# Geyhatu Han'ın Anadolu Seferi (1291-1292) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Geyhatu_Han'%C4%B1n_Anadolu_Seferi_(1291-1292) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Geyhatu Han'ın Anadolu Seferi (1291-1292), https://tr.wikipedia.org/wiki/Geyhatu_Han%27%C4%B1n_Anadolu_Seferi_%281291-1292%29 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/66/GeikhatuEnthroned.png) * (Shams al-Dîn Kâshânî, public-domain)* - **Çatışma:** Geyhatu Han'ın Anadolu Seferi - **Tarih:** 1291-1292 - **Bölge:** Anadolu - **Sebep:** Karamanoğulları'nın Konya şehrini kuşatma altına alması ve Anadolu'da Moğol karşıtı farklı farklı direnişlerin ortaya çıkması - **Sonuç:** Moğol zaferi - **Savaşan:** İlhanlılar; Anadolu Selçukluları; Karamanlı Devleti; Anadolu beylikleri - **Komutan:** Geyhatu Han; Akbuğa; Giray Noyan; Göktay Noyan; II. Mesud; Güneri Bey; Halil Bahadır - **Güç:** 20.000 veya daha çok; bilinmiyor **Geyhatu Han'ın Anadolu Seferi**, 1291 yılında [Moğollar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)ın İran'daki devleti olan [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)'ın hükümdarı [Geyhatu Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Geyhatu_Han)'ın, [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da özellikle [Karamanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)'ne ve sonrasında diğer çeşitli [Anadolu Beylikleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_beylikleri)ne karşı yürüttüğü seferdir. ## Karamanlıların Konya Kuşatması O dönem [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)a bağlı bir vasal konumunda olan [Anadolu Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_Devleti) Sultanı [II. Mesud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mesud), olay öncesinde kısa süreliğine [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri)'de kalıyordu. Eski İlhan Hükümdarı Argun Han'da öleli 1 yılı geçmemiş ve kurulan [kengeş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kenge%C5%9F) ile birlikte tahta Argun'un kardeşi Geyhatu Han geçti.[^1] Tahta yeni geçen bir İlhan hükümdarı ve başkentinde olmayan bir Selçuklu Sultanını görüp fırsatı değerlendiren [Karamanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi), kendi hükümdarı [Güneri Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCneri_Bey)'in emriyle Eşrefoğlu topraklarına girip beyini öldürdükten sonra Halil Bahadır komutasındaki orduyla kuşatma amacıyla Konya'ya doğru yönelmeye başladı. Konya'da, Karamanlıların orduyla geldiğinin duyulması ve Selçuklu Sultanında sonradan ortaya çıkan bir diğer Türkmen isyanını bastırmaya çalışmasından dolayı onun gelemeyeceğini bilen şehir hakimi, ahîler ve ahaliler ile birlikte şehrin, içeriden savunulması üzerine plan yaptı ve kale kapılarını kuvvetlendirip surları onardılar. Konya önlerine gelen Karamanlı Halil Bahadır Konya'yı kuşatmaya başlamıştı. İlk etapta kentin kale dışında kalan bölümünü ele geçirdiler ve burada yağmalar yaptılar. Şehirdeki Ahîler ve gençler bunun üzerine 31 Temmuz 1291 tarihinde şehir kapısından çıkıp Karamanlılara saldırdılar. Onlar bu saldırı neticesinde başlangıçta başarılı olmuş gibi görünüp Karamanlıları püskürtmüşlerse de daha sonra toparlanan Karamanlılar şehrin ileri gelenlerinden birçoğunu öldürdüler. Bunun üzerine ahîler ile gençler, sayılarının azlığı nedeniyle daha fazla dayanamayarak iç kaleye geri çekildiler. Bu hareket sırasında çok zayiat vermişler ve güçleri azalmıştı. Böylece iç kapıya dayanan Karamanlılar, şehir kapısını ateşe vererek fazla zorlanmadan kapıdan içeri girdiler. Tam üç gün yağmada bulundular. Konya'da birkaç tane daha çatışma çıktıktan sonra şehrin hala Karamanlılarda kalmasından dolayı Selçuklular vasalı oldukları İlhanlıların Hanı [Geyhatu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Geyhatu_Han)'dan yardım istedi.[^2][^3] ## Geyhatu'nun seferi ve sonuçları Geyhatu Han, Karamanlılar'ın Konya baskınını ve diğer Türkmenlerinde isyan hareketlerini öğrendikten sonra 31 Ağustos veya 1 Eylül 1291 tarihinde Celâyirli Şiktur Noyan'ı saltanat nâibi olarak bırakarak 20.000 veya daha yüksek bir sayıdaki ordu ile [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya doğru sefere çıktı. Bu sefer Moğollar, tüm asileri kanlı bir şekilde ortadan kaldırıp korku saçmak istiyorlardı. Sultan [II. Mesud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mesud), Kasım ayında Geyhatu Han'ı [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri)'de karşıladı. Geyhatu'nun gelişi hadisesi Konya'da sevinçle karşılanmıştı. Geyhatu Han, ordusunu ikiye bölmüş bir bölümü [Akşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C5%9Fehir) üzerinden [Menteşe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mente%C5%9Fe_Beyli%C4%9Fi)'ye katliam ve istila amacıyla göndermiş, kendisinin olduğu bölümle ise [Karamanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)'ne doğru ilerledi. Moğollar, Karamanlı şehirlerinden ilk olarak Ereğli'ye saldırdı ve burada birçok katliam ve yağma yaptılar. Daha sonra Lârende'ye ilerleyip orada da aynı şekilde yağmalama ve soykırım faaliyetlerine giriştiler. Geyhatu ayrıca Karamanlı hükümdarı Güneri Bey'in yakalanması amacıyla Tekin Temür adlı bir komutanını görevlendirmiştir. Tekin Temür, Güneri'yi bulma amacıyla gezdiği ve ayak bastığı tüm köyleri yağmalayıp ateşe verse de Güneri asla yakalanamamıştır. Moğolların ve onların kuklası olan Selçukluların dayanılamayacak seviyedeki bu zulmünden dolayı Karamanlıların ordusu ve ahalisi [Taşeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Feli)'ne çekildi. Karamanlıların sessizleşmesinden sonra sıradaki hedef isyan etmiş beyliklerden [Eşrefoğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Frefo%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) idi. Onların yurtlarında da Moğollar aynı katliam, tahrip ve yağmaları yaptılar. Eşrefoğlu'na olan saldırılar sırasında esir olarak alınan Türkmenlerin yüzlerine ateş tutularak öldürüldü. Ayrıca Karamanlı ve Eşrefoğlu topraklarından yaklaşık 7.000 kadın ve çocuk esir alınarak Konya'ya gönderildi. Menteşe ve Sahip Ataoğulları Beyliklerine de aynı zulüm ve katliamları yapan Moğollar bir tane direniş kalmayana kadar Anadolu'nun her yerinde kan döktü. Anonim Selçukname'de bu katliam *"Yaklaşık 6 ay boyunca Konya kapısından Lâdik (Denizli) vilayetine kadar öyle bir kargaşa çıkmıştı ki kuş bile uçmuyordu"* sözüyle anlatılmıştır ki bu söz, katliamın o dönemki halka ne kadar etki ettiğini anlatır. Ayrıca Selçuklu Sultanı II. Mesud, Geyhatu'ya bağlılığından dolayı onun yaptığı kötülük, zulüm ve katliamları şikayet etmeye gelen halka kulaklarını daima tıkıyordu.[^4] Anadolu'da sessizlik oluşmaya başladığında Geyhatu, kumandanlarından Hıtaylı Taştimur'u Anadolu'da bırakarak buradan ayrıldı ve 29 Mayıs 1292 tarihinde [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'a vararak hala oturamamış olduğu tahtına tören tertip edilerek oturdu.[^5] ## Sonrası Güneri Bey, Geyhatu'nun Anadolu'dan ayrılmasından sonra tekrar Konya'yı kuşatmış, şehrin [varoş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varo%C5%9F)larını yağmalamıştır ve o çevredeki halkı geçmişteki Moğol yanlısı tutumlarından dolayı cezalandırmıştır. Fakat Güneri, Kuşatma sırasında [Kıbrıs Kralı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s_krallar%C4%B1_listesi) [II. Henri](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Henri_%28K%C4%B1br%C4%B1s_kral%C4%B1%29)'nin [Alanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alanya)'ya çıkartma atıp şehri ele geçirdiğini duyduğunda kuşatmayı geri çekmiştir ve odağını Alanya'ya kaydırmıştır.[^6] Bunun sonucunda ise Güneri Bey'in kardeşi [Şehzade Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedreddin_Mahmud_Bey), Alanya'yı kuşatmış ve fethedip abisine bağlı şehrin beyi olarak [Alâiye Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2iye_Beyli%C4%9Fi)'ni kurmuştur. [^1]: İLHAN GEYHATU’NUN ANADOLU SEFERLERİ - Mustafa Uyar, Erhan Ateş, TÜRKİYE SELÇUKLU SULTANLARI KÜLLİYATI, XI. Cilt; ed. Mustafa AKKUŞ [^2]: İLHAN GEYHATU’NUN ANADOLU SEFERLERİ - Mustafa Uyar, Erhan Ateş, TÜRKİYE SELÇUKLU SULTANLARI KÜLLİYATI, XI. Cilt; ed. Mustafa AKKUŞ [^3]: F. Sümer, Oğuzlar, Tarihleri, Boy Teşkilatı Destanlar, Ankara 1967, s. 62 [^4]: İLHAN GEYHATU’NUN ANADOLU SEFERLERİ - Mustafa Uyar, Erhan Ateş, TÜRKİYE SELÇUKLU SULTANLARI KÜLLİYATI, XI. Cilt; ed. Mustafa AKKUŞ [^5]: GEYHATU HAN - TDV İslâm Ansiklopedisi [^6]: İLHAN GEYHATU’NUN ANADOLU SEFERLERİ - Mustafa Uyar, Erhan Ateş, TÜRKİYE SELÇUKLU SULTANLARI KÜLLİYATI, XI. Cilt; ed. Mustafa AKKUŞ