# Gevher Nesibe

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Gevher_Nesibe
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Gevher Nesibe, https://tr.wikipedia.org/wiki/Gevher_Nesibe (CC-BY-SA-4.0)

- **Unvan:** Melike; İsmetüddin
- **Doğum tarihi:** 1180
- **Doğum yeri:** Konya, Anadolu Selçuklu Devleti
- **Ölüm tarihi:** 1204
- **Ölüm yeri:** Kayseri, Anadolu Selçuklu Devleti
- **Hanedan:** Selçuklu
- **Babası:** II. Kılıçarslan
- **Dini:** İslam

**Melike İsmetüddin Gevher Nesibe Hatun** ya da bilinen adıyla **Gevher Nesibe Sultan**, [Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) Hükümdarlarından [II. Kılıçarslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Arslan)'ın kızıdır. 1204 yılında [verem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Verem) hastalığına yakalanarak [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri)'de ölmüştür.

Vasiyeti üzerine ağabeyi Selçuklu sultanı [I. Gıyaseddin Keyhüsrev](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._G%C4%B1y%C3%A2seddin_Keyh%C3%BCsrev) tarafından 1204-1206 yılları arasında Kayseri'de inşa ettirilmiş ünlü [Gevher Nesibe Şifaiyyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ifte_Medrese) ve 1210-1214 yılları arasında yapılan medresesi bazı kaynaklara göre tıp eğitimi ve sağlık hizmetini birlikte veren dünyanın ilk merkezidir.[^1] Darüşşifa'da ayrıca Gevher Nesibe'nin türbesi bulunmaktadır.

Gevher Nesibe Sultan saray başsipahisine âşık olmuş ve ağabeyi l. Gıyaseddin Keyhüsrev evlenmelerine izin vermemiştir. l. Gıyaseddin Keyhüsrev, başsipahiyi savaşa göndertmiş ve savaşta ölmesine neden olmuştur. Bunun üzerine [verem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Verem) hastalığına yakalanan Gevher Nesibe'nin durumuna çok üzülen ağabeyi ona vasiyetini sormuş, o da ağabeyine kendi hastalığının şifası olmadığını ve ölüm yokuşunda olduğunu, şifası olan hastalıkları çeken insanların acı çekmemesi ve tedavisi için kendi adına insanların ücretsiz yararlanabileceği bir şifahane yaptırmasını vasiyet etmiştir.[^2][^3] Doktorların tüm çabalarına rağmen iyileşememiş ve ölmüştür. Türbesi, adına yapılan şifahanede bulunmaktadır.[^4]

## İsminin verildiği yerler

- Külliyenin bulunduğu Kayseri semti de Gevher Nesibe adı ile anılmaktadır.
- [Erciyes Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erciyes_%C3%9Cniversitesi) Hastanesi'ne Gevher Nesibe Hastanesi adı verilmiştir.
- Mayıs 1993 yılında Amerikan Uzay Üssü Nasa tarafından, Venüs gezegeninde bir tepeye Gevher Nesibe Sultan'ın ismi verilmiştir.[^5]
- [Gevher Nesibe Nanotıp Projesi](https://web.archive.org/web/20071011221127/http://www.bilgitay.net/gnnp/) Bilgitay çalışma grubu tarafından nanotıp alanında başlatılan proje Dünya'nın İlk Tıp Fakültesi Gevher Nesibe Şifahanesi ve Gıyasiye Medresesi'nin kuruluşunun 800. yılı (1206 - 2006) nedeniyle Gevher Nesibe Nanotıp Projesi olarak adlandırılmıştır. Sitede Şifahane ve Medrese hakkında ayrıntılı bilgi yer almaktadır.
- Gevher Nesibe Sağlık Eğitim Enstitüsü; Sağlık Bakanlığı tarafından 1961 yılında kurulan yüksek öğretim kurumudur. Sağlık kolejini bitiren ebe, hemşire ve sağlık memuru gibi orta öğretim mezunu sağlık meslek mensuplarının sınavla girebildikleri ve mezun olduktan sonra da sağlık kolejlerine/meslek liselerine meslek dersleri öğretmeni ve de orta kademe sağlık yöneticisi olarak personel eğitimi yapan yüksek öğretim kurumudur. Bu Yüksek okuldan binlerce yetişen öğretmenler yüzbinlerce ebe hemşire ve sağlık memuru gibi sağlık personeli yetiştirmişlerdir. Bu yüksek okul 2010 yılında kapatılmıştır.

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <http://arsiv.ntv.com.tr/news/245476.asp>
[^2]: http://www.semerkandaile.com/Detay.aspx?YaziID=127 <http://www.semerkandaile.com/Detay.aspx?YaziID=127{{Ölü>
[^3]: Arşivlenmiş kopya. <http://arsiv.ntv.com.tr/news/245476.asp>
[^4]: Arşivlenmiş kopya. <http://arsiv.ntv.com.tr/news/245476.asp>
[^5]: Arşivlenmiş kopya. <http://arsiv.ntv.com.tr/news/245476.asp>
