# Gence Muharebesi (1588)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence_Muharebesi_(1588)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Gence Muharebesi (1588), https://tr.wikipedia.org/wiki/Gence_Muharebesi_%281588%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/57/A_later_map_by_Salmon_from_%27A_New_Geographical_and_Historical_Grammar...%27_%28W._Johnston%2C_London%29%2C_1766_persia_1752_north_west.jpg)
* (Thomas Salmon, public-domain)*

- **Çatışma:** Gence Muharebesi
- **Parçası:** 1578-1590 Osmanlı-İran Savaşı
- **Tarih:** 29 Eylül 1588
- **Yer:** Gence güneyi
- **Bölge:** Azerbaycan
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Coğrafi değişiklikler:** Osmanlılar'ın Gence'deki hakimiyeti kesinleşti
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Safevî Devleti
- **Komutan:** Serdar Ferhat Paşa; Emektar Cafer Paşa; Ziyadoğlu Mehmed Han; Ustaclu Tokmak Han
- **Güç:** 30.000; 30.000
- **Kayıp:** Hafif; 20.000 ölü, yaralı ya da esir

**Gence Muahrebesi**, [1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281578-1590%29)'nda evre.

[Emektar Cafer Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emektar_Cafer_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) 29 Eylül 1588'de [Gence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence)'nin güneyinde (eski [Gence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence) Valisi) [Ziyadoğlu Mehmed Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziyado%C4%9Flu_Mehmed_Han) komutasındaki [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ordusunu büyük bir yenilgiye uğrattı.

## Muharebe öncesi

[1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281578-1590%29)'nda Türk orduları 1578 yılında [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan)'ın doğusunu ve [Şirvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan)'ı ele geçirdikten sonra 1583'teki [Meşaleler zaferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Faleler_Muharebesi)yle İran ordularını bu bölglerden kesin olarak uzaklaştırmış, 1585'te ise [Tebriz'i zaptederek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281585%29) güneyde yeni bir cephe daha açmıştı.

[Serdar Ferhat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serd%C3%A2r_Ferhad_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Türk ordusu bu iki cephe arasında kama gibi uzanan [Gence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence)'nin zaptını hedefledi. 25 Temmuz 1588'de [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars)'a ulaşan ordu 10 Ağustos'ta ileri harekâtını sürdürerek [Gence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence) üzerine yürüdü. İranlılar ise kenti boşaltarak [Aras](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aras) nehrinin güneye çekildiler. [Serdar Ferhat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serd%C3%A2r_Ferhad_Pa%C5%9Fa) 3 Eylül'de çarpışma olmaksızın [Gence'ye girdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence%27nin_Zapt%C4%B1)[^1] ve burada 9 Ekim'e kadar bir kale inşasına girişti.

## Muharebe

Buna mukabil, [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)in Gence Vâlisi [Ziyadoğlu Mehmed Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziyado%C4%9Flu_Mehmed_Han) Çukursad Valisi [Ustaclu Tokmak Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ustaclu_Tokmak_Han)'ın kuvvetleriyle bileşerek emri altına 30.000 İran askerini toplayarak karşı taarruza hazırlandı. [Aras](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aras)'ı aşan Safevîler [Arazbar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arazbar) kentinde konuşlandılar.

[Serdar Ferhat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serd%C3%A2r_Ferhad_Pa%C5%9Fa) ise bu tehlike karşısında [Şirvan Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan_%28eyalet%29) [Emektar Cafer Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emektar_Cafer_Pa%C5%9Fa) komutasında bir kolorduyu İranlıların üzerine sevketti. 29 Eylül'de meydana gelen muharebede Safevî ordusu ağır bir yenilgiye uğrarken, ordunun yarısı (muharebede ve geri çekilme sırasında Aras nehrinde boğularak) öldü.[^2]

## Muharebe sonrası

Bu zafer [Emektar Cafer Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emektar_Cafer_Pa%C5%9Fa)'nın son askerî başarısı oldu. Ordusunun başında [Gence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence)'ye dönen Cafer Paşa 2 Ekim 1588'de öldü ve kalenin içinde inşa edilen cami kabristanına defnedildi.[^3]

9 Ekim 1588'de kalenin yapımı bitti ve 15 Ekim'de Türk ordusu kalede garnizon bırakarak [Gence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence)'den ayrıldı. [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis) kalesini berkiten ordu 8 Kasım'da kışlamak üzere [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'a ulaştı.

[Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'da [Şah Abbas](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abbas)'ın barış teklifi geldi. Bunun üzerine 1589 yılında Osmanlılar yeni bir İran seferine çıkmazken Şah Abbas'ın elçisi Haydar Mirza'nın 14 Ekim 1589'da [Hasankale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pasinler)'ye gelmesiyle müzakereler başladı ve 21 Mart 1590'da [Ferhat Paşa Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferhat_Pa%C5%9Fa_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'yla sonuçlandı.

[^1]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.7, s.147
[^2]: "Türkiye Tarihi", Yılmaz Öztuna, Hayat Yayınları, İstanbul (1965), c.8, s.10
[^3]: "Acem Serhaddinde Cafer Paşalar: Tebriz ve Şirvan Eyaletlerinin Muhafazası (1583-1591)", Emirhan Özçelik, FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 18 (2021), Güz, s.163-164
