# Gelenbevizade Mehmet Said

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelenbevizade_Mehmet_Said
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Gelenbevizade Mehmet Said, https://tr.wikipedia.org/wiki/Gelenbevizade_Mehmet_Said (CC-BY-SA-4.0)

**Gelenbevizade Mehmet Said** (d. 1863, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) – ö. 1937), Osmanlı devlet adamı ve eğitimci. 1912'de ve 1919-1920 yıllarında olmak üzere iki defa Maarif Nazırlığı görevinde bulunmuştur.

![Gelenbevizade Mehmet Said Bey'in portresi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Gelenbevizade_Mehmet_Said.jpg/1280px-Gelenbevizade_Mehmet_Said.jpg)
*Gelenbevizade Mehmet Said Bey'in portresi (public-domain)*

## Yaşamı

1863 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Babası, Mahmud Aziz Efendi'dir.[^1] [Mülkiye’de](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%C3%9Cniversitesi_Siyasal_Bilgiler_Fak%C3%BCltesi) öğrenimini tamamladıktan sonra 1882 yılından itibaren çeşitli devlet dairelerinde çalıştı.

1887'den itibaren Bursa İdadisi'nde öğretmenlik ve Maarif Müdürlüğü, [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'de Maarif Müdürlüğü, [Ticaret Mekteb-i Âlisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmara_%C3%9Cniversitesi_%C4%B0ktisadi_ve_%C4%B0dari_Bilimler_Fak%C3%BCltesi) Müdürlüğü, [Vefa İdadisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vefa_Lisesi) ve [Darülfünun](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BClf%C3%BCn%C3%BBn)'da öğretmenlik görevlerinde bulundu. Daha sonra Maarif Nezareti'nin merkez örgütünde çalışmaya başladı. 1904'te Mekâtib-i Rüşdiye Müdürü, 1907'de Mekâtib-i İdadiye Müdürü, daha sonra da Meclis-i Maarif üyeliğinde bulundu.

1910 yılında bakanlık müsteşarı oldu. 1912 yılında ve 1919-1920 yıllarında Maarif Nazırlığı yaptı. İlk bakanlığı, [Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nın en kızışkın günlerine gerçekleşti ve önemli bir çalışma yapamadı; [Ahmet Muhtar Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Muhtar_Pa%C5%9Fa)'nın kabinesinin istifa etmesi ile sona erdi.[^2] İkinci kez maarif nazırı olması son Osmanlı padişah [Vahdettin](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._Mehmed) döneminde gerçekleşti.

Üniversiteye çevrilmesine kadar Darülfünun'un fen şubesinde ders verdi. 1937'de öldü.

[^1]: Mustafa Ergün, İkinci Meşrutiyet Devrinde Eğitim Hareketleri (1908-1914), Ankara, Ocak 1996. <http://www.egitim.aku.edu.tr/mesrutiyet.pdf>
[^2]: Mustafa Ergün, İkinci Meşrutiyet Devrinde Eğitim Hareketleri (1908-1914), Ankara, Ocak 1996. <http://www.egitim.aku.edu.tr/mesrutiyet.pdf>
