# Gedik Ahmed Paşa Camii > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Gedik_Ahmed_Pa%C5%9Fa_Camii > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Gedik Ahmed Paşa Camii, https://tr.wikipedia.org/wiki/Gedik_Ahmed_Pa%C5%9Fa_Camii (CC-BY-SA-4.0) - **Mimari tarz:** Osmanlı mimarisi - **Konum:** Kurtuluş Caddesi, Afyonkarahisar, Türkiye - **Yaptıran:** Gedik Ahmed Paşa - **Adını aldığı:** Gedik Ahmed Paşa - **Tamamlanma:** 1472 - **Mimar:** Mimar Ayaz Ağa - **Yenileme:** 1795 - **Görüntü:** Afyonkarahisar View from kale with Gedik Ahmet Pasha Imaret Mosque 1898.jpg - **Minare sayısı:** 1 **Gedik Ahmed Paşa Camii** veya **İmaret Camii**, [Afyonkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar)'da Kurtuluş Caddesi üzerinde geniş bir [avlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlu) içerisinde yer alan cami. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) devrinin önemli devlet adamlarından [Gedik Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gedik_Ahmed_Pa%C5%9Fa) tarafından yaptırılmış olup Mimar Ayaz Ağa'ya atfedilmektedir.[^1][^2] ## Tarihi Özgün kitabesi günümüze ulaşmadığından yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, inşasına Gedik Ahmet Paşa'nın [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29) [Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) olduğu dönemde, yaklaşık 1470 yılında başlandığı kabul edilmektedir.[^3] Bazı kaynaklarda inşa tarihinin 1472 olduğu belirtilir.[^4] Cami, hamam, sıbyan mektebi ve medreseden oluşan bir külliyenin parçası olarak inşa edilmiştir. Külliye kompleksi, tasarım anlayışı, anıtsal boyutları ve tezyinat özellikleriyle Afyonkarahisar kent merkezindeki 15. yüzyıl [Osmanlı mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi)nin önde gelen örneklerinden biri olarak değerlendirilmektedir.[^5] [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi), [''Seyahatnâme''](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me_%28Evliya_%C3%87elebi%29)'sinde Gedik Ahmed Paşa Camii hakkında şu sözleri aktarmıştır:[^6] “Nezih bir burmalı minaresi vardır. Boyu 150 eni 80 kademdir. İki kubbe yan yanadır. Mihrap ve minber eski sanat tarzında yapılmış ve bu minber Sinop şehrindeki minbere benzer, camiin yan sofaları vardır, hareminde şifalı bir hamamı vardır, 70 hücreli medresesi vardır."” Yapıldığı tarihten itibaren çeşitli afetler ve tahribatlar nedeniyle birçok onarım geçiren cami, 18. yüzyılın sonlarında meydana gelen büyük depremde önemli ölçüde zarar görmüş ve kapsamlı bir tamirat görmüştür. Cami ile ilgili en ilginç bulgulardan birisi, 1792 yılında yaşanan bir depremden sonra Müftüzade Ahmet tarafından gerçekleştirilen tamiratla, 147 yıl sure ile hiç bakım görmeden 1939 yılına erişmiş olmasıdır. Bu onarıma ilişkin kitabe günümüzde de giriş kapısının üzerinde bulunmaktadır ve 1795 tarihini belirtir.[^7][^8] [Milli mücadele](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) döneminde cami Yunanlılar tarafından ilki on gün ve ikincisi yaklaşık on dört ay sürmek üzere iki kez işgal edilmiş ve hapishane olarak kullanılmıştır. Millî Mücadele'nin ardından ise dönemin Afyonkarahisar Valisi Fahrettin Kiper'in girişimiyle gerçekleştirilen restorasyonda dış cephede büyük ölçüde tahrip olan taşlar sökülmüş, yerlerine Ayazini bölgesinden getirilen aynı ölçü ve biçimde yeni taşlar yerleştirilmiştir.[^9] Günümüzde cami ile hamam aslî vazifelerini sürdürmekte, [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9F_Medrese_%28Afyonkarahisar%29) ise müze olarak kullanılmaktadır.[^10] ## Mimari Cami, 29,20 × 35,40 metre ölçülerinde olup beş kubbeli bir son cemaat yeri, kıble ekseninde yer alan kare planlı ve kubbeli iki birim, bunların güneyindeki iki eyvan ile harimin köşelerine bitişik dört tabhâne mekânından oluşan ters T planlı (tabhaneli) bir düzene sahiptir.[^11][^12] Tabhâne hücreleri arasına dışa açılan birer kubbeli eyvan yerleştirilmiştir. Yaklaşık 5,30 × 5,30 metre ölçülerindeki tabhâne birimleri kubbeyle örtülü olup kubbelere geçiş prizmatik üçgenler kuşağıyla sağlanmıştır. Bunlara basık kemerli kapılarla açılan, yaklaşık 5,55 × 5,55 metre ölçülerindeki eyvanlar ise [pandantifli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pandantif_%28mimarl%C4%B1k%29) kubbelerle örtülüdür.[^13] Bu plan şeması, erken [Osmanlı mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi)nde özellikle [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa) çevresinde gelişen tabhaneli cami tipinin seçkin örneklerinden biri kabul edilir.[^14] Orhan Gazi devrinde ortaya çıkan bu plan düzeni, Gedik Ahmet Paşa Camii'nde II. Mehmed dönemi mimarisinin gelişmiş bir uygulaması olarak görülmektedir.[^15] Edirne'deki [Muradiye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muradiye_Camii_%28Edirne%29) ile [Üç Şerefeli Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7_%C5%9Eerefeli_Cami)i gibi erken Osmanlı yapılarıyla benzerlikler taşıyan yapıda,[^16] daha sonraki düzenlemeler sırasında [mihrap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrap) eksenindeki birimleri ayıran set kaldırılmış, kubbeleri taşıyan kemerler yükseltilerek ibadet mekânı daha bütünleşik ve ferah bir hâle getirilmiştir. Ayrıca kıble yönündeki kubbeli birim yanlara doğru eyvanlarla genişletilmiş, eyvan köşelerinin pahlanmasıyla mekânın açıklığı artırılmıştır.[^17] Caminin en dikkat çekici mimari unsurlarından biri, giriş cephesinden yaklaşık 40 santimetre dışarı taşan anıtsal [taçkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C3%A7kap%C4%B1)dır. Afyon çevresindeki ocaklardan getirilen gri ve beyaz mermerlerle inşa edilen taçkapı, kuzey cephesinin ve beş kubbeli son cemaat yerinin merkez ekseninde yer alır. Yapının kuzeyindeki son cemaat yeri altı yuvarlak sütun üzerine oturan beş sivri [kemer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemer_%28mimarl%C4%B1k%29) ve sekizgen kasnaklı beş [kubbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubbe)yle örtülüdür. Tek şerefeli minaresi yivli burma gövdesiyle dikkat çeker; yivlerin arası lacivert [çini](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ini)lerle kaplıdır. [Mukarnas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mukarnas)lı giriş kapısı mermerden yapılmış olup doğu, batı ve kuzey cephelerinde ikişer, kıble duvarında ise üç sıra pencere bulunmaktadır. İç mekânda iki büyük kubbe harimi örterken, yanlarda sıralanan odaların üzeri üçer küçük kubbeyle kapatılmıştır. [Minber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minber) bütünüyle beyaz [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer)den yapılmıştır.[^18] Yapıda kullanılan taş malzeme konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Bazı araştırmacılar caminin sarımtırak küfeki taşı ve düzgün kesme taşla inşa edildiğini belirtirken, bazıları ise [Ayazini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayazini) taş ocaklarından getirilen kesme [tüf](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCf) taşının kullanıldığını ifade etmektedir. Bununla birlikte araştırmacılar, yapının inşasında yakın çevreden temin edilen yerel malzemelerin tercih edildiği konusunda görüş birliği içindedir.[^19] ## Ayrıca bakınız - [Taş Medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9F_Medrese_%28Afyonkarahisar%29) [^1]: Kar, Bedra Çeşminaz. Anıtsal Taş Yapılarda Meydana Gelen Bozulmalar: Afyonkarahisar Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Cami Örneği. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2024. [^2]: Gedik Ahmet Paşa Cami. [^3]: Kar, Bedra Çeşminaz. Anıtsal Taş Yapılarda Meydana Gelen Bozulmalar: Afyonkarahisar Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Cami Örneği. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2024. [^4]: Afyonkarahisar Valiliği - İmaret Camii’nde Yemek ikramı Yıllar Sonra Yeniden Başladı. [^5]: Kar, Bedra Çeşminaz. Anıtsal Taş Yapılarda Meydana Gelen Bozulmalar: Afyonkarahisar Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Cami Örneği. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2024. [^6]: Kar, Bedra Çeşminaz. Anıtsal Taş Yapılarda Meydana Gelen Bozulmalar: Afyonkarahisar Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Cami Örneği. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2024. [^7]: Kar, Bedra Çeşminaz. Anıtsal Taş Yapılarda Meydana Gelen Bozulmalar: Afyonkarahisar Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Cami Örneği. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2024. [^8]: Gedik Ahmet Paşa Cami. [^9]: Kar, Bedra Çeşminaz. Anıtsal Taş Yapılarda Meydana Gelen Bozulmalar: Afyonkarahisar Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Cami Örneği. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2024. [^10]: Tanman, M. Baha. Gedik Ahmed Paşa Külliyesi. [^11]: Kar, Bedra Çeşminaz. Anıtsal Taş Yapılarda Meydana Gelen Bozulmalar: Afyonkarahisar Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Cami Örneği. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2024. [^12]: Gedik Ahmet Paşa Cami. [^13]: Tanman, M. Baha. Gedik Ahmed Paşa Külliyesi. [^14]: Kar, Bedra Çeşminaz. Anıtsal Taş Yapılarda Meydana Gelen Bozulmalar: Afyonkarahisar Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Cami Örneği. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2024. [^15]: Kar, Bedra Çeşminaz. Anıtsal Taş Yapılarda Meydana Gelen Bozulmalar: Afyonkarahisar Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Cami Örneği. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2024. [^16]: Kar, Bedra Çeşminaz. Anıtsal Taş Yapılarda Meydana Gelen Bozulmalar: Afyonkarahisar Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Cami Örneği. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2024. [^17]: Tanman, M. Baha. Gedik Ahmed Paşa Külliyesi. [^18]: Gedik Ahmet Paşa Cami. [^19]: Kar, Bedra Çeşminaz. Anıtsal Taş Yapılarda Meydana Gelen Bozulmalar: Afyonkarahisar Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Cami Örneği. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2024.