# Gevher Şad Türbesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Gevher_%C5%9Ead_T%C3%BCrbesi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Gevher Şad Türbesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Gevher_%C5%9Ead_T%C3%BCrbesi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/2009_Musalla_Complex_Herat_Afghanistan_4112214558.jpg/1280px-2009_Musalla_Complex_Herat_Afghanistan_4112214558.jpg) * (Marius Arnesen from Oslo, Norway, CC-BY-SA-2.0)* - **Yapı adı:** Gevher Şad Türbesi - **Yer:** Musalla Külliyesi, Herat, Afganistan - **Dini inanç:** İslam - **Mimar:** Kavan ud-din - **Mimari tür:** Türbe - **Mimari biçim:** Fars - **İnşaat tamamlanma yılı:** 1438 **Baysungur Türbesi** olarak bilinen **Gevher Şad Türbesi**, [Afganistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan)'ın [Herat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Herat) ilinde bulunan [İslami](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) bir [mezar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezar) yapısıdır. 15. yüzyılda inşa edilen yapı, [Timurlu hanedanının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timurlu_Hanedan%C4%B1) üyeleri için mezar alanı olarak hizmet vermiştir ve [Musalla Külliyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musalla_K%C3%BClliyesi)'nin bir parçasıdır. ## Açıklama Türbe, merkezini örten bir kubbe ile haç şeklinde bir şekil oluşturur.[^1] Bu kubbe, yapının en etkileyici özelliğidir, çünkü aslında üst üste binmiş üç kubbeden oluşur: alçak bir iç kubbe, bombeli bir dış kubbe ve aralarında yapısal bir kubbe.[^2] Dış kubbe, çiçekli açık mavi-yeşil mozaiklerle süslenmiştir. İç kubbe altın varak, [lapis lazuli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lapis_lazuli) ve karmaşık desenler oluşturan diğer renklerle süslenmiştir. Mezarın içi eksenel nişlere sahip kare bir odadır.[^3] Mezar taşlarının yaygın bir şekilde alınıp tekrar kullanılması alışkanlığından dolayı türbede kaç tane gömü olduğu bilinmemektedir. Bazı kaynaklar bir dönem yirmi kadar mezar taşı bulunduğunu iddia etse de, şu anda sadece altı tane mezar taşı görülmektedir.[^4] Bunlar dikdörtgen şekilli ve mat siyah taştan yapılmıştır, üzerlerine çiçek desenleri oyulmuştur.[^5] ## Tarihi Türbe başlangıçta [Timurlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hükümdarı [Şahruh](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahruh)'un oğlu Baysungur'un eşi [Gevher Şad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gevher_%C5%9Ead_Beg%C3%BCm) tarafından Baysungur'un mezar alanı olarak inşa edildi.[^6][^7] Gevher Şad'ın adını taşıyan bir [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese) 1438'de tamamlanmıştır.[^8][^9] [Musalla Külliyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musalla_K%C3%BClliyesi) içindeki konumu, Bagh-i Zaghan'daki hükümdarlık konutuna yakınlığı nedeniyle elverişliydi.[^10] Bu nedenle, sonraki yıllarda Baysungur'un ailesinin diğer üyeleri de yanına defnedildi. Bunlar arasında Gevher Şad'ın kendisi ve kardeşi Emir Sufi Tarkan,[^11] diğer oğlu Muhammed Juki,[^12] Baysungur'un oğulları Sultan Muhammed ve Ala al-Davla ile ikincisinin oğlu İbrahim bulunmaktadır. Daha uzaktan akraba olan Timurlular, Ahmed ve Şahruh ([Ebu Sa'id Mirza'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Said_Mirza) oğulları) da türbeye gömüldü. Baysungur'un babası da kısa süreliğine defnedildi, daha sonra [Semerkant](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant)'taki [Gur-i Emir](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BBr-%C4%B1_Em%C3%AEr)'e nakledildi.[^13] 20. yüzyıla gelindiğinde, türbe büyük ölçüde hasar görmüştü, özellikle kubbe ciddi şekilde bozulmuştu. 1950'lerde yapılan müdahale, tamamen yeni bir doğu cephesinin inşa edilmesiyle ve altıgen [*mihrab*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrap)*ın* yıkılıp yerine dikdörtgen bir cephe yapılmasıyla binanın görünümünü büyük ölçüde değiştirdi. Daha sonraki restorasyonlar da kalitesizdi ve bu restorasyonlarda uygun olmayan malzemeler kullanıldı. 2014 yılında, [UNESCO](https://turkipedia.org/tr/wiki/UNESCO) ve Afganistan hükûmeti, dış kubbedeki çini çalışmasını koruma ve çoğaltma girişiminde bulunmak için koordinasyon sağladı.[^14] UNESCO Herat'ın [Dünya Mirası Alanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCnya_Miras%C4%B1) olarak aday gösterilmesini planlamaktadır.[^15] [^1]: Dictionary of Islamic Architecture. Routledge, 2002, s. 111. [^2]: Keeping history alive: safeguarding cultural heritage in post-conflict Afghanistan. UNESCO Publishing, 2015, s. 184. [^3]: Afghanistan. Princeton University Press, 2014, s. 318. [^4]: The Archaeology & Architecture of Afghanistan. Tempus, 2002, s. 137. [^5]: The Road to Oxiana. Macmillan and Co. Ltd, 1937, s. 101. [^6]: The Archaeology & Architecture of Afghanistan. Tempus, 2002, s. 137. [^7]: BĀYSONḠOR, ḠĪĀṮ-AL-DĪN. Encyclopaedia Iranica Foundation, 1989. [^8]: Keeping history alive: safeguarding cultural heritage in post-conflict Afghanistan. UNESCO Publishing, 2015, s. 184. [^9]: Medieval Islamic Civilization: an Encyclopedia. Taylor & Francis, 2006, s. 864. [^10]: The Timurid Shrine at Gazur Gah. Royal Ontario Museum, 1969, s. 90. [^11]: Afghanistan's Islam: From Conversion to the Taliban. Univ of California Press, 2017, s. 66. [^12]: Four Studies on the History of Central Asia. Brill Archive, 1963, s. 147. [^13]: Power, Politics and Religion in Timurid Iran. Cambridge University Press, 2007, s. 258, 263. [^14]: Italian-Funded Conservation of Gawhar Shad Mausoleum in Herat Underway by Afghan Government and UNESCO. UNESCO. [^15]: City of Herat. UNESCO.