# Giorgi Saakadze > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Giorgi_Saakadze > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Giorgi Saakadze, https://tr.wikipedia.org/wiki/Giorgi_Saakadze (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2d/Saakadze_by_Castelli.jpg) * (Teramo Castelli, public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1570 - **Doğum yeri:** Kartli Krallığı - **Ölüm yeri:** Halep, Osmanlı İmparatorluğu - **Bağlılığı:** Kartli Krallığı; Kaheti Krallığı; Safevî Devleti; Osmanlı Devleti - **Savaşları:** Taşiskari Muharebesi; Marabda Muharebesi; Martkopi Muharebesi; Bazaleti Muharebesi; Osmanlı-Safevî Savaşı; Abaza Paşa Ayaklanması **Giorgi Saakadze** ([Gürcüce](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCce): გიორგი სააკაძე; y. 1570, [Kartli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) – 3 Ekim 1629, [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)), Kartli Krallığı'nda 17. yüzyılda etkili olmuş [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) siyasetçi ve komutandır. Hizmetine girdiği [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'nde **Mūrāv-Bey**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda ise **Magrav-Han** veya **Magrav Mehmed Paşa** olarak tanınırdı. Kızı Ana'nın Erzurum kentindeki [türbesinin kitabesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ane_Hatun_T%C3%BCrbesi) adı Murav (موراو) olarak geçer; bu isim Gürcüce "Mouravi"den (მოურავი) gelir.[^1] ## Hayatı ### Gençliği Saakadze'nin babası Siyavuş, Kartli kralı [I. Simon](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Simon) dönemindeki hizmetleri sayesinde yükselmiş bir komutandır. Giorgi de erken yaşta babasının izinden asker hayatınaa atılır. Genç kral [II. Luarsab](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Luarsab) döneminde 1608 yılında [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis), [Tshinvali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tshinvali) ve [Dvaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dvaleti) kentlerinin valisi olarak atanır.[^2] Saakadze'nin itibarı özellikle Sadrazam [Kuyucu Murat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuyucu_Murad_Pa%C5%9Fa) döneminde Osmanlı Ordusuna karşı kazandığı başarılarla artar. 1609 yılı Haziran ayında [Taşiskari Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Fiskari_Muharebesi)'nde galip gelir. ### İran topraklarında 1611 yılında kral, Saakadze'nin kız kardeşi Macrine ile evlenir. Gürcü asil aileler ise kendilerinin arasından olmayan bu komutanın ve ailesinin hızlı yükselişini takip etmekte ve şüphelenmektedir. Aillerle Saakadze arasında gerginleşen durum 1612 yılı Mayıs ayında kopma noktasına gelir. Prensler [Parsadan Tsitsihvili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Parsadan_Tsitsihvili) ve [Şadiman Barataşvili](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eadiman_Barata%C5%9Fvili) tarafından hayatına kast edilen Saakadze çareyi [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'a sığınmakta bulur. [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) [şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eah)ı [I. Abbas](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abbas) komutasına giren Saakadze [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) olduktan sonra Osmanlılarla savaş halindeki [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ordularında büyük başarılar kazanır. Gürcü olmasından dolayı Safevîlerin Gürcü topraklarına dair açılımlarında sürekli olarak fikri alınır. Saakadze kendisini prenslerine karşı savunmayan kral II. Luarsab'dan intikamını alır. I. Abbas'ın Gürcistan seferine katılır ve tahttan düşmesine sebep olur. 1619 yılında işgal altındaki Gürcü topraklarında vekili olarak Bagrat Han'ı atar. Bu dönemde Saakadze Kartli topraklarının fiilen hükümdarıdır. 1621-23 döneminde artan gerilim döneminde Osmanlılara karşı savaşır. Şah'ın güvenini kazanan Saakadze, Gürcistan topraklarında çıkan ayaklanmayı bastırmak için 35 bin askerlik ordunun başına getirilir. ### Yeniden Gürcülerin yanında ![Marabda Muharebesi'ndeki kahramanlıklarıyla efsaneleşen Herheulidze ailesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/86/Nine_Brothers_Kherkheulidze_with_their_Mother_and_Sister.jpg) *Marabda Muharebesi'ndeki kahramanlıklarıyla efsaneleşen Herheulidze ailesi (public-domain)* Saakadze, bu aşamada Gürcü direnişiyle[^3] birlikte davranarak Safevi Ordularını pusuya düşürerek 25 Mart 1625 tarihinde imha eder. Ayrıca I. Abbas tarafından Gürcü topraklarına yerleştiren göçebe Türk kavimlerine de saldırarak Gürcü topraklarından atar. İran topraklarındaki [Gence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence) ve [Karabağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaba%C4%9F) yöresini de yağmalar. Saakadze'den intikam almak isteyen I. Abbas, Girogi'nin oğlu Paata'yı idam ettirir. Gürcü topraklarına yeniden gönderilen Safevi kuvvetleri [Marabda Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marabda_Muharebesi)'nde zor da olsa galip gelir. Saakadze dağlara çekilerek [gerilla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gerilla_sava%C5%9F%C4%B1) savaşı vererek Safevi kuvvetlerine saldırır. I. Abbas giderek güçlenen direniş karşısında I. Teymuraz'ı kral olarak kabul etmek durumunda kalır. ### Osmanlı topraklarında gelen son Ortak düşmana karşı birleşen Gürcü asiller, düşman çekilince yine birbirlerine düşerler. I. Teymuraz'ın Kartli topraklarında da hakimiyetini ilan etmesi üzerine çıkan gerilim sonucu Gürcüler kendi aralarında savaşmaya başlar. 1626 yılında [Bazaleti Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bazaleti_Muharebesi)'nde yenilen Saakadze Osmanlı topraklarına kaçarak IV. Murad'ın emrine girer. Kısa bir süre [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya) valisi görevi yapan, 1627-28 yıllarında [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'da Safevilere ve [Abaza Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaza_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'ya karşı [savaşan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281628%29) Saakadze, [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Hüsrev Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa) tarafından hainlikle suçlanır. Oğlu Avt'andil ve beraberindeki Gürcülerle birlikte 3 Ekim 1629 günü [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)'te öldürülür. Hayatta kalan oğlu Ioram, daha sonra prens olacak ve Tarkhan-Mouravi ailesini kuracaktır. Sicill-i Osmânî'ye göre "orta boylu, ak sakallı, çok cesurdu".[^4] ## Geleneği Saakadze'nin alışılmadık askeri ve siyasi hayatı onun Gürcü tarihine katkısı hakkında farklı yorumlanmasına yol açar. Saakadze'nin ülkeden kovulmasını sağlayan prensler ve asiller onu bir feodal derebeyi ve maceracı olarak gösterirler. Ancak modern dönemdeki tarihçiler Saakadze'nin Gürcülerin Safeviler tarafından asimile edilmelerini engellemesi nedeniyle büyük bir direnişçi ve komutan olduğunu belirtmektedirler. ## Popüler kültüre etkileri [II. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Barbarossa Harekatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbarossa_Harek%C3%A2t%C4%B1) ile [Nazi Almanyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nazi_Almanyas%C4%B1)'nın saldırısına karşı karşıya kalan [Sovyetler Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi)'nde [Sovyetler Birliği Komünist Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi_Kom%C3%BCnist_Partisi) Genel Sekreteri [Josef Stalin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Josef_Stalin) Gürcü yurtseverliğini öne çıkartmak için Saakadze imgesine başvurur. Anna Antonovskaya'nın altı ciltlik *Великий Моурави*[^5] eseri sinemaya uyarlanır.[^6] Filmde yurdunu işgalcilerden kurtaran bir kahraman olarak işlenir. Tarihin bir cilvesi olarak Sovyet topraklarını işgal eden Naziler de rejim karşıtı Gürcülerden oluşturdukları 797. [Wehrmacht](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wehrmacht) Taburuna [*Giorgi Saakadze*](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BC_Lejyonu_%281941-1945%29) adını verecektir.[^7] ## Ayrıca bakınız - [Nasuh Paşa Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nasuh_Pa%C5%9Fa_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) ## Hakkında yazılan eser - Simon Kvariani, *Giorgi Saakadze Büyük Savaşçı*, çeviren: İbrahim Goradze, Ararat Yayınevi 1980 ## Dış bağlantılar - [Chvenebur.net sitesindeki hayatı](http://www.chveneburi.net/tr/default.asp?bpgpid=143&pg=1) 1 Ekim 2012 tarihinde erişilmiştir [^1]: "მოურავი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt ISBN 0-9535878-3-5 [^2]: Gürcüce: მოურავი [^3]: Saakadze'nin kayın biraderi Zurab ve Kakheti Kralı I. Teymuraz [^4]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Haziran 1996, s. 1063. [^5]: Türkçesi: Büyük Muravi [^6]: Filmin imdb sayfası 1 Ekim 2012 tarihinde erişilmiştir [^7]: Tabur 1942-43 döneminde Tuapse'de savaşmıştır