tek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vedat_Tek)'in babasıdır. [Adliye nazırlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adliye_Nez%C3%A2reti) yapmış [Mustafa Nuri Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Nuri_Bey)'in ağabeyi; Gelibolu mebusu olarak Son Osmanlı [Meclis-i Mebûsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan)'nda yer almış, ardından [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi)'nin ilk 4 döneminde milletvekilliği yapmış [Celal Nuri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2l_Nuri_%C4%B0leri), İstanbul Radyosu'nun kurucusu ve karikatürist [Sedat Nuri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sedat_Nuri_%C4%B0leri) ile gazeteci ve hukuk profesörü [Suphi Nuri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suphi_Nuri_%C4%B0leri)'nin amcasıdır.[^1]

![II. Mahmud Türbesi haziresinde yer alan mezarı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Giritli_S%C4%B1rr%C4%B1_Pa%C5%9Fa%2C_Viki_Mezarlar%C4%B1_Buluyor_2024.jpg/1280px-Giritli_S%C4%B1rr%C4%B1_Pa%C5%9Fa%2C_Viki_Mezarlar%C4%B1_Buluyor_2024.jpg)
*II. Mahmud Türbesi haziresinde yer alan mezarı (Bjelica, CC0-1.0)*

## Eserleri

- Mektubat
- Nakd ül-kelam fi akaid il-İslâm (Kelam ilmi)
- Ru'yet-i Bârî Hakkında Risâle
- Şerhu Akâid ve Haşiyelerinin Tercümesi
- Ara üʼl-milel (Mezhepler tarihi hakkında)
- Rûh
- Ahsenü'l-kasas Sûre-i Yusuf aleyhisselam (3 cilt)
- Nurü'l-Hüda Limen İstehda (Dinler Tarihi)
- Sırr-ı Furkan, Tefsir-i Sure-i Furkan (2 cilt)
- Sırr-ı İnsan, Tefsir-i Sure-i İnsan
- Sırr-ı Kur'an tercümesi
- Sırr-ı Meryem=(Tefsir-i Sure-i Meryem)
- Tabakat ve Adab-ı Müfessirin (Biyografi)

## Aldığı görevler

Aldığı çeşitli idari görevler aşağıda sıralanmıştır:[^2]

- Şubat-Temmuz 1879: Trabzon valisi
- Ocak-Aralık 1882: Kastamonu valisi
- Aralık 1882-Kasım 1884: Trabzon valisi
- Kasım 1884-Temmuz 1886: Ankara valisi
- Temmuz 1886-Nisan 1888: Sivas valisi
- Nisan 1888-Mart 1889: Diyarbekir valisi
- Mart-Kasım 1889: Adana valisi
- Kasım 1889-Temmuz 1891: Bağdat valisi
- Temmuz 1891-Ekim 1895: Diyarbekir valisi

[^1]: Kuneralp, Sinan. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali (1839-1922), Prosopoprafik Rehber. İsis, 2003, s. 120. <https://turkologie-wiki.rproxy.it-fopro.uni-bamberg.de/turkologie/index.php/Hasan_Refik_Pa%C5%9Fa>
[^2]: Kuneralp, Sinan. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali (1839-1922), Prosopoprafik Rehber. İsis, 2003, s. 120. <https://turkologie-wiki.rproxy.it-fopro.uni-bamberg.de/turkologie/index.php/Hasan_Refik_Pa%C5%9Fa>
